Khám phá này có niên đại từthời đầu Trung đại hỗn loạn của Ai Cập, khoảng từ năm 2160 đến 2055trước Công nguyên  - Giai đoạn vẫn được cho là một thời đại hỗn loạn vìmáu đổ và các cuộc tranh giành quyền lực nhưng có rất ít chứng cứ khảocổ chứng minh được.

Ngoài những cánh cổng giả, nhóm khảo cổ người TâyBan Nha tìm thấy hai bàn tế dùng trong đám tang và một ngôi mộ mớithuộc thủ đô  cũ của Ai Cập  – Herakleopolis – ngày nay có tên Ả Rập làIhnasya el-Medina, cách Cairo khoảng 96 km về phía nam.

Các cuộc khai quật trước đã tìm thấy những ngôi mộbị đốt một cách có chủ ý và bị cướp phá đồ cổ nhưng các chuyên gia  vẫnchưa chắc chắn liệu tổn thất đó do các đội quân xâm lược  hay những têncướp mộ gây ra. Phát hiện trên cùng công trình nghiên cứu  mới của nhómvề tàn tích hóa than có thể đưa ra những thông tin  mới về thời kỳ ítthông tin này.

Theo trưởng nhóm khảo cổ - Carmen Pérez Díe, Bảo tàng Khảo cổ quốc gia  ở Madrid, Tây Ban Nha  thì nghĩa trang “làmột khu vực  rất rộng lớn thuộc một thị trấn rất quan trọng  ở Ai Cập,nhưng còn rất nhiều những điều chúng ta chưa biết. Bất cứ phát hiện nàoở địa điểm  này đều quan trọng  và tôi cho rằng phát hiện của chúng tôicó thể viết nên một trang mới trong lịch sử  Ai Cập.”

Cánh cửa tâm linh

Ihnasya el-Medina phổ biến giữa những sử gia với cái tên Herakleopolis Magna,là nơi cư trú của triều đại thứ 9 và 10. Những vị vua cai quản các vùngcủa đất nước  khá lỏng lẻo sau khi Cựu quốc của Ai Cập  suy tàn. Các nhàcầm quyền từ Thebes cuối cùng cũng đánh bại Herakleopolitans và thiếtlập nên quốc gia  miền Trung, nhưng chi tiết về các trận chiến và chuyểngiao quyền lực rất hiếm hoi.

Emily Teeter, nghiên cứu  viên thuộc Viện nghiên cứu  phương Đông, Đại học  Chicago  cho biết: “Thực sự gần như không có thông tin  nào cả.” Chínhvì vậy, những khám phá như ba cánh cửa giả sẽ là một hy vọng khả quancho các nhà Ai Cập  học đói thông tin  về nghệ thuật và văn hóa về thờikỳ này.

Theo Salima Ikram, giảng viên Ai Cập  học tại Đại họcMỹ ở Cairo, những con đường  đầy tính biểu tượng là nét phổ biến củaphần lớn những ngôi mộ Ai Cập  cổ.

Những cánh cổng hình chữ nhật thực chất không cóđường ra, được xây để cho người chết trở về từ thế giới  bên kia và tậnhưởng những món quà đặt trên bàn tế lễ gần đó. Ikram cho biết: "Cửagiả là nơi bạn thiết lập sự tiếp xúc giữa người sống và người chết. nóthực sự là cánh cổng cho linh hồn ra vào thế giới  bên kia. Mọingười mong muốn rằng bạn có thể chào người chết, và người đã khuất đếnăn uống, nói chuyện, lắng nghe  những ước nguyện của bạn và sau đó trởvề thế giới  của họ.”

Bia và rượu là một trong những quà cúng tế được ưa chuộng.

Những cánh cửa giả mới được phát hiện nằm cách vịtrí nguyên thủy của họ, có khả năng bị đẩy vào bên trong quá trình pháhủy nền chôn cất.

Trưởng nhóm khảo cổ Pérez Díe cho biết, những cánhcửa sa thạch được chạm khắc dòng chữ tôn giáo với tên là tước hiệu củanhững người nằm trong mộ. Chúng được sơn xanh - đỏ và mang một loạthình ảnh cánh cửa đục lõm, một loại hình trang trí trên những cánh cửagiả. Chúng cũng ghi lại cách thức của những buổi tế lễ.

Pérez Díe phát biểu: “Những hình vẽ này thực sựrất đẹp” và cũng nói thêm rằng có thể những cánh cửa thuộc về nhữngthầy tu tầng lớp cao và thành viên  của hoàng tộc “khá thân cận vớivua”. Ít nhất một trong những cánh cửa giả được khắc tên Khety –tên giống như những vì vua thuộc triều đại thứ 9 và 10 – vì những viênchức thường cho rằng tên hoàng tộc là một dấu hiệu của hoàng gia.

Nhóm khảo cổ hy vọng tìm hiểu sự sụp đổ của Herakleopolis bằng cách nghiên cứu  những bằng chứng từ tàn tích của nghĩa trang.

Một số ít tài liệu  viết còn lại từ thời đại này miêutả một giai đoạn hỗn độn và thối nát, nhưng các nhà Ai Cập  học tìm đượcrất ít các chứng cứ khảo cổ tương ứng với câu chuyện trên. Những gì họbiết là quyền lực của các pharaoh Cựu quốc ở Memphis đã bị thu hẹp vàokhoảng năm 2160 trước Công nguyên, và một số thành phố  nhỏ hơn trở nênquyền lực hơn và tranh giành quyền lực.

Nhữngngôi mộ có tường làm từ gạch bùn trong nghĩa trang Herakleopolis Magnacủa Ai Cập  cổ bị đốt có chủ ý trong giai đoạn hỗn độn Đầu Trung đại,khoảng từ năm 2160 đến năm 2055 trước Công nguyên, một giai đoạn ítđược sử sách ghi nhận. (Ảnh: National geographic)

Teeter cho biết: “Chúng tôi biết rằng Thebes đãchiến thắng, nhưng không biết  việc đó diễn ra như thế nào ngoài một sốvăn tự kể về những trận chiến giữa hai bên.”

Ikram cho rằng: “Tất cả những gì xảy đến cho nghĩatrang này đều có sức hút vì nó có thể cung cấp thông tin  về mối quan hệgiữa miền nam và miền bắc.” Đặc biệt, các học giả hy vọng sẽ giải thíchđược câu hỏi  liệu đội quân Thebes đã đốt thành phố  hay nó bị phá hủysau này bởi những tên trộm.

Pérez Díe và cộng sự đã kiểm tra những vết cháy trêncác ngôi mộ, hy vọng sẽ tìm ra vụ cháy xảy ra từ bao giờ và nguyênnhân, thậm chí ai là người phóng hỏa. Pérez Díe nói: “Chúng tôimuốn biết liệu đây là một vụ cháy lớn hay gồm nhiều vụ cháy nhỏ hơn.Nếu chúng tôi  dựng lại những ngôi mộ từ đống đổ nát và nghiên cứu  nhữngvết cháy, chúng tôi  có thể bắt đầu giải thích điều gì đã xảy ra.”

Nhóm nghiên cứu  quan sát nhiều vệt màu của những bứctường gạch bùn bị cháy bao xung quanh những ngôi mộ để xác định nhiệtđộ của ngọn lửa. Nhiệt độ cao khiến các viên gạch chuyển sang màu đỏcòn nhiệt độ thấp hơn có màu vàng hoặc đen. Cho đến thời điểm hiện tại,các chuyên gia  kết luận rằng một số ngôi mộ tránh được cảnh bịcháy - có nghĩa là một loạt những vụ hỏa hoạn – chứ không phải một vụcháy kinh hoàng – gây ra sự hư hại.

Chứng cứ trên ủng hộ  cho giả thiết là những băng đảng trộm cướp đã gây ra sự hủy hoại này. Ikram cho biết: “Tôikhông cho rằng chính những vị vua của Thebes đã đốt nghĩa trang, mặc dùđây cũng là một khả năng. Những vụ cháy có thể là do những tên trộmtiến vào hầm mộ, đốt mọi thứ để lấy được vàng.”

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phát hiện cánh cổng giả dành cho người chết ở những ngôi mộ Ai Cập cổ đại này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phát hiện cánh cổng giả dành cho người chết ở những ngôi mộ Ai Cập cổ đại bạn tại đây.