Thị trường có khá nhiều đôi loa với chất lượng  cao thấp khác nhau. Cái khó là nhiều đôi loa tầm thường cũng có thể vượt xa giá trị  âm thanh do nó mang lại, trong khi nhiều đôi loa hoàn hảo hơn nhiều mà giá tiền lại bằng chỉ một phần của những cặp loa nói trên.

Hãy lập ra một danh sách ngắn những bộ loa mà bạn cho là vừa ý nhất trong một mớ các thương hiệu. Có một số tiêu chí giúp bạn rút ngắn danh sách này để quá trình quyết định  trở nên đơn giản hơn. Nhưng nếu đến cuối cùng bạn lại có quá ít lựa chọn thì hãy quay lại và xem xét những yêu cầu khắt khe của mình. Chẳng hạn, nếu thấy một đôi loa hoàn hảo về mọi mặt, trừ kích thước  của nó, bạn có thể thử tìm cách mở rộng không gian bố trí nó thêm đôi chút. Tương tự, nếu một đôi loa lý tưởng có đắt hơn những gì bạn dự tính ban đầu thì có thể cân nhắc lại ngân sách.

Việc đầu tiên là chọn một khoảng không gian thích hợp để đặt cặp loa sắp mua. Nếu bạn sống ở thành phố, đương nhiên, sẽ bị giới hạn về không gian so với những người ở ngoại ô. Một số người muốn đôi loa của mình hòa lẫn với nội thất xung quanh, trong khi số khác lại muốn hệ thống  hi-fi là điểm nhấn chính trong phòng và không ngại phô bày những đôi loa to tướng. Đồng thời đừng quên rằng vị trí đặt loa có yếu tố quyết định  tới chất lượng  âm thanh.

Vẻ ngoài cũng là điều nên xem xét. Những bộ loa có vỏ vinyl rẻ tiền trông sẽ không hợp với những căn phòng sang trọng. Những đôi loa hi-end có thùng loa được làm rất đẹp và thích hợp với mọi không gian nội thất khác nhau. Tuy nhiên, điều này cũng có thể ảnh hưởng tới giá thành cuối cùng của chúng.

Hệ thống subwoofer với các loa vệ tinh  gọn nhẹ. Ảnh: Ecoustics.

Nếu phòng nghe của bạn không đủ chỗ cho một bộ loa đứng đồ sộ thì có thể thử hệ thống  subwoofer và loa vệ tinh  riêng biệt. Toàn bộ quá trình xử lý tiếng bass được gói gọn trong subwoofer mà bạn có thể đặt bất cứ đâu, còn loa midrange và treble thì thực sự gọn nhẹ. Cách này vẫn đem lại đủ không gian âm thanh, nhưng bạn sẽ không có được cảm giác bộ loa của mình thống trị căn phòng như những chiếc loa thùng đứng. Tuy vậy, chúng lại có ưu điểm đáng kể là gọn gàng do những loa vệ tinh  bé cùng loa woofer có thể bố trí được ở bất kỳ chỗ nào bạn thích giúp không gian nghe trở nên đơn giản và dễ dàng hơn.

Bộ loa được lựa chọn phải phù hợp với hệ thống  ampli, đầu CD sẵn có tại gia. Ảnh: Magazine-audio.

Bộ loa bạn mua phải hoàn toàn ăn khớp với hệ thống  âm thanh sẵn có. Một đôi loa tốt đối với hệ thống  này chưa chắc đã tốt với một hệ thống  khác, hoặc một người có gu nghe khác.

Trước hết, bạn phải xem xét các thông số kỹ thuật  của loa. Công suất ampli và loa phải phối hợp với nhau thật ăn ý, bởi mỗi ampli sẽ hoạt động  khác nhau đối với những đôi loa khác nhau và ngược lại.

Các thông số đáng chú ý là: Độ nhạy của loa. Nó được đánh giá  bằng cách xem xét mức nén âm (sound pressure level-SPL) của chúng ở khoảng cách 1 mét khi được cung cấp 1 Watt công suất. Ví dụ, nếu độ nhạy của loa là "88dB/1W/1m" có nghĩa là ở khoảng cáh 1 mét và với 1 Watt, loa này có SPL là 88dB. Đây là một yếu tố quan trọng  quyết định  khả năng phối hợp giữa loa và ampli. Để có âm thanh 100 dB, loa có độ nhạy 80 dB sẽ cần 100 Watt, còn một đôi loa 95 dB chỉ cần 3 Watt để tạo ra âm thanh tương tự. Cứ mỗi 3dB công suất đòi hỏi sẽ giảm (hoặc tăng) gấp đôi. Loa có độ nhạy càng cao, càng đỡ hao công suất ampli.

Một yếu tố khác là trở kháng của loa (8 Ohm chẳng hạn). Trở kháng càng thấp thì power  ampli sẽ càng phải hoạt động  vất vả. Nếu bạn chọn loa có trở kháng thấp, hãy chắc chắn rằng ampli công suất có thể tải được tốt đôi loa đó.

Ngoài ra, bạn nên chọn những đôi loa mà chất âm của nó mang tính trung hòa. Nếu đầu CD hay power  ampli có âm thanh sắc thì đừng chọn loa có tiếng treble mạnh hay thô. Thay vào đó, hãy xem xét lại đầu CD hay ampli.

Một sai lầm mà nhiều người mắc phải là dùng những đôi loa cao cấp với ampli rẻ tiền hay đầu đọc kém chất lượng. Việc đó sẽ tự giới hạn không cho loa phát huy hết khả năng có thể của mình. Hãy chọn một đôi loa cùng đẳng cấp với hệ thống  của mình.

Âm nhạc bạn hay nghe có vai trò vô cùng quan trọng  trong quá trình lựa chọn loa. Nếu bạn thường xuyên nghe nhạc  giao hưởng, hợp xướng hay guitar cổ điển thì một cặp loa mini  monitor sẽ là lựa chọn tốt nhất.

Trái lại, người nghe nhạc  rock  lại cần sức mạnh, dải tần thấp rộng và công suất bass của một hệ thống  loa đứng mạnh mẽ. Mỗi cặp loa khác nhau có điểm mạnh và yếu khác nhau. Bằng cách phối hợp đặc tính của loa với sở thích cá nhân  của mình, hệ thống  của bạn sẽ có chất lượng  âm thanh tốt nhất trong thể loại nhạc bạn thích nghe.

Tuy có một số ngoại lệ, nhưng thông thường loa của những công ty  chỉ sản xuất loa nhìn chung sẽ tốt hơn của những công ty  làm nhiều thiết bị điện tử  khác nhau.

Đừng mua loa chỉ dựa trên thông số kỹ thuật. Một số sản phẩm  có thể có một chỉ số rất tốt nhưng lại bỏ qua nhiều yếu tố quan trọng. Chất lượng  của loa đòi hỏi một sự cân bằng giữa nhiều yếu tố, không thể phụ thộc vào những công nghệ  "kỳ diệu" của các nhà sản xuất.

Thương hiệu cũng không hẳn đảm bảo chất lượng. Nhiều hãng sản xuất nổi tiếng 20 năm về trước giờ đã không còn đủ sức cạnh tranh trên thị trường  nữa. Có những hãng khác mà mọi người cho rằng "tên tuổi" thực chất lại cho ra những sản phẩm  khá tệ. Nguyên do có thể họ đã bị mua bởi những tập đoàn đa quốc gia  và chỉ muốn vắt kiệt từng đồng tiền từ cái tên nổi tiếng đó. Hoặc cũng có thể là nhà sản xuất  đã quên mất lý tưởng về chất lượng  của mình mà chỉ còn biết sản xuất hàng loạt vì lợi nhuận.

Có người tin rằng thùng loa càng to và càng có nhiều loa con thì càng tốt. Thực ra, ở cùng một giá tiền, nhiều lúc kích thước  và con số loa con không liên quan gì tới chất lượng, thậm chí nhiều lúc trái ngược nhau. Một loa hai đường tiếng tốt chắc chắn sẽ hay hơn nhiều so với một loa cùng mức giá loại 4 đường tiếng to kềnh. Hai loa con loại tốt vẫn hơn hẳn 4 hay 5 loa con loại xoàng. Hơn nữa, thùng loa càng to, nếu không làm kỹ, càng khó tránh khỏi những rung động ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng  âm thanh. Crossover của loa 4 đường tiếng sẽ đòi hỏi nhiều bộ phần khác nhau, trong khi loa 2 đường chỉ cần một ít linh kiện cao cấp. Kết quả, chiếc loa to có thể đem lại âm thanh khó nghe, trong khi loa nhỏ thì mang đầy nhạc tính.

Nếu cả hai bộ loa to/nhỏ kia được quảng cáo  trên cùng một catalog và có cùng một mức giá, nhìn chung những loa to sẽ bán chạy gấp nhiều lần loa nhỏ. Bởi nhiều người vẫn quan niệm rằng thùng loa càng nhiều bộ phận càng tốt.

Tóm lại, bạn không nên khẳng định gì về một cặp loa cho tới khi bạn trực tiếp  nghe nó.

Đừng vội mua ngay bộ loa đầu tiên bạn nghe chỉ bởi vì cảm thấy nó hay, bởi bạn sẽ không thể gọi nó là hay nếu không đem so sánh nó với những đôi loa khác do chính bạn nghe thử.

Ngoài ra, bạn nên mang theo nhiều đĩa nhạc ưa thích của mình. Hãy nhớ rằng, người bán hàng có rất nhiều kế hoạch  ngầm nhằm che giấu nhược điểm của đôi loa, bởi mục tiêu của họ là bán được sản phẩm. Hơn nữa, nếu chỉ nghe thử những đĩa "thuốc" (đĩa có chất lượng  audiophile), thì chưa chắc với những đĩa không đạt tiêu chuẩn audiophile sẽ có chất lượng  âm thanh tương xứng. Dù vậy, đĩa nhạc chất lượng  cao vẫn là một cách tốt nhất để phát hiện ra các đặc tính âm nhạc  nổi bật của loa. Bạn nên nghe thử bằng những đĩa nhạc mình hay nghe nhất, cũng như đem theo những đĩa thử nghiệm  đã được chọn lựa kỹ để phô bày những khía cạnh của mọi đôi loa. Khi đang nghe thử bằng những đĩa nhạc mình hay nghe nhất, hãy quên chất lượng  âm thanh đi mà tập trung vào việc cảm thấy mãn nguyện với âm thanh đó thế nào. Ngược lại, khi chuyển sang những đĩa thử nghiệm, hãy đánh giá  thật kỹ chất lượng  âm thanh.

Nên đến cửa hàng lúc vắng khách, khi đó, bạn có thể dành ít nhất một vài tiếng đồng hồ  nghe thử. Một số loa mới nghe thì rất tuyệt, nhưng dần dần sẽ để lộ ra những điểm yếu của mình. Hơn nữa, đừng thử nghe quá hai bộ loa trong một lần đi "test". Chẳng hạn, nếu bạn phải chọn lựa giữa 3 bộ loa, hay nghe thử hai bộ đầu trong lần thứ nhất, chọn lấy một bộ bạn cho là tốt hơn rồi quay lại sau để so sánh nó với bộ thứ ba. Bạn có thể nghe bao nhiêu tùy thích (nhưng đừng nghe quá lâu) để đưa ra quyết định  chính xác.

Nên xem xét cả những thiết bị trong phòng nghe thử của cửa hàng, đảm bảo chúng ngang tầm với những thiết bị ở nhà mình. Tốt hơn hết là hãy đảm bảo sự tương đồng của các thông số kỹ thuật  trước khi bạn thực hiện quá trình nghe thử.

Dĩ nhiên, nơi tốt nhất để test là tại gia vì không bị áp lực về thời gian  và có thể lắng nghe  đúng những gì bạn sẽ được nghe sau này. Nhưng không phải mọi người bán hàng đều cho phép mang loa về nhà. Nếu có thể, hãy chỉ mang về thử nghiệm  những bộ loa mà bạn thực sự khó có thể đưa ra quyết định  cuối cùng nhất.

Nếu bạn thử nghiệm  một hệ thống  loa đa kênh thông qua cả phim  và nhạc, hãy chú trọng tới khả năng trình diễn âm nhạc  của nó. Âm thanh trong phim  ảnh (những hiệu ứng đặc biệt, tiếng nổ, tiếng va chạm...) rất dễ làm bạn nhầm lẫn. Đối với một hệ thống  loa thì việc tái hiện âm thanh thực (giọng hát, tiếng violin, guitar mộc và các nhạc cụ khác) là khó khăn hơn rất nhiều. Việc xác định sắc độ và độ chính xác  của âm thanh từ loa sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều khi bạn đã có trải nghiệm nghe thử âm thanh thực và so sánh.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Bí quyết chọn loa tốt này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Bí quyết chọn loa tốt bạn tại đây.