An ninh thời toàn cầu hóa.

PhanVien.Com . Bài Viết . Tin Tức Đó Đây . Hoạt Động Kinh Tế . An ninh thời toàn cầu hóa.

An ninh thời toàn cầu hóa

Khi những cơn rét đậm còn hoành hành các tỉnh miền Bắc, cấy cái lạnh thấu xương vào thân thể của đồng bào miền cao, giết hơn sáu vạn trâu bò, gây thiệt hại tài sản ước tính lên đến 600 tỉ đồng thì ngay sau đó, giới chức Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn lại lên tiếng khuyến cáo về khả năng dịch cúm gia cầm mới có thể bùng phát trên nước trong thời gian tới..

An ninh thời toàn cầu hóa - Bản có dấu.
An ninh thoi toan cau hoa - Bản không dấu.
Sponsored links:

An ninh thời toàn cầu hóa.

An ninh thời toàn cầu hóa.


Nhớ lại những ngày cuối năm 2007, mặc cho cuộc tranh luận xoay quanh câu hỏi  ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế  Mỹ đến kinh tế thế giới vẫn chưa ngã ngũ, tác động gián tiếp của nó đã lan  khắp toàn cầu qua chỉ số suy giảm chứng khoán, lạm phát  nhảy múa từ Phố Wall, Paris, Frankfurt… đến Hong Kong, Thượng Hải, Bangkok và tất nhiên đến cả Hà Nội, TP.HCM.

Có thể nói, những chuỗi sự kiện này tưởng như rời rạc, nhưng lại được kết nối với nhau bởi một sợi dây vô hình: những rủi ro đe dọa cuộc sống  yên bình của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng  và đặt họ trước một nguy cơ tan rã. Đặc biệt, dưới chất xúc tác toàn cầu  hóa, mối đe dọa này càng trở nên muôn hình muôn trạng, xuất hiện với nhiều khuôn mặt đen trắng  khác nhau.

Là một thành viên  tương đối trẻ, xét về khía cạnh mở cửa và hội nhập với thế giới, Việt Nam  đang bắt đầu con đường  “hiện đại hóa” với nhiều lạc quan đáng khích lệ. Tuy vậy, tương lai không nhất thiết là một đường thẳng nối dài từ quá khứ. Trước những vấn đề còn tồn đọng, cùng với các thách thức mới nảy sinh trong quá trình “vươn ra biển lớn”, không ai đảm bảo con thuyền Việt Nam  sẽ luôn vững vàng.

Trong khung cảnh đó, dự đoán và chuẩn bị những phương thức ứng phó hợp lý trước những rủi ro tiềm ẩn là một nhu cầu bức thiết. Câu hỏi  có lẽ đang nổi cộm nhất là: Làm sao tìm được an ninh trong môi trường  toàn cầu, nơi mà cơ hội lẫn rủi ro đang cùng song  hành như hình với bóng?

“Xã hội rủi ro”

Phải chăng sẽ là một nghịch lý khi khẳng định rằng hiện đại hóa không làm giảm đi, trái lại, còn gia tăng những hiểm nguy không lường trước. Thế giới  không những đang nóng lên vì các chất khí gây hiệu ứng nhà kính, rừng suy giảm, băng tan ở hai đầu Nam và Bắc cực, mà còn run cầm cập trước tin tức  liên tục được cập nhật sôi động từ khắp nơi. Chiến tranh  tàn phá Iraq, khủng hoảng đẫm máu ớ Darfur, đe dọa khủng bố  tại nhiều nơi… sẽ có tác động đến số đông đến đâu và như thế nào khi so sánh với quyết định  phá sản của một tập đoàn đa quốc gia, hay một thay đổi chính sách chính trị, xã hội  của các chính phủ?

Khủng hoảng tài chính  Đông Á  1997 đã từng đẩy hàng triệu người trắng tay ra đường. Cả hành tinh  rúng động nghe tin giá dầu thô đã vượt 100 USD/thùng. Những sự kiện này phác họa bề nổi của một tảng băng chìm trước một hình dung về trạng thái động của thế giới trong thế kỷ  XXI, như nhà xã hội  học Ulrich Beck từng miêu tả “các mối quan hệ giữa con người, các thiết chế xã hội, các cách thức sinh hoạt và tổ chức cũ… đang bị hiện đại hóa, toàn cầu  hóa kéo căng ra đến cực điểm, đặt trước thách thức có khả năng tự tan vỡ”.

Và như một vòng xoay khép kín, các giải pháp phòng ngừa, bảo hiểm  để đối phó với những nguy cơ này lại sinh ra những nguy cơ khác. Rủi ro mới xuất hiện ngay từ trong những giải pháp vừa hình thành. Chúng ta đang sống trong một “xã hội rủi ro”. Luận đề đó của giáo sư người Đức lừng danh từ những năm 1990 đã làm tốn biết bao giấy mực của giới học giả và trí thức.

Trên lý thuyết là vậy, nhưng tìm được một dẫn nhập cho tình hình cụ thể của từng quốc gia  thì quả thật không đơn giản. Đối tượng nghiên cứu  của Beck tập trung chủ yếu vào các nước Tây Âu và Bắc Mỹ - những quốc gia  đạt mức phát triển cao so với phần còn lại của thế giới. Những rủi ro mà các nước này đang gánh chịu có phần giống, cũng có phần khác xa so với những nước đang phát triển.

Tuy vậy, nếu tạm gác qua những yếu tố đặc thù, liệu có thể định lượng khả năng rủi ro dựa theo trình độ phát triển và mức độ giao lưu của mỗi nước với mạng lưới thế giới? Ai sẽ là người đầu tiên lên tiếng giá dầu thô thế giới  tiếp tục leo thang? Tại sao nhà báo Thomas Friedman trong cuốn Chiếc Lexus và cây ôliu lại ví von những tập đoàn đa quốc gia, các nhà tư bản, tài chính  là “bầy thú điện tử” sẵn sàng ủi sập mảnh vườn của bạn trên đường tháo chạy? Hội nghị về biến đổi khí hậu tại Bali (Indonesia) tháng 12  năm ngoái bàn về vấn đề gì, nếu không phải là mối hiểm nguy từ những tác động mới của môi trường?

Những câu hỏi  này được đặt đằng sau một câu hỏi  khác lớn hơn là: Nếu các nước đang phát triển  chọn con đường  “chơi chung với thế giới” để tận dụng những cơ hội toàn cầu  thì ai sẽ giúp họ hiểu và ý thức được trước những thách thức mới? Hơn bao giờ hết, đứng giữa một đại dương mênh mông, cảm giác an toàn trở thành một thứ hàng xa xỉ, nhất là khi khái niệm này cũng đang được “toàn cầu hóa” theo đúng chuẩn của trào lưu.

Về một khái niệm “an ninh mới”

Có thể nói, chưa bao giờ nhu cầu phát triển của loài người có thể tách riêng với nhu cầu đảm bảo an ninh, trước hết cho bản thân, cho gia đình, sau đó rộng hơn là cho cả cộng đồng. Đặc biệt với Việt Nam, một dân tộc  từng chứng kiến những cuộc chiến  tranh tàn khốc trong suốt chiều dài lịch sử, biết bao mất mát, hy sinh thì bài học đó lại càng vô cùng thấm thía. Hòa bình  chính là khởi điểm để chúng ta bắt đầu xây dựng  một xã hội  mới, trong đó nhu cầu an toàn cho mỗi cá nhân, cho cộng đồng  phải được đặt lên làm mục tiêu tối thượng.

An toàn trước hết bắt nguồn từ cảm giác. Tôi cảm thấy an toàn vì mùa màng năm nay bội thu, không bị thiên tai, bệnh dịch tàn phá. Tôi cảm thấy an toàn vì khu vực  này an ninh được đảm bảo tốt, không có trộm cướp, tệ nạn ma túy. Tôi cảm thấy an toàn vì gia đình  đủ gạo thổi cơm, ba mẹ bệnh có tiền mua thuốc, con cái có thể đến trường. Tôi cảm thấy an toàn vì môi trường  xung quanh tươi mát, không khí trong lành... Danh sách này sẽ còn dài mãi không hồi kết và cũng thật khó có thể kể ra bao nhiêu nữa mới đầy đủ các điều kiện về một “sự an toàn tuyệt đối” của con người, vì nó còn tùy thuộc rất nhiều vào trình độ phát triển của xã hội.

Mặt khác, nhu cầu của mỗi cá nhân  còn có thể được giải thích thông qua mô hình về thứ bậc nhu cầu do nhà tâm lý học Abrham Maslow đưa ra năm 1946. Xét một cách tổng thể, Maslow phân chia nhu cầu của mỗi con người  tăng dần từ thấp đến cao theo năm thứ bậc chính mang tính khái quát tương đối như sau: (1) Nhu cầu sinh tồn tối thiểu (ăn uống, sinh hoạt, quần áo...); (2) Nhu cầu an ninh (an toàn về mặt sức khỏe, nhà cửa, việc làm, nguồn thu nhập...); (3) Nhu cầu xã hội  (kết giao bạn bè, tình yêu, giao tiếp đồng nghiệp...); (4) Nhu cầu được công nhận (được tin tưởng, trân trọng từ bạn bè, người thân, được đánh giá đúng về những thành tích  đóng góp cho cộng đồng) và cuối cùng là (5) Nhu cầu lý tưởng (thể hiện mục tiêu sống, khát vọng theo đuổi của bản thân).

Dựa trên mô hình này, các đồng nghiệp của Maslow còn chứng minh thêm rằng con người  sẽ có xu hướng bước lên bậc thang cao hơn khi thỏa mãn được hết những nhu cầu ở bậc thang phía dưới. Điều đó có nghĩa là an ninh của mỗi người cũng sẽ song  hành với những nhu cầu mà chính người ấy đánh giá  là cần thiết. Nếu một gia đình  đang chạy ăn từng bữa thì nhu cầu thiết thực là kiếm đủ gạo cho ba bữa sáng, trưa, chiều, hơn là mơ ước về một lý tưởng xa xăm nào đó (dĩ nhiên anh ta vẫn có thể mơ mộng ảo, mặc cho cả gia đình  bị đói). Tương tự như thế, những người có địa vị xã hội, khi về hưu thường có xu hướng tham gia vào các công việc thi nguyện cộng đồng, theo đuổi những lý tưởng, hoài bão về tinh thần hơn là làm việc  để thỏa mãn các nhu cầu về vật chất.

Như vậy, từ một ý niệm truyền thống  mang ý nghĩa đảm bảo an toàn về thể xác trước chiến tranh, bạo lực, trộm cắp, nghèo đói..., khái niệm an ninh với những kết nối mới đã mở rộng nhiều cách tiếp cận từ vật chất đến tinh thần (đảm bảo an ninh kinh tế, an sinh xã hội, an ninh sinh thái, môi trường, an ninh văn hóa...). Sự mở rộng này một mặt đáp ứng những hiện thực sống động đang diễn ra từng ngày, từng giờ trong một mạng lưới ngày càng khép kín, một mặt mở ra những góc nhìn khác cho các nước phát triển  sau, các quốc gia  đang bắt đầu đối mặt trước những thách thức khó lường của toàn cầu  hóa.

Trong trường hợp của nước ta, nếu lấy đổi mới 1986 làm cột mốc, chúng ta đã có những bước chuyển dài về mặt tư duy. An ninh đối với đa số người Việt  hiện nay không còn là nỗi sợ trước sự thiếu hụt những nhu cầu sinh tồn tối thiểu, mà đã chuyển mình lên một cấp bậc cao hơn. Đó là góc nhìn được đánh giá  từ bên trong.

Nhìn từ bên ngoài, việc gia nhập WTO, hội nhập với thị trường toàn cầu, đã gắn Việt Nam  vào động cơ chuyển lực quốc tế. Buôn bán với thế giới  đồng nghĩa với việc cùng chia sẻ  cơ hội lẫn rủi ro. Hội nhập càng sâu, khả năng thương mại  càng cao thì nguy cơ “trúng đòn” của toàn cầu  hóa càng lớn. Mà kinh tế  không đi một mình: bạo loạn xã hội, đổ vỡ hệ thống  ở những nước Đông Á  sau khủng hoảng tiền tệ 1997 chẳng phải là một thí dụ chứng minh rõ ràng nhất? Đấy là còn chưa tính đến những hiểm nguy nội tại mà tự thân quá trình hiện đại hóa dẫn đến, ví dụ vụ sập cầu Cần Thơ.

Hiện nay, kênh rạch ở đồng bằng sông Cửu Long đang chết dần trước tình trạng xả rác bừa bãi, còn ở miền Bắc, sông Cầu, sông Đáy, sông Nhuệ cũng chịu chung số phận ô nhiễm  nguồn nước ngày càng trầm trọng. Người dân  than vì không khí ô nhiễm, ngập lụt đường sá, kêu cứu trước nguy cơ ung thư do các độc chất trong thực phẩm  gây ra. Dường như hiện đại hóa đang được xây dựng  trên một nền tảng mà rủi ro và hiểm nguy luôn đang rình rập.

Một tiên đoán, dù sơ lược nhất, cũng có thể khẳng định rằng: bên cạnh những rủi ro truyền thống  (lũ lụt, thiên tai, mất mùa, nghèo đói, bệnh tật) sẽ xuất hiện những rủi ro mới phát sinh từ quá trình hiện đại và toàn cầu  hóa (ô nhiễm môi sinh, tai nạn công nghiệp, khủng hoảng tài chính, lạm phát...). Những rủi ro này, do thuộc tính đặc thù bắt nguồn từ những hiện tượng chưa có tiền lệ trong quá khứ, khi xảy ra, sẽ tạo nên cảm giác hoang mang và kích thích một nhu cầu an ninh rất lớn cho cả cộng đồng.

Ai sẽ là người đứng ra gánh trách nhiệm phòng bị? Nhà nước với vai trò quản lý xã hội  liệu có đủ khả năng giải quyết một mình? An ninh là một nhu cầu, vậy ngoài nhà nước, liệu thị trường  và xã hội dân sự có thể là một nhà cung cấp? Đặt vấn đề như vậy, chúng ta đã sang phần thứ hai  của đề tài sẽ được trình bày ở số báo sau: xác định vai trò những tác nhân cùng tham gia quản trị  “xã hội rủi ro” trong thế kỷ XXI.



Sponsored links:

Theo NGUYỄN CHÍNH TÂM

Updated: 09/03/2008 | Views: 1921 | Comments: 0

Read full: An ninh thời toàn cầu hóa

Post your comment about An ninh thời toàn cầu hóa go to this page.

Read more about An ninh thời toàn cầu hóa

Your comment will be displayed here An ninh thời toàn cầu hóa. Comment title An ninh thời toàn cầu hóa . An ninh thời toàn cầu hóa Tin Tức Đó Đây in category Hoạt Động Kinh Tế.

Comments on An ninh thời toàn cầu hóa

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết An ninh thời toàn cầu hóa!

Bạn có ý kiến gì về bài viết An ninh thời toàn cầu hóa này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết An ninh thời toàn cầu hóa bạn tại đây.

Older than An ninh thời toàn cầu hóa in Hoạt Động Kinh Tế

Giá vàng tụt dưới ngưỡng 19 triệu đồng/lượng (8/3/2008)Đầu tư vào KCN tại Cần Thơ: Mệt mỏi vì chờ (8/3/2008)Quà hi-tech giảm giá lớn dịp 8/3 (7/3/2008)Chống bão giá: Thất nghiệp có thể xảy ra trên diện rộng (6/3/2008)USD xuống mức thấp kỷ lục mới, vàng dầu vẫn cao giá (6/3/2008)Giá vàng rớt mạnh (6/3/2008)Ngày thứ hai hội chợ HVNCLC An Giang: nhiều đơn vị “cháy hàng” (6/3/2008)Dịch vụ mới: Công ty bồi thường, giải phóng mặt bằng (5/3/2008)TP.HCM: Biến động giá, hàng loạt nhà thầu kêu cứu (5/3/2008)Gà nhập lậu "ồ ạt" vào Việt Nam (5/3/2008)

Newer than An ninh thời toàn cầu hóa in Hoạt Động Kinh Tế

Ứ đọng USD, doanh nghiệp "khóc dở, mếu dở" (10/3/2008)Pacific Airlines miễn vé máy bay cho trẻ dưới 2 tuổi (10/3/2008)đọng USD, DN "khóc dở, mếu dở" (10/3/2008)Bỏ trợ giá xăng:Ai giám sát nếu DN "đục nước béo cò"? (10/3/2008)Đến 2020, Hà Nội có thêm 4 tuyến đường sắt đô thị (10/3/2008)Vành đai 4 sẽ nối các khu đô thị liền kề HN (10/3/2008)Không cảng TCQT, Việt Nam mãi đi "gom hàng" cho nước ngoài (10/3/2008)90% tàu thuyền đánh bắt vẫn nằm bờ (10/3/2008)Chọn VND hay USD? (10/3/2008)Những câu hỏi “chết người” dành cho Bộ LĐ-TB-XH (9/3/2008)

Tin Tức Online - Bài Mới

Phan Viễn
Kết nối với nhà phát triển ứng dụng phần mềm Phan Viễn trên Facebook!
Phanvien | Mobile Version | Contact Us | Terms of Use | Privacy Policy | Refresh
Copyright © 2006 - 2013 PhanVien.Com . All rights reserved.
Cached: IP: 157.55.32.108, 18 February, 2013 05:25:47 (GMT +7 HANOI - VIETNAM).