Nhung “tho dan” thanh pho - Ban co dau.
Nhung “tho dan” thanh pho - Ban khong dau.

Duong vao mot can nha  la tuenh toang cua mot nguoi dan  giu rung o Thach An – Can Gio. Anh: Ho – PhuTrong chien tranh, gan 40.000 ha rung Can Gio - TPHCM  bi bom dan tan pha, chat doc da cam huy diet. Vung dat tru phu tu nhien  noi day hoang tan, lo loi, he sinh thai kiet que. Vay ma 30 nam sau, rung Can Gio da duoc hoi sinh. Rung lai vuon len tu long dat, tu mo hoi, kho nhoc cua hang van nguoi, tro thanh la phoi xanh quy bau cua TPHCM

Di sau vao nhung canh rung Can Gio da va dang hoi sinh, chung toi  gap rat nhieu “tho dan”. Lan mo giua rung kiem cai an qua ngay va song co doc quanh nam trong nhung tup leu la trong tron, xieu veo, vay ma ho van kien tri bam tru de giu gin la phoi xanh cho TP.

Gia tai cho con: Quyen giu rung

Can nha la don doc giua mot hom rung cua Tieu khu 19, ap Thieng Lieng, xa dao Thanh An - Can Gio nhu chuc troi tuot xuong song vi dat chuoi. Qua con nuoc lon dau thang 11, song da ngoam toang hoac mot khoang san rong truoc nha. Chu nha  - ong Do Thanh Nam - nguoi dan  quen goi la Nam om, tac luoi lo ngai: “Chi vai con nuoc nua chac mat luon cai ban tho thien truoc hien nha”.

Gia dinh ong Nam giu 56 ha rung. Tinh ra moi nam, ong duoc tra tien giu rung 28 trieu dong. So tien nay cung tam on neu chi co hai vo chong. Song, gia dinh  ong Nam co den 10 nhan khau nen bao nam nay van cu thieu truoc hut sau. Nguoi con trai  dau cua ong cuoi vo da 5 nam, co mot con trai  4 tuoi, van phai o chung cung cha me. Con gai  ke cua ong lay chong nhung cuoc song  cung kham kho nen gui lai ong ngoai mot dua chau. Ca hai dua nho nay van duoc lo di hoc.

Can nha ong Nam trong hoac tu truoc ra sau. Sat vach ke duoc 2 cai giuong tre. Giua nha dat mot cai tu go thap op ep, tren de ban tho to tien, phia duoi dung may mon vat dung. Dat dap nen von la dat sinh tu ruong muoi lay len nen cung lay loi chang khac gi ngoai bai. Ong Nam von la dan xa Tam Thon Hiep - Can Gio. Ngheo kho qua, quanh nam ong chi biet mo cua, bat oc song qua ngay hoac ai thue muon gi lam nay. “Nam 1990, toi xin duoc giu rung tai day, tu do co dong ra dong vao cung do kho. Nhung roi con cai ra doi, ngay cang lon lai thieu truoc hut sau. Chi toi may dua chau suot ngay quanh quan ben doi dat, choi cung may con cho giu nha, lam lem bun sinh. Khong xa do thi la may nhung cuoc song  cua chung toi  cu nhu la tho dan” – ong Nam tam su. Tram ngam mot lat, roi ong Nam boc bach: “Gia dinh chi co mot suat giu rung, toi se lay do lam gia tai giao cho may dua con dum boc nhau ma song”.

Cach nha ong Nam khong xa, o Tieu khu 14, vo chong ong Tran Van Chia cung 7 dua con cung song nho vao tien giu may chuc hecta rung. Ong Chia noi vui: “Rung cho minh co hoi sinh song nhung o duoc voi no cung tran ai lam. Toi den muoi mong nhu trau. O ngoai thi bi muoi can, chui vao mung lai co nguy co... them con. Ma con cang dong thi doi ngheo cu luan quan”. Hung nuoc mua de uong la chuyen thuong tinh doi voi cac ho giu rung o Can Gio. Anh: Ho – Phu

An cua oc, uong nuoc mua

Gan 250 ho giu rung o Can Gio phan lon cung ngheo kho nhu nhau. Chung toi  ghe nha chi Do Thi Sen, 27 tuoi, o ap Thieng Lieng, xa Thanh An. Dap vao mat chung toi  la mot cai mang to dung hung nuoc mua tu mai nha do xuong mot chiec lu. Chi Sen cho biet: “Tam bang nuoc ngot la mot dieu xa xi doi voi nguoi dan  song giua rung. Dan ong thuong tam nuoc song, con dan ba tam song xong cung chi duoc “trang” nguoi bang hai ca nuoc mua. Chung toi  song o day bao nam nay uong nuoc ngot khong da khat, con cho ga thi chi chuc nuoc vo gao do ra la liem lap”. Kho nhat la khi troi lau ngay khong mua, ho phai boi ghe xuong di mua nuoc ngot o trung tam  ap Thieng Lieng voi gia 1.500 dong/doi.

Toi duoc anh Do Minh Tuan, chong chi Sen, dan vao rung duoc de tim mon an cho buoi trua. Tay cam hai thanh sat dai, anh Tuan  hi huc loi giua nhung bai bun, lung suc ca buoi ma chang kiem duoc gi. Nhin chung toi, anh lac dau ngao ngan: “Nguoi san cua oc tu cac noi do ve rat dong nen chung toi  o day cung het cai ma an”.

Vua loi tu rung ve, chung toi  da thay chi Sen dung truoc nha chong cam nhin ra song. “Toi dang trong ghe vam qua de mua it gao va dau hoi”- chi noi. O day, cu cach 2-3 ngay lai co mot chiec ghe vam (ghe cho) tu Dong Nai  chay qua de ban thuc pham. Tieng may no banh bach cua nhung chiec ghe vam, tieng ki keo tra gia tren song nuoc duong nhu la niem vui khong the thieu, duoc trong doi hang ngay cua nhung nguoi giu rung song co doc giua rung nhu gia dinh  chi Sen. “Ghe vam toi thi vui thiet, song  tui it tien nen nhieu luc chung toi  chi nhin thoi chu khong mua noi” - chi Sen that tha.

Cung tai ap Thieng Lieng, anh Huynh Van Trung thay cha giu may muoi hecta rung. Tien giu rung anh giao het cho cha de nuoi 5 dua em dang tuoi an, tuoi lon. Thu nhap  cua hai vo chong cung 2 con phu thuoc vao viec mo cua bat oc cua anh. Binh quan moi dem di rung, anh Trung kiem them tu “nghe tay trai” nay duoc khoang 50.000 dong, cung tam lo cho gia dinh  dap doi qua ngay.

Noi lo that hoc

15 tuoi dau, con gai  ong Nam om chi hoc den lop 7, do kho khan qua, phai hoc tre. Hau het nhung dua tre con cua nhung nguoi giu rung phai chiu canh that hoc. Co gang  lam, gia dinh  moi dua duoc con em den nha mo o xa Tam Thon Hiep. Nha mo nay danh day cho tre mo coi, co nho va nay tiep nhan luon ca con em cua nhung nguoi giu rung kho khan. Ong Nam om ban khoan: “Con cai hoc toi dau hay toi do, chu toi that su khong biet  co lo noi cho chung hoc toi noi toi chon khong”. Toan huyen Can Gio co 2 truong THPT  o Can Thanh va Binh Khanh, cach nhau den 40 km. O ngay mat duong ma muon di hoc, hoc sinh  phai don xe buyt  tu sang som, noi gi den cac em o giua rung.

O sau trong rung, chuyen that hoc  cu keo dai tu doi cha sang doi con. Anh Do Minh Tuan moi hoc toi lop 2 da bo do, vao rung o voi cha, roi lay vo, sinh con. Noi den chuyen di hoc cua con, anh Huynh Van Trung cung tho dai. Con trai  lon cua anh da 6 tuoi duoc gui ve ngoai. Anh cung khong biet  sang nam, ben ngoai co lo cho chau den truong noi khong. anh Trung cho biet nhieu  dua tre khac song voi cha me tit trong rung sau, quanh nam lam ban voi con cong, con cua, chang biet bao gio moi den duoc truong...

Hien tai chua co binh luan nao ve bai viet Nhung “tho dan” thanh pho!

Ban co y kien gi ve bai viet Nhung “tho dan” thanh pho nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Nhung “tho dan” thanh pho ban tai day.