Đó là chưa kể đến thế vận hội  Olympic  Bắc Kinh: hoành tráng và rực rỡ nhất trong lịch sử  các kỳ Olympic. Ngoài ra, Trung Quốc  còn đạt được bước tiến lớn trong lĩnh vực chinh phục  vũ trụ, khi lần đầu tiên và là nước thứ ba  trên thế giới  đưa được con người  "dạo bộ" ngoài không gian.

Năm 2008 có thể là năm của Trung Quốc, tuy nhiên không phải hoàn toàn theo cách mà người dân  nước này mong đợi. Trung Quốc  đã phải hứng chịu trận động đất  kinh hoàng ở Tứ Xuyên, thảm họa tự nhiên  tồi tệ nhất nước này trong vòng 3 thập kỷ qua, rồi hàng loạt vụ bê bối thực phẩm, trong đó nổi bật nhất và gần đây nhất là vụ bê bối sữa bột trẻ em  nhiễm melamine, khiến 6 trẻ em  tử vong cùng hàng trăm ngàn em khác bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, tại những nơi khác, cuộc chiến  ở Afghanistan, Iraq  vẫn tiếp diễn; rồi bất ổn chính trị ở Pakistan và Thái Lan; vụ khủng bố  được coi là vụ "11/9 của Ấn Độ" nhằm vào nhà ga, rạp chiếu phim, khách sạn  tại Mumbai. Tuy nhiên, có một cuộc xung đột kéo dài có vẻ như đã tiến tới hồi kết. Tại Nepal, nhóm du kích Maoist đã thành lập được một chính phủ  mới sau một cuộc bầu cử, chứng kiến sự sụp đổ của chế độ quân chủ và trở thành nước cộng hòa  non trẻ nhất thế giới. Trên khắp thế giới, hiện chỉ còn 27 nước theo chế độ quân chủ.

1. Khai mạc Thế vận hội  Olympic Bắc Kinh  (8/8)

Nhiều người cho rằng, đây là thời điểm để Trung Quốc  chứng tỏ quyền lực thế giới  đang dịch chuyển về hướng đông, thời điểm thế giới  chiêm ngưỡng những bước tiến vượt bậc về kinh tế, khoa học  của Trung Quốc.

Trung Quốc đã dày công chuẩn bị cho Thế vận hội  Olympic  suốt 7 năm, với số tiền lên tới 43 tỷ USD. Trong số đó, khoảng 100 triệu USD, gấp đôi khoản tiền của Olympic  Athen 2004, được chi cho lễ khai mạc và bế mạc "động trời". Lễ khai mạc được bắt đầu vào 8h tối ngày 8/8, con số biểu trưng cho sự may mắn ở Trung Quốc.

Khoảng 15.000 nghệ sỹ  tham gia biểu diễn  trong lễ khai mạc. 29.000 quả pháo hoa được bắn lên để khởi động cho Thế vận hội. Đạo diễn phim  nổi tiếng thế giới  Trương Nghệ Mưu đã được giao nhiệm vụ "cô đặc" 5.000 lịch sử  Trung Hoa vào trong một buổi trình diễn. Ngoài ra, Trung Quốc  còn huy động 100.000 cảnh sát  để đảm bảo an ninh cho thế vận hội. Trước đó, giới chức nước này đã cho tạm thời đóng cửa một số nhà máy  và hạn chế xe cộ đi lại trong dịp Olympic  để "làm sạch" bầu không khí ở Bắc Kinh.

2. Mumbai, Ấn Độ, bị tấn công  khủng bố  (26/11)

Lỗi lo về khủng bố  của thế giới  đã dịch chuyển từ Iraq  trở lại Afghanistan và từ đó vào Ấn Độ  rồi "kết tinh" trong một cuộc tấn công  táo tợn vào thủ đô  tài chính  của nước này. Một nhóm khủng bố  Hồi giáo  tự xưng là Deccan Mujahedeen đã bắn giết bừa bãi, tấn công  nhà ga xe lửa Mumbai, một rạp chiếu phim, một bệnh viện, hai khách sạn  sang trọng, nơi khách nghỉ và nhân viên  bị lùa vào một chỗ và bị giết hại. Các lực lượng an ninh Ấn Độ  đã phải chiến đấu ròng rã ba ngày mới kiểm soát được tình hình, tiêu diệt được 9 trong 10 tên khủng bố  và bắt giữ được tên cuối cùng. Hơn 170 người đã bị giết hại, trong đó có 30 người nước ngoài. Vụ tấn công  kinh hoàng này còn được gọi là vụ tấn công  khủng bố  "11/9 của Ấn Độ". Mối quan hệ  giữa hai nước láng giềng sở hữu vũ khí hạt nhân  Ấn Độ  và Pakistan, nơi bọn khủng bố  ẩn náu và được huấn luyện, vì thế mà cũng rơi vào một cuộc khủng hoảng mới.

3. Bê bối sữa bột trẻ em  nhiễm melamine ở Trung Quốc  (tháng 9)

Melamine từng bị sử dụng trong sản xuất bát đĩa, đồ nấu bếp, nhưng nay đã được sử dụng để làm giả hàm lượng protein trong sữa và thực phẩm. Chính vì vậy năm 2008  được đánh giá  là năm bê bối của hàng “made in China”. Năm ngoái, thế giới  đã biết đến hiểm họa melamine trong thức ăn vật nuôi, khiến chó mèo trên khắp thế giới  bị suy thận. Còn năm 2008, nạn nhân  là các em bé. 6 em nhỏ đã tử vong vì bị suy thận, trong khi khoảng 300.000 em khác phải nhập viện. Đến ngày 15/9 khi vụ bê bối sữa bột melamine được đưa ra ánh sáng, một công ty  đứng ra xin lỗi. Nhưng từ trước đó, melamine đã là bí mật mở trong ngành thực phẩm  Trung Quốc.

Vụ việc melamine ở Trung Quốc  đã gây hoang mang, lo sợ trên khắp toàn cầu, bởi hàng xuất khẩu  Trung Quốc  có mặt ở khắp nơi. Nhiều nước trên thế giới  đã nói không với sản phẩm  sữa và thực phẩm  làm từ sữa có xuất xứ Trung Quốc  và niềm tin  của người tiêu dùng vào hàng “made in China” suy giảm mạnh.

4. Cơn giận dữ kép của Mẹ thiên nhiên  (tháng 5)

Lần cuối cùng chúng ta phải chứng kiến cảnh nhiều người bị Mẹ thiên nhiên  quật ngã nhanh và mạnh khủng kiếp là cơn đại hồng thủy hay sóng thần  ập đến từ Ấn Độ  Dương tháng 12/2004. Khoảng 225.000 người đã thiệt mạng. Và cơn giận giữ kép trong tháng 5  năm nay (2/5 và 12/5) của Mẹ thiên nhiên  cũng được cho là để lại hậu quả tương tự. Cơn lốc Nargis ngày 2/5 tàn phá Myanmar và trận động đất  7,9 độ richter san phẳng trường học, làng mạc ở Tứ Xuyên, tỉnh đông dân nhất Trung Quốc. Lốc Nargis cướp đi sinh mạng của 150.000 người, trong khi trận động đất  ở Trung Quốc  khiến 87.000 người mất mạng. Trận động đất  ở Tứ Xuyên  là thảm họa tự nhiên  tồi tệ nhất mà Trung Quốc  phải gánh chịu suốt 30 năm qua. Tuy nhiên, nỗ lực giải quyết hậu quả  nhanh và hiệu quả của chính phủ  đã giúp Trung Quốc  phần nào phục hồi lại được hình ảnh  của mình trong mắt phương Tây.

5. Thăng trầm  vấn đề hạt nhân  Triều Tiên

Nếu dùng một từ để thể hiện vấn đề hạt nhân  của CHDCN Triều Tiên  năm nay, nhiều nhà phân tích  cho rằng từ hợp nhất là “vẫn bế tắc”. Trong 6 tháng đầu năm, nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân  có vẻ như diễn ra rất suôn sẻ, với việc Bình Nhưỡng giao nộp bản báo cáo về chương trình  cũng như tài liệu  hạt nhân  của mình vào ngày 26/6. Và ngày hôm sau, 27/6, Triều Tiên  cho phá hủy tháp làm lạnh của cơ sở hạt nhân  chính của mình tại Yongbyon. Nhiều người đã “khấp khởi” mừng thầm cho tín hiệu vui này. Nhưng giống như sự sụp đổ của tháp làm lạnh, mọi nỗ lực hạt nhân  cũng sụp đổ, “giữa đường đứt gánh” khi Washington và Bình Nhưỡng bất đồng về việc kiểm chứng.

Mỹ khăng khăng rằng kiểm chứng là một phần nằm trong bản công bố hạt nhân  của Triều Tiên  trong khi Triều Tiên  cũng giữ vững quan điểm  kiểm chứng là một vấn đề riêng rẽ, nằm ngoài bản báo cáo hạt nhân  của họ. Các trưởng đoàn đàm phán hạt nhân  6 bên ngày 8/12 đã nhóm họp với hi vọng có thể đạt được một thỏa thuận cho vấn đề kiểm chứng, nhưng thất bại. Kết quả, những nỗ lực cuối cùng của chính quyền  Tổng thống  Mỹ Bush  nhằm để lại “tên tuổi” trong vấn đề hạt nhân  Triều Tiên  đã thất bại và đành phải đẩy vấn đề cho chính quyền  tiếp theo của Barrak Obama.

6. Căng thẳng chính trị Thái Lan  dẫn đến sân bay Bangkok bị phong tỏa (25/11)

Trong một năm chính trị đầy bất ổn, Thái Lan  được hết thủ tướng  này đến thủ tướng  khác lên dẫn dắt. Những người không ủng hộ  đảng Quyền lực nhân dân (PPP) đã đẩy Bangkok cùng nền kinh tế  rơi vào bế tắc, và cuối cùng tiến hành một cuộc biểu tình phong tỏa sân bay quốc tế  Bangkok. Có thời điểm, theo các nhà phân tích, màn kịch chính trị được chuyển sang thể hài: một thủ tướng  bị buộc phải từ chức vì xuất hiện trong chương trình  dạy nấu ăn trên đài truyền hình  tư nhân trong thời gian  tại chức. Trong khi đó, Liên minh nhân dân vì dân chủ (PAD) đối lập cho rằng phần đa những người ở vùng nông thôn Thái Lan  không đủ trình độ để bỏ phiếu so với phần ít hơn những người sống ở thành thị.

Trong thời điểm tình hình căng thẳng ở Bangkok lên tới đỉnh điểm, khi những người biểu tình thuộc PAD phong tỏa hai sân bay quốc tế, làm khoảng 300.000 người bị mắc kẹt, tòa án  Hiến pháp Thái Lan  đã phế truất thêm một thủ tướng  để "tháo gỡ" bế tắc. Sau quyết định, tình hình chính trị ở Thái Lan  đã trở nên lắng dịu hơn, với người biểu tình được giải tán, và một thủ tướng  của đảng đối lập được bầu sau suốt 8 năm Thái Lan  nằm dưới sự lãnh đạo của Thaksin  và các đồng minh  của ông. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích  cho rằng căng thẳng vẫn chưa thể tháo gỡ triệt để bởi tại Thái Lan  vẫn còn rất nhiều người ủng hộ  ông Thaksin  và đồng minh  của ông.

7. Làn sóng phụ nữ  đánh bom  liều chết mới ở Iraq (1/2)

Hai phụ nữ  đã tự cho nổ tung mình trong một khu chợ đông đúc tại Baghdad, giết chết gần 100 người. "Chiến thuật" dùng phụ nữ  để tấn công  liều chết đã trở thành một đặc điểm nổi bật của các nhóm nổi dậy tại Iraq trong năm nay. Theo quân độ Mỹ, một số phụ nữ  được tuyển mộ là những người bị mất khả năng trí tuệ, trong đó có cả hai phụ nữ  trên. Tuy nhiên, xét về tổng thế, tình trạng bạo lực ở quốc gia  vùng Vịnh này đang tiếp tục giảm.

8. Tổng thống  Pakistan Musharraf từ chức sau thất bại tại quốc hội (18/2)

Hai tháng sau khi cựu Thủ tướng  Benazir Bhutto bị ám sát, đảng Nhân dân Pakistan của bà cùng các đảng đối lập khác đã "bồi" một đòn chí mạng vào chính phủ  của Tổng thống  Pervaiz Musharraf trong cuộc bầu cử  quốc hội. Thất bại trong cuộc bầu cử  quốc hội đã buộc Tổng thống  Musharraf phải từ chức vào tháng 8  và được chồng của bà Bhutto, ông Asif Ali Zardari, lên thay thế vào tháng sau.

9. Nước cộng hòa  non trẻ nhất thế giới  chào đời (10/4)

Cuộc bầu cử  đã khép lại chiến dịch  tranh cử dài lâu của nhóm những người nổi dậy Maoist, những người đã dần dần chiếm được phần đa trong quốc hội của vương quốc trên dãy Himalayan. Hàng loạt những thay đổi đã diễn ra nhanh chóng trong xã hội  được cho là khá bảo thủ này. Ngày 28/5, Quốc hội mới giải tán chế độ quân chủ có từ 239 năm trước và tuyên bố trở Nepal thành một quốc gia  cộng hòa. Vua Gyanendra từ chức và lãnh đạo của Maoist Pushpa Kamal được bầu làm thủ tướng  vào ngày 15/8.

10. Trung Quốc  “dạo bộ” ngoài không gian

Việc Trung Quốc  đưa người vào không gian không có gì mới mẻ nữa, bởi sứ mệnh chinh phục  không gian có người lái đầu tiên của họ là vào năm 2003 và sứ mệnh thứ hai  là vào năm 2005. Họ bắt đầu đi lên vững vàng từng bước một, từ bắt đầu với tàu vũ trụ một người lái, rồi hai người và sau đó là ba người. Điều đặc biệt là trong sứ mệnh chinh phục  không gian lần ba năm nay, họ đã thực hiện thành công  chuyến “dạo bộ” ngoài không gian. Như vậy Trung Quốc  hiện là nước thứ ba  trên thế giới, sau Mỹ và Liên Xô  cũ, có thể “dạo bộ” ngoài không gian. Ngoài ra, tàu vũ trụ không người lái Hằng Nga  của Trung Quốc  hiện đang bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng và Bắc Kinh  tham vọng cho tới năm 2020 sẽ đưa được người lên Mặt trăng.

Phan Anh

Bạn có ý kiến gì về bài viết Châu Á năm 2008 nhìn lại này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Châu Á năm 2008 nhìn lại bạn tại đây.