Phát hiện đại dương trên hai vệ tinh sao Thổ - Bản có dấu.
Phat hien dai duong tren hai ve tinh sao Tho - Bản không dấu.

Những bức ảnh  do tàu thăm dò Cassini gửi về cho thấy bằng chứng về sự tồn tại đại dương và núi lửa băng trên hai vệ tinh  Enceladus và Titan của sao Thổ. Ngoài ra bề mặt của Enceladus còn có sự tách giãn giống hệt Trái đất. 

Các đường nứt ở cực nam của Enceladus cho thấy bề mặt của nó đang tách giãn giống như Trái đất. Ảnh: NASA.

Thông tin trên được công bố tại một cuộc họp của Liên hiệp địa vật lý Mỹ tại San Francisco hôm 15/12. Hiện tượng đáy đại dương trên Trái đất đang tách giãn thành nhiều mảng và di chuyển theo các hướng khác nhau được coi là một trong những khám phá khoa học  vĩ đại nhất trong thế kỷ  20. Nó trở thành hòn đá tảng trong thuyết kiến tạo mảng.

Giờ đây tàu Cassini lại tìm thấy hiện tượng tương tự trên Enceladus, vệ tinh  thứ 7 của sao Thổ tính theo khoảng cách. Bề mặt của vệ tinh  này có nhiều vết nứt ở cực nam, giống như các sọc sẫm trên da hổ. Chúng củng cố giả thiết cho rằng Enceladus từng có biển.

Tiến sĩ Paul Helfenstein của Đại học  Cornell - một trong những nhà khoa học  tham gia dự án thăm dò các vệ tinh  của sao Thổ - sử dụng các bản đồ  số của khu vực  này để dựng lại quá trình hình thành các vết nứt. Ông cho các mảnh di chuyển trên màn hình  máy tính  cho đến khi chúng khớp vào nhau giống như trong trò chơi ghép hình. Paul nhận thấy các mảnh từng là một khối thống nhất.

“Các phần trên lớp vỏ Trái đất di chuyển theo kiểu đối xứng. Còn trên Enceladus, chúng tôi  thấy các mảng dịch chuyển theo một chiều”, Paul nói.

Đáy đại dương trên Trái đất tách giãn bởi hoạt động  phun trào của dung nham nóng chảy bên dưới. Các nhà khoa học  dự đoán các mảng trên bề mặt Enceladus có thể tách giãn bởi tác động của nước. "Chúng tôi đang có bằng chứng cho thấy nước ở dạng lỏng tồn tại trên Enceladus”, Carolyn Porco, một trong những nhà khoa học  tham gia dự án nghiên cứu  các vệ tinh  của sao Thổ cho biết.

Nếu giả thiết này được chứng minh là đúng, Enceladus sẽ trở thành một trong những mục tiêu thám hiểm hấp dẫn nhất trong tương lai. Giới khoa học  từng thu thập được bằng chứng cho thấy Enceladus có một số hóa chất cần thiết cho quá trình hình thành sự sống. Nước chính là mảnh ghép cuối cùng để tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh. 

Titan - vệ tinh  lớn nhất của sao Thổ. Ảnh: NASA.

Cũng trong ngày 15/12, NASA công bố những hình ảnh  về Titan - vệ tinh  lớn nhất của sao Thổ - do tàu Cassini chụp được bằng thiết bị radar. Chúng cho thấy Titan có thể có những ngọn núi lửa băng đang hoặc từng hoạt động. Trên những bức ảnh, các nhà khoa học  nhìn thấy những dòng chảy trên bề mặt của Titan. Họ cho rằng chúng là kết quả của hoạt động  phun trào dung dịch lạnh ở bên dưới lớp vỏ.

Trong một số lần bay qua Titan trước đây, tàu Cassini chụp được nhiều hình ảnh  cho thấy sự tồn tại của các núi lửa băng trên vệ tinh  này. Các nhà khoa học  tin rằng núi lửa trên Titan phun ra amoniac (NH₃), khí metan (CH₄) và nước, chứ không có nham thạch như núi lửa trên địa cầu.

“Những hình ảnh  cho thấy núi lửa băng không chỉ tồn tại trên Titan trong quá khứ, mà có thể chúng vẫn tiếp tục hoạt động  đến tận ngày nay”, Jonathan Lunine, một chuyên gia  thuộc Đại học  Arizona (Mỹ) thông báo.

Titan là một trong số ít thiên thể trong hệ Mặt trời có bầu khí quyển tương đối dày. Các nhà khoa học  tin rằng khí metan đã tạo ra mây và mưa trên vệ tinh  lớn nhất của sao Thổ. Tuy nhiên, nguồn gốc của khí metan vẫn là một bí ẩn. Các chuyên gia  cho rằng hiện tượng phun metan từ bên trong lớp vỏ của Titan là nguyên nhân  tạo nên bầu khí quyển như sương khói của nó.

Thiết bị phân tích  quang phổ trên tàu Cassini phát hiện những điểm sáng tại hai khu vực  trên bề mặt Titan. Tại một khu vực, các nhà khoa học  tìm thấy bằng chứng về sự tồn tại của sương amoniac. Họ cho rằng nó phun lên từ lòng đất.

Tàu thăm dò Cassini là kết quả của sự hợp tác giữa NASA, Cơ quan  vũ trụ châu Âu  và Cơ quan  vũ trụ Italy. Nó bắt đầu bay quanh sao Thổ từ năm 2004 để nghiên cứu  các vành đai bụi khí và vệ tinh  của hành tinh  này.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Phát hiện đại dương trên hai vệ tinh sao Thổ!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phát hiện đại dương trên hai vệ tinh sao Thổ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phát hiện đại dương trên hai vệ tinh sao Thổ bạn tại đây.