Giải mã bí mật virus cúm gây đại dịch 1918 - Bản có dấu.
Giai ma bi mat virus cum gay dai dich 1918 - Bản không dấu.

Một nhóm gene giúp virus  H1N1 xâm nhập vào phổi và gây viêm là cách mà chúng lấy mạng hàng chục triệu người trong đại dịch cách đây 90 năm.

Các nhà khoa học  thuộc Đại học  Wisconsin (Mỹ), Đại học  Kobe và Đại học  Tokyo  (Nhật Bản) sử dụng chồn sương – loài động vật có cơ chế phát triển bệnh cúm giống con người  – để nghiên cứu  virus  gây bệnh cúm năm 1918.

Cúm thường gây viêm nhiễm ở phần trên của hệ thống  hô hấp (như mũi, họng) và gây sốt, đau cơ, suy giảm sức khỏe.

Một số người có thể bị ốm nặng và viêm phổi. Đôi khi vi khuẩn gây nên bệnh viêm phổi song  cũng có trường hợp bệnh phát sinh bởi tác động trực tiếp  của virus  cúm.

Trong đại dịch năm 1918, một chủng cúm mới và nguy hiểm hơn đã xuất hiện. Nó giết chết 20-100 triệu người trên toàn thế giới  – gấp ít nhất 100 lần so với các dịch cúm trước đó và sau này. Các biên bản khám nghiệm tử thi cho thấy nhiều nạn nhân  là thanh niên  khỏe mạnh  song  lại tử vong vì viêm phổi nặng.

“Chúng tôi muốn tìm hiểu xem tại sao dịch cúm năm 1918 lại gây viêm phổi nặng”, Yoshihiro Kawaoka, chuyên gia  thuộc Đại học  Wisconsin, phát biểu.

Họ thay thế từng gene lấy từ virus  năm 1918 vào các virus  cúm hiện đại. Sau đó các nhà khoa học  lần lượt đưa từng virus  cúm hiện đại vào cơ thể chồn sương. Kết quả cho thấy phần lớn virus  chỉ gây bệnh ở phần trên của hệ thống  hô hấp. Nhưng một chủng virus  đã xâm nhập thành công  vào phổi và phân chia rất nhanh ở đây.

Phân tích gene cho thấy, chủng virus  hiện đại này có 3 gene – gọi là PA, PB1, PB2 – mà các chủng kia không có. Nhóm gene đó cùng với một phiên bản  nucleoprotein của virus  năm 1918 giúp nó giết chết các con chồn sương theo cách thức giống hệt như con người. 

Cảnh sát tại thành phố  Seattle (Mỹ) đeo khẩu trang do Tổ chức Chữ thập đỏ sản xuất để đối phó với đại dịch cúm 1918. Ảnh: Reuters.

Thủ phạm gây nên đại dịch cúm năm 1918 (thường được gọi là dịch cúm Tây Ban Nha) là chủng H1N1 thuộc nhóm virus  cúm A. Các tài liệu  lịch sử  và dịch tễ không ghi lại dữ liệu  đầy đủ để giới khoa học  có thể xác định nguồn gốc của dịch. Nhiều nạn nhân  là thanh niên  khỏe mạnh, trong khi các dịch cúm trước đó thường tấn công  người già, trẻ em  và người có sức khỏe  yếu.

Đại dịch cúm bùng phát từ tháng 3/1918 và chấm dứt vào tháng 6/1920. Virus  H1N1 lây lan  khắp nơi, tới tận Bắc Cực và nhiều đảo xa xôi ở Thái Bình Dương. Số người chết bằng một phần ba dân số  châu Âu  vào thời điểm đó và gấp hơn hai lần số người thiệt mạng trong Thế chiến thứ nhất.

Đa số chuyên gia  về cúm nhất trí rằng một đại dịch cúm chắc chắn sẽ tái diễn trong tương lai. Không ai biết thời điểm chính xác  mà đại dịch sẽ xảy ra hoặc chủng cúm sẽ gây nên thảm họa. Chủng cúm gia cầm H5N1 được đưa lên vị trí đầu tiên trong danh sách các nghi phạm.

H5N1 đang tấn công  gia cầm ở châu Á, châu Âu  và nhiều nơi tại châu Phi. Nó đã hiếm khi lây nhiễm sang người nhưng đã tấn công  391 người, trong đó có 247 người tử vong, kể từ năm 2003 tới nay.

Giới khoa học  lo ngại rằng một vài biến đổi gene sẽ biến H5N1 thành chủng virus  có khả năng lây nhiễm từ người sang người. Khi đó, nó có thể giết chết hàng chục triệu người trên toàn thế giới  trong vài tháng.

Hiện thế giới  chế tạo được 4 loại thuốc có khả năng ngăn chặn virus  cúm nhưng chúng thường biến đổi gene để kháng thuốc – giống như cách thức vi khuẩn tiến hóa để vô hiệu hóa thuốc kháng sinh.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Giải mã bí mật virus cúm gây đại dịch 1918!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Giải mã bí mật virus cúm gây đại dịch 1918 này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Giải mã bí mật virus cúm gây đại dịch 1918 bạn tại đây.