Trò chuyện với chị Lê Thị Diễm Hằng, một người dân  ở xã Mỹ Quý 3, chị cho biết: “Trước đây gia đình  từng dùng “nước sống”- nước lấy từ thiên nhiên, chưa qua bất kỳ phương pháp xử lý nào, để uống, sau này sợ bị bệnh nên đã dùng củi để nấu. Nhưng nhà nghèo, chồng làm mướn, tôi bán cá ngoài chợ nên thu nhập  ít ỏi. Từ khi sử dụng kỹ thuật  SODIS, sức khỏe  được bảo đảm mà mỗi ngày còn tiết kiệm  được tiền củi”. Bà Nguyễn Thị Nghiệm, Chủ tịch  Hội Liên hiệp Phụ nữ  tỉnh Đồng Tháp, kể: “Lúc đầu, khi được giới thiệu  phương pháp này, hầu hết người dân  đều không tin. Nhiều người cho rằng nước chỉ sạch khi đun sôi mà thôi. Nhưng sau khi chúng tôi  kiên trì giải thích, thậm chí phải “làm gương” thì nhiều người bắt đầu tin và làm theo”. Bà Nghiệm phấn khởi cho biết thêm: Đến nay, có tới 90% người dân  ở xã Mỹ Quý 3, huyện Tháp Mười áp dụng phương pháp này để làm sạch nước uống. Một số xã ở các huyện Hồng Ngự, Thanh Bình cũng có tới 60%-70% người dân  áp dụng phương pháp này.

Ở nhiều vùng nông thôn của nước ta, do điều kiện sống còn khó khăn nên người dân  chưa được tiếp xúc với nguồn nước sạch mà chủ yếu dùng nước từ các nguồn không an toàn như ao, hồ, sông, rạch... để sử dụng trong nấu nướng, tắm giặt, sinh hoạt hằng ngày. Đồng Tháp là một trong những tỉnh có số lượng  lớn người dân  ở nông thôn còn sử dụng cách sinh hoạt này. Nguy hiểm hơn, nhiều người còn có thói quen uống “nước sống”. Trước thực trạng này, năm 2006, một phương pháp xử lý nước sinh hoạt dành cho hộ gia đình  có tên là SODIS đã được áp dụng. Cách thực hiện rất đơn giản, chỉ cần lấy nước từ thiên nhiên  đổ vào các thiết bị chứa nước như lu, khạp, thau, chậu... để cho lắng cặn một ngày, hoặc dùng cát hay vải để lọc, dùng phèn chua để kết tủa cặn bẩn (đối với nước có độ đục cao), sau đó lấy phần nước trong đổ vào các chai nhựa trong và đem phơi dưới ánh nắng mặt trời từ 6 giờ đến 17 giờ (nếu trời nắng gắt) hoặc phơi 2 ngày nếu trời râm mát (xem sơ đồ). SODIS được các nhà khoa học  thuộc Viện Khoa học  - công nghệ  Môi trường  Liên bang Thụy Sĩ (EAWAG) và Trung tâm  Nghiên cứu  nước và Vệ sinh môi trường  cho các nước đang phát triển  ở Thụy Sĩ (SANDEC) nghiên cứu  từ năm 1991.

Đơn giản mà hiệu quả

SODIS là phương pháp xử lý nước dựa trên cơ chế tiêu diệt vi sinh vật nhờ tác động cộng hưởng của tia cực tím và tia hồng ngoại có trong ánh sáng mặt trời. Phần lớn các vi sinh vật trong nước, đặc biệt là vi khuẩn và virus, rất nhạy cảm với tác động của bức xạ tia cực tím (bước sóng 320-400 nm = nano mét) nên cấu trúc ADN trong tế bào của chúng bị phá vỡ. Chỉ một số rất ít các động vật đơn bào (protozoa) và ký sinh trùng là không bị tiêu diệt toàn bộ mà chuyển thành dạng bào tử.

Đây là một phương pháp có nhiều ưu điểm như: đơn giản, dễ áp dụng nên từ người lớn đến trẻ em, ai cũng có thể thực hiện được; ít tốn kém (chỉ dùng ánh sáng mặt trời và các chai nhựa trong vốn có trong sinh hoạt hằng ngày hoặc có thể mua tại địa phương với chi phí thấp); phương pháp này giảm tối đa nguy cơ tái nhiễm khuẩn, vì nước đã qua xử lý được đựng trong chai và sau đó rót ra cốc uống trực tiếp; ngoài ra, phương pháp này giúp giảm việc sử dụng chất đốt trong gia đình, từ đó giảm lượng khí nhà kính như CO2, CO thải ra môi trường. Vì những ưu điểm trên, phương pháp SODIS đã đoạt Giải thưởng Quốc tế  Dubai năm 2002 và Giải thưởng Toàn cầu  về năng lượng năm 2004 (theo EAWAG 2006).

Bộ Y tế đã chính thức công nhận SODIS là một giải pháp thay thế cho đun sôi và khuyến khích phổ biến phương pháp này tại Việt Nam. Đến nay, SODIS đã được triển khai ở 3 tỉnh là Ninh Thuận, Đồng Tháp và Tây Ninh. Theo một báo cáo của ngành y tế, số ca mắc bệnh đường ruột tại các xã thực hiện dự án đã giảm hơn 50% kể từ khi triển khai. Năm 2008, dự án sẽ tiếp tục triển khai tại tỉnh thứ 4 là Long An.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Làm sạch nước uống bằng phơi nắng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Làm sạch nước uống bằng phơi nắng bạn tại đây.