Sông “chết” vì lãnh đạo thiếu kiên quyết

Sông Thị Vải tuy chỉ là một chi lưu nhỏ của hệ thống  sông Đồng Nai  nhưng thời gian  qua mức độ ô nhiễm  của nó đã lên đến mức báo động, tàu thuyền của nhiều nước đã từ chối cập bến các cảng nằm sâu bên trong sông. Đặc biệt sau sự kiện phát hiện Công ty  Vedan thải trực tiếp  chất thải chưa xử lý ra sông càng làm cho vấn đề được dư luận  quan tâm  hơn. Do đó, việc cứu sông Thị Vải được Uỷ ban Bảo vệ sông Đồng Nai ưu tiên hàng đầu. 

Khởi đầu phần tranh luận, ông Trần Ngọc Thới, Phó Chủ tịch  UBND  tỉnh Bà Rịa  - Vũng Tàu  thừa nhận nguyên nhân  sông Thị Vải ô nhiễm  là do chính các cơ quan  chức năng vô trách nhiệm, xét duyệt vấn đề bảo vệ môi trường  của các dự án đầu tư  một cách đơn giản, qua quýt nên dẫn đến việc các doanh nghiệp  thải chất thải chưa xử lý ra sông mà không kiểm soát được. 

Tuy nhiên, ông chỉ cho đó là trách nhiệm của “chúng ta” chung chung mà chưa dám thừa nhận sai phạm cụ thể của Vũng Tàu  trong “vụ án giết sông Thị Vải”.  

Vì ngay từ tháng 9/2006, Phó thủ tướng  Nguyễn Sinh Hùng đã chỉ đạo không cho phép đầu tư  trên lưu vực sông Thị Vải thêm 5 loại hình công nghiệp  có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường  nghiêm trọng và hạn chế cấp phép 5 loại hình công nghiệp  có nguy cơ ô nhiễm môi trường  cao. 

Nhưng đến năm 2007, chính tỉnh Bà Rịa  - Vũng Tàu lại cho phép xây dựng  trên lưu vực sông Thị Vải hai nhà máy  lớn thuộc diện cấm và hạn chế trên. Đến đầu tháng 12/2008, lãnh đạo Sở Tài nguyên  Môi trường  tỉnh Bà Rịa  - Vũng Tàu  cũng chỉ thừa nhận là có thiếu sót vì nghĩ chỉ đạo trên của Phó thủ tướng  chưa chính thức thực hiện. 

Còn lãnh đạo tỉnh Đồng Nai  cũng quanh co là không thể đổ hết nguyên nhân  gây ra ô nhiễm  sông Thị Vải cho chất thải công nghiệp  của Đồng Nai  vì cho rằng sông Thị Vải còn tiếp nhận nguồn thải từ nhiều nơi khác nữa. Ông Nguyễn Trung Tín, Phó chủ tịch  UBND  TPHCM  thì cho khó là ở chỗ các cơ sở chưa xử lý chất thải trước khi xả ra môi trường  còn nhiều mà không thể mạnh tay xử lý bằng cách đóng cửa được. 

Chính sự thiếu trách nhiệm và xử lý thiếu kiên quyết trên là những nguyên nhân  chính “giết chết” sông Thị Vải cũng như các con sông khác trong hệ thống  sông Đồng Nai. 

Hứa làm hết sức để cứu sông Thị Vải

Tại hội nghị, Viện Quy hoạch thuỷ lợi Miền Nam nhắc lại giải pháp mà mình đã đề xuất trước đây là khơi thông dòng chảy đưa nước từ sông Đồng Nai  vào rửa sạch sông Thị Vải. Vì sông Thị Vải vốn là một dòng sông tĩnh, nước không lưu thông nên ô nhiễm  tích luỹ ngày càng nặng nề. 

Tuy nhiên, PGS-TS Phùng Chí Sỹ, Viện Kỹ thuật  nhiệt đới  và Bảo vệ môi trường  đề nghị trước khi tiến hành làm sạch sông Thị Vải thì phải “cắt” mọi tác nhân gây ô nhiễm  cho sông; tức là phải kiểm soát và ngăn chặn tất cả các nguồn nước thải công nghiệp  chưa xử lý đạt yêu cầu ra sông. Khi đó, việc cứu sông Thị Vải mới thuận lợi và bền vững. 

Về việc này, các đại biểu đề nghị cam kết tuyệt đối không cấp phép mới cho các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường  cao trên lưu vực sông Thị Vải nữa. Đồng thời, Bộ Tài nguyên  Môi trường  sẽ công bố thông tin  các đơn vị gây ô nhiễm  trên các phương tiện truyền thông, các cơ quan  quản lý sẽ xử lý triệt để từng phần. 

Cũng trong hội nghị này, ông Trần Ngọc Thới cam kết là từ năm 2009  sẽ không có doanh nghiệp  nào trên địa bàn Bà Rịa  - Vũng Tàu  xả chất thải không đạt yêu cầu xuống sông Thị Vải. Còn lãnh đạo Đồng Nai  không dám hứa mà chỉ “thách” Bà Rịa  - Vũng Tàu  làm xem. Lãnh đạo TPHCM  thì yên tâm vì trên địa bàn TP không có cơ sở sản xuất thải nước ra sông Thị Vải nhưng cũng hứa là sẽ hết sức “cứu sông Thị Vải”. 

Thứ trưởng Bộ Tài nguyên  Môi trường  Trần Hồng Hà “hứa” là sẽ giám sát lời hứa của các địa phương bằng cách tiến tới lắp đặt các trạm quan trắc dọc sông Thị Vải để xem nguồn nước ô nhiễm  còn thải ra sông là từ địa phương nào. 

Tùng Nguyên

Bạn có ý kiến gì về bài viết “Thách” nhau cùng bảo vệ sông Thị Vải này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết “Thách” nhau cùng bảo vệ sông Thị Vải bạn tại đây.