Quanh vung Bay Nui, nhieu nguoi goi ong Nguyen Van Son, 57 tuoi, o thi tran Nha Ban, huyen Tinh Bien - An Giang, la chu nui. Vo chong ong dang sinh song tren nui Ket (Anh Vu Son), mot trong vai ngon nui dep nhat vung That Son.

Khoi nghiep tu… cai lu nuoc!

That ra, rat nhieu nguoi goi ong chu nui Ket la Son Dao. Cai ten nay gan voi cuoc doi ong tu thuo han vi. Nam 1974, khi moi cuoi vo, cuoc song  vo chong ong vo cung kho khan. Ong phai di ganh dao thue cho cac chu vuon, chu vua quanh nui Ket. Can choi la nho nam nep minh duoi chan nui la to am cua vo chong ong, ma tai san  dang gia nhat chi la... cai lu dung nuoc uong.

Thay viec ganh dao thue dau tat mat toi ma chi tam du com ngay hai bua song lay lat, ong Son ban voi vo di mua cay dao lam cui ban. Giong ong chung xuong: “Chung toi tim den nhung vuon dao hoi mua cay, song  khong ai chiu ban, vi khong co tien coc. Toi danh ve nha dem cai lu dung nuoc ra cho ban duoc 300 dong, lay tien dat coc. Du mon tien nay that nho nhoi, song  nhieu chu vuon thuong tinh, da chiu ban”. Vo chong ong hi huc chat dao, che thanh cui roi ganh di ban hoac trao doi gao, mam. Chuyen mua ban, trao doi dau tien kiem duoc chut dinh loi. Vo chong ong phan khoi, cu danh dum tien loi tiep tuc mua cac vuon dao, vua khai thac trai vua lay cui.

Tich tieu thanh da. Nhung dong tien danh dum duoc tu mo hoi nuoc mat cua vo chong, ong Son bat dau mua vai cong dat quanh nui Ket. Roi thoi gian  troi qua, vo chong ong van tan tao hai trai, don go dao lam cui dem ban, mua duoc 7 cong dat nui va chiec xe ben cho da thue. Bo cong lam loi, cong them viec chi tieu tinh toan, tiet kiem, vo chong ong lai gom gop tau them chiec xe ben thu hai.

Cong viec lam  an gap nhieu thuan loi. Vai nam sau, ong thanh lap han DNTN khai thac da thu cong. Bao nhieu tien bac  danh dum deu duoc ong dung mua dat nui. “Thoi do, nguoi trong vung ai cung bao Son Dao bi khung, boi dat nui chi toan da, dau lam gi duoc” - mot nguoi dan  o chan nui Ket cho biet. Dien tich dat nui Ket cua ong Son theo thoi gian  cu tang dan. Du so huu trong tay may mau dat nhieu nam lien van bo hoang, song  ong van cu co tien la mua them. Tu duoi chan nui, ong mua dat dai len toi tan dinh. Hien chu nui Son Dao nam giu hon 20 ha dat tren tong dien tich 45 ha toan vung nui Ket. Nhieu nguoi lon tuoi  o dia phuong cho biet chi co Son Dao moi dam bo tien mua dat nui chi toan da va la ong chu nui dau tien cua miet That Son.

Tam long voi tien nhan va thien nhien 

Chu nui Son Dao tam su: “Khi moi dat chan den vung Bay Nui, toi luon uoc ao co mot manh dat nho nho o tren nui Ket de lap nghiep. Nui Ket da luu nhieu dau tich cua cac bac cao nhan tung den day tu hoc nen toi con co mong muon vua lam sao bao ve canh quan vua de cho du khach biet den va tham quan, chiem nguong noi nay. Long da huong, nen he co tien la toi mua dat tren nui Ket”.

Nam 2000, chu nui bat dau lam du lich. Cong trinh dau tien la Dien Phat Mau tren mot tang da to, cao chung 35 m, nam cheo leo ben bo vuc tham o dinh nui Ket. Viec xay cat rat ky cong va cuc ky ton kem cong suc, tien cua. Tiep do, lan luot cac cong trinh San Tien, Gieng Tien, Dien Phat Thay, Dien A Di Da, Dien Ngoc Hoang..., ca thay 13 diem tham quan duoc xay dung. Moi cong trinh deu ngu tren mot tang da co canh quan hap dan khac nhau o nui Ket.

Chu nui Son Dao boc bach: “Toi bo tien ti ra mua lai dat tren nui Ket la con muon giu lai nhung tan rung xanh cho cac loai chim, thu sinh song”. Hien dien tich dat rung ong mua lai ma chua khai pha da hon 13 ha. Do la giang son cua nhieu loai khi, chon, soc, tho, ran, tran, chim, ga rung... Nhung lan thay ai san bat thu rung, ong va vo con lai nai ni xin mua de tha ve voi thien nhien. Vi chu nui thanh than: “Tinh ra, toi da bo tren 6 ti dong de mua dat, xay dung, ton tao canh quan nui Ket. Thu nhap  tu khach tham quan chang la bao, chac khong khi nao lay lai von noi. Toi cung khong tinh toan den chuyen do, chi thay vui vi minh da lam duoc chut gi do voi cac bac tien nhan, voi thien nhien  Bay Nui”.

Vuon quyt tru danh tren dinh nui Cam

Mot “chu nui” khac o Bay Nui la ong Ba Tung (Nguyen Van Tung, 64 tuoi) o xa An Hao, Tinh Bien- An Giang. Trai qua bao nam miet mai lao dong, ong cung gia dinh  da gay dung duoc vuon quyt hong doc nhat vo nhi vung DBSCL ngay tren dinh nui Cam.

Ong Ba Tung sinh ra ngay tai vung nay, so huu kha nhieu dat dai cua ong ba de lai. Song, nui Cam toan soi da, lai thieu nuoc tuoi tieu nen dat dai chang trong trot duoc gi. Ong Ba Tung loay hoay trong chuoi, xoai, mit, roi den su hao..., nhung deu khong dem lai gia tri  kinh te. Nam hecta dat cua ong bo hoang dai dai.

Tinh co, vo ong mua quyt hong ve an roi vut hat xung quanh nha. Nhung hat nay da moc len nhieu cay cho trai that ngon ngot. Ong Ba Tung lien loe ra y tuong nhan giong quyt hong tren vung soi da nay. Nghi la lam. Ong cung vo con chiet canh, nhan giong tu cac cay quyt de trong thu. Vai nam sau, nhung dot quyt dau mua bat dau cho trai. Ong vua mung vua lo. “Kho nhat van la nuoc tuoi. Tren dinh nui thi khong the dao gieng. Nhu mot co may, nho rong ruoi khap nui rung, toi phat hien mot mach nuoc lo thien tren Vo Da Vang. The la gia dinh  bat tay dao ao ho tru nuoc, roi dao da, pha nui dan nuoc ve tru... Gia dinh  toi da bo ra khong biet  bao nhieu cong suc, mat nhieu nam moi xong cong trinh nay”- ong Ba Tung ke.

Voi 150 goc quyt dau tien, ong Ba Tung thu hoach gan 4 tan, loi hon 60 trieu dong. Ong va vo con ra suc bo canh, chiet nhanh de trai xanh khap vung doi troc, dat hoang tren dinh nui Cam. Hien ong da trong duoc 1.500 goc quyt tren dien tich 5 hecta. Vu vua roi, 500 goc quyt da mang ve cho ong 16 tan, thu nhap  ca tram trieu dong. Do la chua tinh tien ong ban hang ngan cay quyt giong cho nguoi dan  trong khu vuc.

Ban co y kien gi ve bai viet Lam thue thanh chu nui nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Lam thue thanh chu nui ban tai day.