Lúc đầu, nhiều người không đồng tình, thậm chí phản ứng gay gắt vì sợ lãng phí tiền của. Mà không phản ứng sao được, vì nuôi bò sữa chẳng dễ chút nào! Vì đây là một nghề đòi hỏi đầu tư  lâu dài, lao động  bền chí, và việc tổ chức sản xuất chặt chẽ. Các yêu cầu kỹ thuật  khá phức tạp, trong khi mặt bằng dân trí thấp. Sản phẩm  sữa tươi đòi hỏi qui trình bảo quản khó nhất và yêu cầu vệ sinh thực phẩm  khắt khe nhất, trong khi tiêu chuẩn vệ sinh của chính con người  vẫn còn rất kém. Một ngành cần nhiều hỗ trợ kỹ thuật, trong khi phần lớn cán bộ địa phương ở đây đã đi theo truyền thống  chuyên canh cây lúa lâu đời.

Bao nhiêu phân tích  khó khăn và đe dọa mà vẫn tiến hành ư? Có phải liều lĩnh hay mạo hiểm quá không?... Ban đầu cũng có thể là như vậy, nhưng không đi thì không bao giờ đến. Bên cạnh khó khăn, ít ra tôi đã tìm thấy sự đồng hành của người dân  Khơme chất phác, mà trong lòng họ luôn âm ỉ niềm khao khát đổi đời…

Có những lúc lao đao tưởng chừng phải "bỏ của chạy lấy người", rốt cuộc rồi một hợp tác xã của những người sản xuất sữa cũng được khai sinh. Bắt đầu với 171 xã viên, bây giờ đã có hơn 800 người. Các thiết bị làm lạnh đã khởi động với 150 kg sữa, bây giờ gần đạt công suất thiết kế  là 6 tấn/ngày... Các anh nông dân  không còn nhậu nhẹt lè nhè, vì họ rất bận để theo kịp giờ giao sữa chính xác  mỗi ngày. Nhiều người đã thôi đi làm mướn xa nhà nên các cụ già và trẻ nhỏ được chăm sóc tốt hơn. Nhiều hộ xã viên đã có thu nhập  ổn định hằng ngày hơn trăm ngàn đồng, và họ đã lần lượt thoát nghèo.

Anh Triệu Phôl quanh năm làm mướn nuôi bảy miệng ăn, nói tiếng Việt  chưa rành cũng ráng khoe: "Hồi trước nghèo lắm, người ta không bán gạo chịu, chỉ bán rượu chịu thôi. Buồn quá, mua rượu uống xỉn, ngủ luôn cho rồi… Bây giờ mua gạo chịu lần cả bao, đến khi lấy tiền bán sữa trả tiền gạo. Dễ ợt…".

Còn chị Shoc Kha ốm nhom ốm nhách, có được con bò cho sữa cao nhất vùng đã sướng lắm rồi, vậy mà cứ đi theo nài nỉ: "Cô ơi, làm sao giúp tui đẻ bò cái đi, mấy lần rồi đẻ bò đực không hà, chắc tui chết quá”… Úi trùi ui, chuyện này khó lắm, đành bó tay thôi.

Tôi đã đi qua nhà anh Liêu Đơ xa rồi, vậy mà anh cũng chạy theo khoe: "Tui để dành tiền bán sữa mua cái máy hát cho con bò nó nghe nhạc đó cô”... "Ái chà, cưng bò dữ nghen, mà anh cho nó nghe nhạc gì?"... "Nhạc disco cho nó sung đó cô”... Uhmm, hay là anh để nghe mình ên đi, chứ chuyện này tui không biết  đâu à…

Còn chú bé tự gọi mình là "thằng Nguyên", chỉ khoảng bốn tuổi, hay mặc một cái quần cụt cũ xì kéo cao tới ngực. Ba má nó thường đi làm mướn đến trưa hoặc chiều mới về, bắt nó giữ nhà với một nhánh tre gai gác ngang lối vào... Có cái gì đáng giá đâu mà bắt nó giữ chứ... Thật ra nó phải ngó chừng hai con bò sữa mướt rượt với mấy bao cỏ để sẵn cạnh gốc me... Nó cười tủm tỉm khi được giới thiệu  là "xã viên trẻ tuổi nhất". Nó chạy đi lôi mấy nắm cỏ nhỏ xíu cho bò ăn. Đôi mắt nó sáng trưng, lấp láy. Nhìn nó trìu mến mấy con bò, mệt nhọc nào cũng tan biến hết.

Có hôm tôi đi sau hai anh bạn kỹ thuật  đang luôn miệng nói về giống bò. Đến khi nghe "Mặt con Holstein đẹp và thấy thương hơn con Red Sind há, công nhận không?", tôi không thể nhịn cười được nữa... Chẳng biết tìm đâu ra tiêu chuẩn so sánh mặt con bò này đẹp hơn mặt con bò kia chứ? Hàm răng  thô kệch lại môi trề. Con nào cũng mũi xẹp lép thôi mà. Đẹp chỗ nào đâu?... Hay là đẹp ở chính sự đam mê và nhiệt tình của các bạn?

Có khi bọn này phải treo đôi dép lủng lẳng sau lưng, xăn quần quá gối lội băng đồng cho nhanh. Có khi đói lắm rồi mà chẳng tìm được chỗ nào bán bánh lá dừa. Có khi đi dưới mưa lất phất lạnh run còn ráng thêm chút xíu nữa cho xong việc. Có khi phơi nắng chang chang, khát khô cháy cổ mà phải nhắc đi nhắc lại những yêu cầu kỹ thuật  hết sức đơn giản cho những người không hiểu rành tiếng Việt.

Năm tháng đi qua, cùng với những trận dịch thất trắng đồng đau thắt ruột, cùng những trăn trở về biến động thị trường  mà nông dân  phải gánh chịu mọi thiệt thòi thua lỗ. Năm tháng đi qua từ sự nghi ngại ban đầu đến những ánh mắt  trìu mến biết ơn, cùng những nụ cười  rạng rỡ đổi đời của các hộ nghèo, cùng ánh mắt  trong vắt của các em bé Khơme, cùng ước mơ của các bà mẹ trẻ về tương lai tốt đẹp hơn cho các con mình, tôi vẫn ở đây cùng với họ... Những băn khoăn thường nhật trong cuộc sống  dường như đã có lời giải đáp, "hạnh phúc của mình không ở đâu xa, nó hiện có bây giờ và ở đây mà”.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hạnh phúc không ở đâu xa này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hạnh phúc không ở đâu xa bạn tại đây.