Viectim hieu nhung gi se dien ra trong giai doan day thi la dieu nen lam.Du ban la nam hay nu thi deu trai qua nhung bien doi quan trong  ve tamsinh li...

Daythi la cach goi khi co the ban bat dau phat trien va co su thay doi.Ngoai tru giai doan au tho, o giai doan day thi, ban se lon nhanh honcac giai doan phat trien khac trong doi. Ban lon rat nhanh va kham phanhung dieu moi me...

THOI DIEM BIEN DOI

Den thoi diem nhat dinh, nao tiet ra mot loaihooc mon dac biet duoc goi la kich to sinh duc (goi tat la GnRH). Thongqua he thong  mao mach noi lien giua soi than kinh va tuyen yen voi vungduoi doi, GnRH duoc van chuyen toi la truoc tuyen yen, thuc day cactuyen noi tiet va su hinh thanh FSH va LH. Cac loai hooc mon sinh ducchinh la FSH va LH (hooc mon cua tuyen yen o nao), oestrogen vaprogesteron (hooc mon sinh duc chinh cua nu), testosteron (hooc monsinh duc chinh cua nam, tiet ra tu hai tinh hoan).

Duoi goc do sinh hoc, tuoi day thi la thoi kitruong thanh sinh duc, nghia la bat dau co kha nang sinh con. No duocthe hien o ban gai  bang su co kinh nguyet lan dau va o ban trai  la suphong tinh lan dau.

Cac ban gai  thuong day thi o do tuoi tu 8 den 13va cac ban nam day thi muon hon, o do tuoi 10 den 15. Day la thoi kiban khong con la tre con nhung van chua han la nguoi lon.

SU LON VOT

O tuoi day thi, co the phat trien rat nhanh. Bancao vot den noi quan ao luon bi ngan. Ban co the cao hon 10 cm trongmot nam. Khoang thoi gian  “tang toc” cua co the nay keo dai trong vong2-3 nam. Va ban khong chi co su thay doi ve chieu cao ma la thay doitoan dien. Voi cac ban nam, vai va nguc no ra dang ke, bung va hongthon lai, co bap nheu len, giong tram hon,... Con voi cac ban nu, cothe xuat hien nhung duong cong, mong no nang, vu bat dau phat trien(neu ban ban thay nhuc o duoi vu, hay xem no la dieu tat yeu).

HIEN TUONG KINH NGUYET

Kinh nguyet la hien tuong sinh li binh thuong.Do la dau hieu chung to ban da bat dau rung trung, co kha nang thu thaiva sinh con.

Buong trung cua nu nam trong vung xuong chau gom hai bo phan rieng o hai ben: ben trai va ben phai. Chung chua hang ngan trung.

Den tuoi day thi, moi thang buong trung san xuatra mot trung chin. Trung nay bat dau roi buong trung ( trung rung) di“chu du” trong ong dan trung de den tu cung (da con). Truoc khi trungrung, lop te bao noi mac trong tu cung cung bat dau phat trien day lencung voi cac mach mau tai do, de chuan bi don trung da thu tinh den lamto. Khi den tu cung, neu trung duoc thu tinh no se phat trien thanhthai nhi. Khi khong thu tinh, trung se khong lam to trong lop te baonoi tren, nen lop te bao nay se tu bong ra cung voi mau chay ra ngoaiam dao. Hien tuong nay duoc goi la hanh kinh.

Moi chu ki kinh nguyet duoc qui uoc tu ngay dauthay kinh cua ki nay den ngay dau thay kinh cua ki sau. Mot chu kithuong keo dai 28-32 ngay.Moi ki hanh kinh keo dai 5-7 ngay, va khoanghai tuan sau dau chu ki, mot trung khac se rung va bat dau cuoc hanhtrinh.

LONG VA RAU

O ca nam lan nu deu xuat hien long nach va longmu (quanh co quan  sinh duc). Luc dau chi thua thot, sau day hon. Riengvoi nam, bat dau moc rau, ria mep.

MUN

O tuoi day thi mun trung ca xuat hien tren mat,co, tay, chan,... do tuyen mo hoi va tuyen ba hoat dong  manh. Ban nengiu ve sinh da de sach se. Ban nen hoi y kien bac si ve phuong phap trimun trung ca. Neu ban co hieu biet ve mun trung ca thi tot hon la chono tu bien mat den khi ban het tuoi thanh nien.

MO HOI

Nhieu ban tuoi teen  bao rang co mot mui la xuathien o nach va o mot so noi khac tren co the. Den tuoi day thi, cactuyen mo hoi hoat dong  manh hon va mo hoi tiet ra nhieu hon. Luc moitiet ra, mo hoi khong co mui, nhung khi dong lai tren da va bi cac vikhuan tren da phan huy, mo hoi se co mui. Muon bot mo hoi nach, ban cantam rua thuong xuyen, mac quan ao loai de tham va hut mo hoi. Ngoai ra,ban con co the giam hoi nach bang cach dung san pham  lan nach, khu mui.

CON GI NUA NHI ?

Buoc vao tuoi day thi, ban gai  thay co quan  sinhduc nhieu khi bi uot vi co chat dich nhay tiet ra. Day la hien tuongsinh li binh thuong cua co the. Chat dich nay xuat hien o cua am daonen duoc goi la “dich tiet am dao”. Dich thuong co mau trang trong,trang duc hoac hoi nga vang.

O cac ban nam, duong vat rat de “ngoc dau day”vi du moi li do, nhu khi ban co chuyen vui ve, khi thoang nghi den bangai, khi so hai, khi thuc day vao sang som... Hien tuong xuat tinh landau tien vao ban dem chung to ban nam “da lon”. No duoc goi la mongtinh hay co goi la “giac mong uot”. Do la hien tuong binh thuong dotinh dich duoc san sinh va tich luy qua day thi co phan xa tong xuat delay cho chua cho phan tinh dich moi .

NHUNG BIEN DOI VE CAM XUC

O tuoi nay, ben canh su thay doi ve hinh the benngoai thi nhung ben trong cac ban cung xuat hien nhung cam xuc moi la.Ban de nong gian, nhu cau muon thoat khoi su kiem soat cua gia dinh,muon tu lap va muon duoc doi xu nhu nguoi lon. Con cha me thi cho rangcac ban van con tre con nen cac ban hay cai loi cha me va nhung xungdot thuong xay ra. Cac ban can dieu chinh ban tinh tre con cua minh chophu hop voi tuoi moi lon.

Ban cam thay xau ho khi noi chuyen ve gioi tinh,nhung that ra ban can duoc cung cap nhung thong tin  ve no. Mot so banmanh dan dem nhung thac mac cua minh hoi cha me va luon luon nhan duocloi giai dap. Nhung neu ban cam thay mac co, khong dam hoi cha me thicon co mot so nguoi khac co the giup ban, nhu bac si, y ta truong hoc,giao vien, trung tam  tu van hoac voi bat cu nguoi lon nao ban cam thaythoai mai khi tro chuyen.

SU PHAT TRIEN KHAC NHAU

Moi nguoi khong giong nhau hoan toan, do dokhuynh huong phat trien cung khong nhu nhau. Toc do phat trien tuythuoc ban than  moi ca nhan. Co the nhung nguoi ban khac co nhung duongcong ro net nhung ban thi khong. Giong noi cua cac ban thay doi nhunggiong cua ban thi van the the nhu tre con. Hoac co the ban la co gai  omnhom, cao nhat lop hay mot chang trai duy nhat trong lop phai cao rau.

Nhung rot cuoc, moi nguoi deu trai qua giai doan day thi va nhung su khac biet  giua ban va ban be  se khong con. Do la mot buoc ngoat co ban trong doi song cua moi con nguoi.

Ban co y kien gi ve bai viet Tuoi day thi & nhung dieu nen biet nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Tuoi day thi & nhung dieu nen biet ban tai day.