Ngày 25/12, tại Tokyo, Nhật Bản, Bộ trưởng Bộ Công Thương  Việt Nam  Vũ Huy Hoàng  và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao  Nhật Bản  Hirofumi Nakasone đã ký Hiệp định Đối tác kinh tế  Việt Nam  - Nhật Bản  (VJEPA). Ông Phan Thế Ruệ, trưởng đoàn đàm phán Việt Nam  đã có cuộc trao đổi với báo giới xung quanh sự kiện đặc biệt quan trọng  này.

Ông đánh giá  thế nào về quan hệ thương mại  và đầu tư  song  phương Việt - Nhật trong những năm qua?

Theo tôi, đó là những bước phát triển tích cực. Năm 2007, kim ngạch thương mại  hai chiều đạt hơn 12 tỷ USD, tăng hơn 3 lần so với năm 2000. Năm 2008, con số này dự kiến sẽ vượt 16 tỷ USD, phá mốc 15 tỷ USD  vào năm 2010  mà hai chính phủ  dự kiến đề ra.

Đầu tư trực tiếp  (FDI) của Nhật Bản  tại Việt Nam  cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2008, tổng vốn FDI đăng ký của Nhật Bản  đạt trên 17 tỷ USD, đứng thứ ba  trong số các nước có đầu tư  tại Việt Nam  và là nhà đầu tư  hàng đầu với 4,8 tỷ USD  xét về vốn thực hiện.

Người dân Việt Nam  sẽ được hưởng lợi gì từ việc ký kết Hiệp định VJEPA này?

Cả doanh nghiệp  và người tiêu dùng của hai nước đều được tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ, nguyên liệu  và hàng hoá một cách hiệu quả nhất. Đáng chú ý là lần đầu tiên, chính phủ  Nhật Bản  khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ với ta để sớm công nhận Việt Nam  là nước có nền kinh tế  thị trường  đầy đủ, xác lập quan hệ thương mại  bình đẳng giữa hai nước. Trong thời gian  10 năm, Việt Nam  và Nhật Bản  sẽ hoàn tất lộ trình giảm thuế để xây dựng  một khu vực  thương mại  tự do song  phương hoàn chỉnh.

Được biết, theo hiệp định, các mặt hàng thủy sản, nông sản, dệt may, sắt thép, hoá chất, linh kiện điện tử  sẽ có mức cam kết tự do hoá mạnh mẽ nhất. Theo ông, các doanh nghiệp  của Việt Nam  thuộc những lĩnh vực trên cần chuẩn bị những điều kiện gì để thâm nhập vào thị trường  Nhật Bản, vì đây là thị trường  “khó tính”nhất về tiêu chuẩn, kỹ thuật?

Thuế giảm rất mạnh sẽ có lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, để có được hưởng lợi đó, các doanh nghiệp  phải tìm hiểu thật kỹ nội dung  của hiệp định, từng điều khoản đối với lĩnh vực mình quan tâm. Phải tìm hiểu kỹ tiêu chuẩn kỹ thuật  của sản phẩm  sẽ xuất sang Nhật Bản, chẳng hạn thủy sản  phải đảm bảo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, đồng thời phải có giá cạnh tranh với doanh nghiệp  các nước khác…

Ông có thể cho biết, cán cân xuất nhập khẩu  của hai nước có ảnh hưởng thế nào trước và sau khi ký hiệp định?

Là người có nhiều năm chỉ đạo xuất khẩu  thị trường  Nhật Bản, tôi rất vui mừng khi thấy khoảng 5- 6 năm nay cán cân thương mại  giữa Việt Nam  - Nhật Bản  luôn cân bằng. Thậm chí, năm 2008, Việt Nam  còn có xu hướng xuất siêu. Việc sau hiệp định này có thay đổi như thế nào thì hoàn toàn phụ thuộc vào doanh nghiệp. Nhập khẩu  thì không thể cấm nhưng nếu muốn chống nhập siêu  thì phải tăng cường xuất khẩu.

Tôi dự đoán, với điều kiện của hiệp định này thì án cân xuất nhập khẩu  giữa Việt Nam  - Nhật Bản  không có gì thay đổi dù ta mở cửa hàng công nghiệp  Nhật Bản  vào Việt Nam  rất nhiều, nhưng Nhật Bản  cũng dành cho ta những điều kiện về hàng nông sản vào nước này.

Trong lĩnh vực đào tạo  nguồn nhân lực, lao động  Việt Nam  sẽ được hưởng lợi gì từ hiệp định này, thưa ông?

Về vấn đề tiếp nhận lao động, Nhật Bản  cam kết dành cho Việt Nam  một khoản vay ODA lãi suất thấp để mỗi năm đào tạo  khoảng 200-300 y tá Việt Nam  tại Nhật Bản. Sau khi tốt nghiệp, các y tá sẽ được làm việc  lâu dài tại Nhật Bản. Phía Nhật cam kết hỗ trợ xây dựng  Hệ thống  kiểm định tay nghề và Hệ thống  cấp chứng chỉ cho y tá và hộ lý Việt Nam.

Vậy khi nào Hiệp định VJEPA chính thức có hiệu lực và được công bố rộng rãi?

Hiệp định này sẽ được công bố rộng rãi trên phương tiện thông tin  đại chúng sau khi Quốc hội hai nước thông qua và phê duyệt. Việt Nam  và Nhật Bản  đều thể hiện quyết tâm sớm hoàn tất các thủ tục phê chuẩn trong nước để hiệp định VJEPA có hiệu lực ngay nửa đầu năm 2009, kịp thời đem lại lợi ích tối đa cho doanh nghiệp  và người dân  hai nước.

Xin cảm ơn ông!

Lan Hương

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hình thành khu vực thương mại tự do song phương Việt - Nhật này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hình thành khu vực thương mại tự do song phương Việt - Nhật bạn tại đây.