Từ đầu tháng 2  đến nay, khi khai quật di tích trêndiện tích 2.500 m2, các chuyên gia  của Bảo tàng Lịch sử  VN đã xác địnhhơn 80% của toàn bộ phần bó của tầng một - tầng đàn chính, làm bằnggạch vồ dày 0,8 m, hình vuông mỗi cạnh dài 30 m, giữa bốn cạnh là bốnbậc cấp đi lên. Tầng hai cũng hình vuông mỗi cạnh dài 74 m, phần bó tạobởi lớp đá gan gà chồng lên nhau dày 1,7-1,8 m.

Cùng với bia "Thái xã chi thần" đang tồn tại, mộtchân bia đá thanh lớn cũng được phát hiện kèm theo rất nhiều hiện vậtlà chân tảng đá thanh và đá gan gà dùng để cắm tàn, lọng, cờ... nằm rảirác trong khu vực...

Trước năm 1945, cùng với đàn Nam Giao và các miếu tổtrong Hoàng Thành, đàn Xã Tắc luôn được xem là “Miếu Đàn” trọng yếu củatriều Nguyễn. Nhưng sau khi triều đại này sụp đổ, đàn Xã Tắc đã bịxuống cấp và bị xâm hại nghiêm trọng. Những năm gần đây, khác với phầnlớn các di tích cung đình đã được trùng tu, bảo tồn tương đối tốt, đànXã Tắc gần như vẫn trong tình trạng hoang phế. Để khắc phục  sự bất cậptrên, cuối năm 2006, Trung tâm  Bảo tồn Di tích Cố đô Huế  đã hoàn thànhviệc xây dựng  hồ sơ và đề nghị xếp hạng di tích quốc gia  đồng thời tiếnhành dựng biển công khai quy hoạch cho di tích này.

Theo nhà nghiên cứu  Phan Thanh Hải, Phó Giám đốcTrung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, đàn Xã Tắc đã được đắp dựng vớiquy mô tương đối lớn. Đàn gồm 2 tầng, đều hình vuông, tầng trên cao 1,6m, mỗi cạnh dài gần 30 m, tầng dưới cao 1,23 m, mỗi cạnh dài 73 m. Ởchung quanh đàn có tường thấp bao quanh, mở cửa ở 3 mặt. Trước đàn cóđào hồ vuông làm minh đường.

Ý nghĩa của việc tế lễ đàn Xã Tắc cũng quan trọngkhông kém việc tế ở đàn Nam Giao và cùng được xếp ở bậc Đại tự (trong 3bậc đại tự, trung tự, và quần tự). Theo quy định  của triều Nguyễn, vàocác năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, vua "ngự giá" làm lễ tế đàn Xã Tắc, nhữngnăm còn lại các ban đại thần thay nhau thực hiện công việc  này.

Sau năm 1945, đàn Xã Tắc không còn được sử dụng đúngnhư chức năng vốn có. Qua nhiều thời kỳ, vòng ngoài nơi đây được trưngdụng thành khu tập thể với khoảng 500 hộ. Bản thân  di tích không đượcbảo quản, kiến trúc xuống cấp, nhiều hiện vật bị hủy hoại và thất lạc.Nay trên nền đàn chỉ còn tấm bia đá “Xã Tắc Chi Thần” đứng trơ trọi.

Công tác thám sát khảo cổ học sẽ đưa lại nhiều thôngtin chính xác  về phạm vi, kết cấu kiến trúc của đàn Xã Tắc, nhưng việctrùng tu phục hồi sẽ gặp nhiều khó khăn do thiếu khuôn mẫu thực tế. Tuynhiên, theo nhà nghiên cứu  Phan Thanh Hải, ngoài đàn Xã Tắc còn có mộtmẫu đàn tế rất giống đàn Xã Tắc hiện vẫn còn khá nguyên vẹn, lại nằmngay trên địa bàn thành phố  Huế, đó chính là đàn Sơn Xuyên của phủ ThừaThiên, được xây dựng  dưới thời Nguyễn. Đây là nơi cúng tế toàn bộ thầnnúi, thần sông của đất Thừa Thiên xưa. Đàn được xây dựng  vào năm 1852,thời vua Tự Đức. Điều quan trọng  là di tích này được dựng theo khuônmẫu của đàn Xã Tắc.

Đàn Sơn Xuyên hiện nằm trong khuôn viên trường Tiểuhọc Phường Đúc (số 245. Bùi Thị Xuân, Huế). Đàn tế này gần như đã bịquên lãng và đến nay vẫn chưa có cơ quan  nào quản lý, ngoại trừ sự chămsóc tự phát của các thầy cô giáo  trong trường.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khai quật di tích cung đình quan trọng tại Huế này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khai quật di tích cung đình quan trọng tại Huế bạn tại đây.