Việctìm hiểu những gì sẽ diễn ra trong giai đoạn dậy thì là điều nên làm.Dù bạn là nam hay nữ thì đều trải qua những biến đổi quan trọng  về tâmsinh lí...

Dậythì là cách gọi khi cơ thể bạn bắt đầu phát triển và có sự thay đổi.Ngoại trừ giai đoạn ấu thơ, ở giai đoạn dậy thì, bạn sẽ lớn nhanh hơncác giai đoạn phát triển khác trong đời. Bạn lớn rất nhanh và khám phánhững điều mới mẻ...

THỜI ĐIỂM BIẾN ĐỔI

Đến thời điểm nhất định, não tiết ra một loạihoóc môn đặc biệt được gọi là kích tố sinh dục (gọi tắt là GnRH). Thôngqua hệ thống  mao mạch nối liền giữa sợi thần kinh và tuyến yên với vùngdưới đồi, GnRH được vận chuyển tới lá trước tuyến yên, thúc đẩy cáctuyến nội tiết và sự hình thành FSH và LH. Các loại hoóc môn sinh dụcchính là FSH và LH (hoóc môn của tuyến yên ở não), oestrogen vàprogesteron (hoóc môn sinh dục chính của nữ), testosteron (hoóc mônsinh dục chính của nam, tiết ra từ hai tinh hoàn).

Dưới góc độ sinh học, tuổi dậy thì là thời kìtrưởng thành sinh dục, nghĩa là bắt đầu có khả năng sinh con. Nó đượcthể hiện ở bạn gái  bằng sự có kinh nguyệt lần đầu và ở bạn trai  là sựphóng tinh lần đầu.

Các bạn gái  thường dậy thì ở độ tuổi từ 8 đến 13và các bạn nam dậy thì muộn hơn, ở độ tuổi 10 đến 15. Đây là thời kìbạn không còn là trẻ con nhưng vẫn chưa hẳn là người lớn.

SỰ LỚN VỌT

Ở tuổi dậy thì, cơ thể phát triển rất nhanh. Bạncao vọt đến nỗi quần áo luôn bị ngắn. Bạn có thể cao hơn 10 cm trongmột năm. Khoảng thời gian  “tăng tốc” của cơ thể này kéo dài trong vòng2-3 năm. Và bạn không chỉ có sự thay đổi về chiều cao mà là thay đổitoàn diện. Với các bạn nam, vai và ngực nở ra đáng kể, bụng và hôngthon lại, cơ bắp nhều lên, giọng trầm hơn,... Còn với các bạn nữ, cơthể xuất hiện những đường cong, mông nở nang, vú bắt đầu phát triển(nếu bạn bạn thấy nhức ở dưới vú, hãy xem nó là điều tất yếu).

HIỆN TƯỢNG KINH NGUYỆT

Kinh nguyệt là hiện tượng sinh lí bình thường.Đó là dấu hiệu chứng tỏ bạn đã bắt đầu rụng trứng, có khả năng thụ thaivà sinh con.

Buồng trứng của nữ nằm trong vùng xương chậu gồm hai bộ phận riêng ở hai bên: bên trái và bên phải. Chúng chứa hàng ngàn trứng.

Đến tuổi dậy thì, mỗi tháng buồng trứng sản xuấtra một trứng chín. Trứng này bắt đầu rời buồng trứng ( trứng rụng) đi“chu du” trong ống dẫn trứng để đến tử cung (dạ con). Trước khi trứngrụng, lớp tế bào nội mạc trong tử cung cũng bắt đầu phát triển dày lêncùng với các mạch máu tại đó, để chuẩn bị đón trứng đã thụ tinh đến làmtổ. Khi đến tử cung, nếu trứng được thụ tinh nó sẽ phát triển thànhthai nhi. Khi không thụ tinh, trứng sẽ không làm tổ trong lớp tế bàonói trên, nên lớp tế bào này sẽ tự bong ra cùng với máu chảy ra ngoàiâm đạo. Hiện tượng này được gọi là hành kinh.

Mỗi chu kì kinh nguyệt được qui ước từ ngày đầuthấy kinh của kì này đến ngày đầu thấy kinh của kì sau. Một chu kìthường kéo dài 28-32 ngày.Mỗi kì hành kinh kéo dài 5-7 ngày, và khoảnghai tuần sau đầu chu kì, một trứng khác sẽ rụng và bắt đầu cuộc hànhtrình.

LÔNG VÀ RÂU

Ở cả nam lẫn nữ đều xuất hiện lông nách và lôngmu (quanh cơ quan  sinh dục). Lúc đầu chỉ thưa thớt, sau dày hơn. Riêngvới nam, bắt đầu mọc râu, ria mép.

MỤN

Ở tuổi dậy thì mụn trứng cá xuất hiện trên mặt,cổ, tay, chân,... do tuyến mồ hôi và tuyến bã hoạt động  mạnh. Bạn nêngiữ vệ sinh da dẻ sạch sẽ. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ về phương pháp trịmụn trứng cá. Nếu bạn có hiểu biết về mụn trứng cá thì tốt hơn là chờnó tự biến mất đến khi bạn hết tuổi thanh niên.

MỒ HÔI

Nhiều bạn tuổi teen  bảo rằng có một mùi lạ xuấthiện ở nách và ở một số nơi khác trên cơ thể. Đến tuổi dậy thì, cáctuyến mồ hôi hoạt động  mạnh hơn và mồ hôi tiết ra nhiều hơn. Lúc mớitiết ra, mồ hôi không có mùi, nhưng khi đọng lại trên da và bị các vikhuẩn trên da phân hủy, mồ hôi sẽ có mùi. Muốn bớt mồ hôi nách, bạn cầntắm rửa thường xuyên, mặc quần áo loại dễ thấm và hút mồ hôi. Ngoài ra,bạn còn có thể giảm hôi nách bằng cách dùng sản phẩm  lăn nách, khử mùi.

CÒN GÌ NỮA NHỈ ?

Bước vào tuổi dậy thì, bạn gái  thấy cơ quan  sinhdục nhiều khi bị ướt vì có chất dịch nhầy tiết ra. Đây là hiện tượngsinh lí bình thường của cơ thể. Chất dịch này xuất hiện ở cửa âm đạonên được gọi là “dịch tiết âm đạo”. Dịch thường có màu trắng trong,trắng đục hoặc hơi ngả vàng.

Ở các bạn nam, dương vật rất dễ “ngóc đầu dậy”vì đủ mọi lí do, như khi bạn có chuyện vui vẻ, khi thoáng nghĩ đến bạngái, khi sợ hãi, khi thức dậy vào sáng sớm... Hiện tượng xuất tinh lầnđầu tiên vào ban đêm chứng tỏ bạn nam “đã lớn”. Nó được gọi là mộngtinh hay cò gọi là “giấc mộng ướt”. Đó là hiện tượng bình thường dotinh dịch được sản sinh và tích lũy quá đầy thì có phản xạ tống xuất đểlấy chỗ chứa cho phần tinh dịch mới .

NHỮNG BIẾN ĐỔI VỀ CẢM XÚC

Ở tuổi này, bên cạnh sự thay đổi về hình thể bênngoài thì những bên trong các bạn cũng xuất hiện những cảm xúc mới lạ.Bạn dễ nóng giận, nhu cầu muốn thoát khỏi sự kiểm soát của gia đình,muốn tự lập và muốn được đối xử như người lớn. Còn cha mẹ thì cho rằngcác bạn vẫn còn trẻ con nên các bạn hay cãi lời cha mẹ và những xungđột thường xảy ra. Các bạn cần điều chỉnh bản tính trẻ con của mình chophù hợp với tuổi mới lớn.

Bạn cảm thấy xấu hổ khi nói chuyện về giới tính,nhưng thật ra bạn cần dược cung cấp những thông tin  về nó. Một số bạnmạnh dạn đem những thắc mắc của mình hỏi cha mẹ và luôn luôn nhận đượclời giải đáp. Nhưng nếu bạn cảm thấy mắc cỡ, không dám hỏi cha mẹ thìcòn có một số người khác có thể giúp bạn, như bác sĩ, y tá trường học,giáo viên, trung tâm  tư vấn hoặc với bất cứ người lớn nào bạn cảm thấythoải mái khi trò chuyện.

SỰ PHÁT TRIỂN KHÁC NHAU

Mọi người không giống nhau hoàn toàn, do đókhuynh hướng phát triển cũng không như nhau. Tốc độ phát triển tùythuộc bản thân  mỗi cá nhân. Có thể những người bạn khác có những đườngcong rõ nét nhưng bạn thì không. Giọng nói của các bạn thay đổi nhưnggiọng của bạn thì vẫn the thé như trẻ con. Hoặc có thể bạn là cô gái  ốmnhom, cao nhất lớp hay một chàng trai duy nhất trong lớp phải cạo râu.

Nhưng rốt cuộc, mọi người đều trải qua giai đoạn dậy thì và những sự khác biệt  giữa bạn và bạn bè  sẽ không còn. Đó là một bước ngoặt cơ bản trong đời sống của mỗi con người.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Tuổi dậy thì & những điều nên biết này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Tuổi dậy thì & những điều nên biết bạn tại đây.