Những con hắc tinh tinh ở Đại học  Tổng hợp bang Georgia (Mỹ) đã học tiếng người một cách khá thành công. Nó có thể thỏ thẻ: “Xin cho cà phê”, “Tôi đang nghĩ xem tôi nên ăn gì”. Một số con mèo, hải cẩu, voi... cũng biết nói.

Bộmáy phát âm tự nhiên  của hắc tinh tinh không cho phép chúng nói thànhtiếng. Bởi vậy, chúng phải sử dụng một thiết bị gọi là bộ tổng hợptiếng di động gồm 400 ký hiệu. Các ký hiệu này không chỉ biểu thị nhữngvật cụ thể như “quả táo”, “mưa”, “chuối” mà còn biểu thị những kháiniệm như “tốt”, “xấu”, “giúp đỡ”, “hút thuốc”...

Khi ấn những nút bấm, con hắctinh tinh tên là Panbanisa biết đặt những câu tiếng Anh  rất chuẩn. Khicần thiết, nó có đủ trí khôn để sử dụng mạo từ “the”, liên từ “and”(và) thậm chí cả đại từ. Nó có thể nói thích cái gì và không thích cáigì, nhưng chủ yếu là nó muốn gì. Ví dụ, ta có thể nghe thấy một câu nhưsau: “Xin cho cà phê”. Đối với câu hỏi  hiện nó đang làm gì, hắc tinh tinh có thể trả lời: “Tôi đang nghĩ xem tôi nên ăn gì” hoặc: “Tôi định đến đằng kia”.

Đối với hắc tinh tinh, tiếng ngườicòn là cách thức để nhìn vào thế giới  của loài người và hiểu được mộtsố thứ trong cái thế giới  đó. Và chúng nắm được khá nhanh. Có lần, quathiết bị tổng hợp tiếng di động, các nhà nghiên cứu  bảo con hắc tinhtinh làm một việc và sẽ được “trả thù lao”.

Để hiểu được điều này, con hắctinh tinh không cần đến một ngày. Và khi nhận được món “thù lao” đầutiên, hắc tinh tinh ta gọi một nhân viên  đến và từ thiết bị tổng hợptiếng di động vẳng lên tiếng nói: “Xin hãy mua cho tôi một cái bánh rán”. Còn vào những hôm trời nóng nực thì hắc tinh tinh bộc lộ một nguyện vọng mới: “Tôi muốn mua bồn tắm”.

Các nhà sinh học đã phát hiện ratrong não của hắc tinh tinh có một khu vực  phụ trách về ngôn ngữ  giốngvới khu vực  có ở con người. Cái mà con vật gần gũi với chúng ta khôngcó được là bộ máy phát âm. Để bù cho khiếm khuyết đó, người ta tạo choloài hắc tinh tinh thiết bị tổng hợp tiếng nói. Rất có thể mai đây liệupháp gene sẽ khắc phục  được thiếu sót đó và con hắc tinh tinh sẽ cấttiếng nói như con người.

Không chỉ hắc tinh tinh mới biếtnói tiếng người. Con hải cẩu Guvec hầu như từ khi lọt lòng mẹ, sốngtrong bể nuôi cá của thành phố  Boston, đã biết chào mừng khách đến thămbằng những từ: “How do you do!”. Nó phát âm câu đó bằng một giọng trầm sâu.

Thật ra vốn từ của nó còn rất ítỏi, nhưng điều đó không cản trở nó thích ba hoa chích chòe với chínhbản thân mình khi không có người đối thoại ở bên cạnh. Theo ý kiến củacác nhà tâm lý học tộc người thì con hải cẩu này là con vật có vú đầutiên biết nói sõi tiếng người.

Cách đây ít lâu, có một bài viếtvề con voi Batưa trong vườn bách thú Caragadin. Một buổi sáng, chị phụtrách khu chuồng thú khi đi ngang qua chuồng voi bỗng nghe thấy mộtgiọng nam khàn: “Cho Batưa uống nước!”. Chị ta nhìn xung quanh không thấy một ai. Chị đi được mấy bước lại nghe thấy vẫn cái giọng ấy: “Batưa uống!”. Té ra là chính con voi đã nói.

Trong những trường hợp hãn hữu,rất hãn hữu, mèo cũng biết nói. Một con mèo tên là Manica sống lâu nămtrong gia đình  ông Goocbôpxki là một ví dụ. Trong thời gian  gần đây,hằng sáng, một giọng nữ véo von phát ra từ hành lang đánh thức cả nhà: “Dậy đi, dậy đi!”.Ngoài hành lang không một bóng người, chỉ có mỗi con mèo Manica ngồitrên tấm thảm nhỏ và nhìn mọi người với vẻ thờ ơ, dường như không cóchuyện gì xảy ra cả.

Thì ra những từ “Dậy đi! Dậy đi!” đã được con mèo học lỏm được ở bà mẹ vợ chủ nhân khi nó sống ở nhà bà. Sáng nào bà cũng dậy sớm và đánh thức chồng bằng câu “Dậy đi! Dậy đi!”.

Một con mèo Nga  khác mang tên“Tướng Đônxcôi” cũng nói được tiếng người. Bà Vacvara Ivanôp, chủ nhâncủa nó, kể lại: Cách đây 10 năm, “Tướng Đônxcôi” bỗng nhiên nói được.Lần ấy bà Vacvara chuẩn bị đi nghỉ phép năm và vội vàng nhét con mèovào trong cái lẵng để mang theo. Mèo ta bị đau và không thích bị nhốtnên kháng cự lại. Rồi bỗng nhiên nó phát âm khá sõi: “Liệu có thể nhẹ nhàng hơn được không?”. Nó đã nói như vậy và bà Vacvara suýt nữa thì ngất xỉu.

O.Đôpchencô, giáo sư tâm lý củaĐại học Tổng hợp Matxcơva (MGU), người chuyên nghiên cứu  hành vi củasúc vật, đã nhiều giờ tiếp xúc với con mèo này và kể lại: “Thoạt tiêntôi rất hoài nghi câu chuyện về con mèo biết nói đó. Nhưng bây giờ tôitin rằng quả là con mèo đã nói được và thậm chí trong một chừng mựcnhất định, nó có thể giao tiếp với con người”.

“Trung tâm ngôn ngữ” vốn có ởcon người và con hắc tinh tinh, có thể rồi đây sẽ được tìm thấy ở loàimèo. Loài chim không có “trung tâm” đó nhưng vẫn nói được. Thậm chínhiều khi nó nói rành rọt và “có suy nghĩ hơn” loài động vật bốn chân.

Khi những con vẹt biết nói đầutiên của Ấn Độ  xuất hiện ở La Mã  thì hiện tượng này đã khiến tất cả mọingười ngạc nhiên. Trong giới khá giả, người ta đã dạy cho vẹt nói đượcmột từ vốn thân thiết với mỗi người quý tộc La Mã: “Xêda”.

Dần dà ở châu Âu, người ta đãquên đi con vẹt biết nói. Ký ức  về nó chỉ còn lưu lại trong các chuyệncổ tích cho trẻ em. Nhưng vào những năm 70 của thế kỷ  trước, một convẹt biết nói được đưa vào nước Đức.

Đối với loài chim này, có lẽ 20thế kỷ đã trôi qua không phải là vô ích. Bởi lẽ bây giờ con vẹt có thểhọc thuộc không phải một mà là cả chục từ. Ngày nay trong bộ nhớ củacon vẹt có đến 50-60 từ có nghĩa. Nhưng đấy là đối với loài chim cónăng khiếu trung bình. Còn nếu nói đến những con chim có biệt tài thìvốn từ của nó lên tới 500-600 từ.

Nếu các nhà nghiên cứu  chỉ mớihy vọng dạy cho con hắc tinh tinh cách sử dụng từ để giao tiếp với nhauthì một số loài chim từ lâu đã làm được điều đó. Một nhà nghiên cứungười Đức đã dạy con quạ Vôtan khi nghe thấy từ “côm” (tiếng Đức nghĩalà “lại đây”) thì đến gần cửa sổ để nhận thức ăn. Sau đó, khi con quạve vãn bạn tình của nó, nó gọi “nàng” đến chỗ miếng mồi ngon không phảibằng thứ âm thanh quy ước của họ nhà quạ, mà bằng từ “côm” học được củacon người.

Một đôi quạ khác được nuôi trongchiếc lồng cạnh đấy cũng bắt đầu dùng từ này trong giao tiếp của chúng.Khi con quạ đực bay ra khỏi lồng thì cô bạn gái  của nó là nàng quạ Đôrabắt đầu lo lắng  và cất tiếng gọi “côm” cho đến lúc quạ đực quay trở về.Quạ đực ta cũng xử sự như vậy. “Côm, Đôra, côm” - nó cất tiếng gọi vàĐôra liền chui vào lồng với nó.

Nếu như vốn từ của các con chimbiết nói sẽ gia tăng theo tốc độ như nó đang diễn ra hiện nay thì quachừng 100 năm nữa, chim biết nói sẽ trở thành những sinh vật mà conngười có thể chuyện trò về các vấn đề khác nhau.

Khi vô tuyến và báo chí  đưa tinvề những con hắc tinh tinh biết nói thì một sự sôi động chưa từng thấyđã dấy lên giữa những người bảo vệ quyền lợi của loài vật. Người tangày càng đòi hỏi phải phổ biến Hiến chương nhân quyền sang cả những con vật có hình người. Bởi lẽ chúng cũng là “những sinh vật biết suy nghĩ”.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Loài vật biết nói tiếng người này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Loài vật biết nói tiếng người bạn tại đây.