Nỗi buồn hoa anh đào: Hãy xem lại chính mình - Bản có dấu.
Noi buon hoa anh dao: Hay xem lai chinh minh - Bản không dấu.

Hội đền Hùng mùa xuân năm 2002 thường được ghi nhậnvới việc làm  ra một chiếc bánh dày 1,8 tấn. Mồng 9-3, trên đường chuyểnđến nơi hành lễ, chiếc bánh bị cả trăm người xúm quanh xô đẩy giằng xé.Bà con đi hội đã tự tiện "thụ lộc". Trong hơn một giờ  từ 10g-11g30,chiếc bánh "bốc hơi" hoàn toàn.

Hằng ngày ta đã bỏ qua bao sự việc tương tự. Hằng ngàythấy những mầm mống của nó, ta coi thường và mặc kệ. Theo nghĩa này,không phải chỉ những người đã trực tiếp  vào hái hoa bẻ cành mà tất cảchúng ta đã có lỗi.

Từng chi tiết một trong vụ hoa anh đào này đáng đểchúng ta dừng lại suy nghĩ. Một thanh niên  khi được nhắc nhở đừng làmbậy nữa chỉ bảo: "Bình thường thôi". Một phụ nữ  khi cầm hoa trên tay"bị” chụp ảnh, hồn nhiên nói với con: "Ngày mai mẹ sẽ lên báo" (tríchtừ báo Lao Động điện tử). Nếu câu nói thứ nhất nói về tính phổ biến củahiện tượng thì câu nói thứ hai  ghi nhận một tình trạng tâm lý đáng lohơn. Con người  hôm nay làm việc  xấu một cách có ý thức. Phải chăng đốivới họ không còn gì là thiêng liêng nữa?

Ai đọc báo chí  phương Tây, hẳn thấy những biểu hiệnnày không phải là quá hiếm hoi với con người  trong xã hội  hiện đại. Nhàvăn Ý U.Eco từng cảnh báo bên cạnh con đường  nhân bản, con người  đangphát triển theo cái hướng phi nhân. Trên tờ Tin Nhanh ở Pháp 1991, nhàtriết học A.Gluckman nhận xét: "Không gì không thuộc về con người  màlại xa lạ với con người  hôm nay cả!".

Tuy nhiên ở xứ mình, mọi chuyện như có gì đặc biệthơn. Cùng với sự biến đổi dữ dội của thời cuộc, nhiều chuẩn mực  hôm nayđã bị đảo lộn, trên nhiều lĩnh vực. Thiếu lý tưởng, thiếu lòng tin, conngười tự thả lỏng mình. Chúng ta nuông chiều chúng ta một cách vô lối.Mọi biểu hiện tha hóa biến chất xảy ra hằng ngày sẵn sàng được tha bổngnếu giả vờ hối hận. Tất cả đã chuẩn bị cho những hành vi tệ hại như ởđền Hùng 2002, Giảng Võ  2008.

Không việc gì phải quá hoảng hốt. Cần thiết là nhânđây cả xã hội  cùng đặt lại vấn đề về chính mình. Tôi biết Nhà xuất bảnTrường đại học  Bắc Kinh  từ đầu năm 2000 có cả một xêri sách hướng tớiđại chúng Trung Hoa đông đảo mang tên Giáo dục tố chất nhân văn. Cácngành truyền thông  ở VN cũng đến lúc phải lo vấn đề có tính đại cục đó.

VƯƠNG TRÍ NHÀN

Khi các giá trị  đạo đức bị đảo lộn...

Cả chục cánh tay tranh nhau bẻ cành hoa anh đào tại lễ hội hoa anh đào 2008 ở Hà Nội - Ảnh: PHẠM HẢI TT - Ý kiến bàn luận xung quanh cách hành xử của các bạn trẻ tại lễ hội hoa anh đào tiếp tục được gửi về Tuổi Trẻ. Không chỉ bày tỏ nỗi thất vọng, với góc nhìn của mình, các bạn trẻ còn tìm cách lý giải những hiện tượng này.

>> Nỗi buồn từ lễ hội hoa anh đào: Sao đành "bứt hoa bẻ cành"?!
>> Đau không chỉ cánh anh đào
>> Đừng làm xấu hình ảnh  đất nước
>> Một số thói xấu của người trẻ nơi công cộng

Thế hệ thanh niên  này chính là "bọn trẻ” thiếu niênkhoảng mười năm trước. Đó là một thế hệ sống chênh vênh giữa hai bờthay đổi của đất nước: một nghèo nàn, lạc hậu với miếng ăn tồi tàn; mộtkhá giả, thịnh vượng với miếng tình tẻ ngắt.

Mọi giá trị  đạo đức và nhân văn đều có những mẫu sốchung, bất chấp thời gian  và thế hệ có thay đổi thế nào. Chỉ có điềuvấn đề là liệu những giá trị  ấy có thật sự được tôn trọng và thừa nhậnhay không?

Hãy thử tưởng tượng bạn ý thức rất rõ về hướng đi củamình, bạn chọn hướng đông, nhưng dòng chuyển động của hàng vạn conngười khác lại là hướng tây tạo thành một dòng chảy cuốn lấy bạn. Nếubạn không đủ mạnh, nếu bạn không kiên gan, nếu bạn không chấp nhận bịgiẫm đạp, xô đẩy, liệu bạn có thể đi theo con đường  mình muốn không? Từnhững nguyên lý ấy suy ra hành vi đạo đức của thanh niên  bây giờ.

Cần một lời xin lỗi

Vớilễ hội hoa anh đào ở Hà Nội rõ ràng chỉ có hai chủ thể: lễ hội theo vănhóa Nhật Bản  và người tham dự - thưởng thức là công chúng, chủ yếu làtuổi trẻ VN.

Hìnhảnh lễ hội hoa biến thành "lễ vặt hoa" là một nỗi đau xót và chúng tacần dũng cảm xin lỗi các bạn Nhật Bản. Ai đứng ra xin lỗi? Hoặc ban tổchức lễ hội phía VN hoặc một tổ chức xã hội  nào đó. Lời xin lỗi này sẽgiảm bớt cái nhìn tiêu cực  của các bạn Nhật với giới trẻ  VN và là mộttiếng chuông nhắc nhở lòng tự trọng nơi các bạn trẻ, nhất là các bạn đãcó hành vi bẻ hái hoa. 

TRUONG THO LOC

Hãythử ví dụ: lời cô giáo  liệu có hiệu quả khi trẻ ngồi phía trước nhìncha chúng vượt đèn đỏ mà bài học ban sáng vừa ghi "đèn đỏ nghĩa là dừnglại". Sự công bằng liệu có được "bọn trẻ” công nhận khi chính cha mẹ,thầy cô dạy chúng bán đứng lòng tự tôn và sự công bằng để có thể lênlớp, có thể là học sinh  trường chuyên, lớp chọn?

Thanh niên không hư hỏng. Họ cũng không phải lànhững cái đầu rỗng hung hăng kiểu như anh thanh niên  đánh bác lớn tuổivì va quẹt trên đường. Họ là những người trẻ phải sống với việc mất đinhững lượng giá và chân lý sai lệch, mù mờ.

Hằng ngày họ phải sống với việc học để biết về chân lývà học để biết cách chấp nhận chân lý bị hủy hoại. Vậy là họ lặp lại,họ trở thành nguyên mẫu tái sinh của một thế hệ lạc hậu giữa hai thờikỳ. Dù xã hội  đã tiến bộ, cơ sở hạ tầng của xã hội  đã phát triển hơnmười năm trước rất nhiều, chúng ta vẫn phải sống với những con ngườimới mang hành vi, tư duy và xử sự kiểu cũ. Bình mới mà rượu không mới!

Đó còn là hệ quả tất yếu của xã hội  trọng vật chấtnhưng không phát triển cân bằng các yếu tố giáo dục tinh thần và vănhóa. Chúng ta có thể nhìn thấy sai lầm này rất rõ trong việc các ngànhkhoa học kỹ thuật, xây dựng, máy móc, điện tử... được ưu tiên pháttriển rất dữ dội nhưng các ngành khoa học  xã hội  và nhân văn bị xemnhẹ. Những đứa trẻ cấp I bây giờ dễ dàng mang dao đi học để đâm bạn học- điều mà trước đây hiếm lắm mới có. Những biểu hiện "nổi loạn" đượctôn kính và sùng bái trong lứa tuổi thanh thiếu niên. Đó là những biểuhiện ban đầu nguy hiểm của sự lệch lạc này.

Ở một góc khác, bàn về sự công khai thể hiện hành visai trái của thanh niên  nơi công cộng, người ta có thể nhận thấy sự hènnhát của đông đảo dân chúng. Mong muốn "an toàn cá nhân" khiến conngười im lặng trước hành vi trái mắt trong cộng đồng. Cái xấu được thỏahiệp. Sự vô tâm và sự ruồng bỏ các giá trị  đạo đức làm bọn thanh niênhư hỏng có một khoảnh khắc  được tự coi mình là đúng bằng những hành vithiếu đạo đức như vậy.

KHẢI ĐƠN

* Tự nhận thức đúng sai

Cùng trên số báo Tuổi Trẻngày 8-4 nhưng lại có hai hình ảnh, hai việc làm  trái ngược nhau. Trang2 đăng tin và ảnh cô sinh viên  nghèo 21 tuổi Trần Thị Thu nhặt được sốtiền lớn và cương quyết tìm người đánh rơi để trả lại. Thu chính làhình mẫu của sự trung thực, trong sáng, chân thành và biết sống vìngười khác.

Lật vào trang trong, tôi lại vô cùng buồn, tức giận và xấu hổ cho những hành động  thiếu văn hóa của những người trẻ đến với lễ hội hoa anh đào. Không hiểu sao những người trẻ vô văn hóa kia lại đến lễ hội đầy tính văn hóa?

Cóngười đổ lỗi cho môi trường  và nền giáo dục. Tôi không nghĩ thế mà chorằng nhận thức của mỗi người sẽ quyết định  hành vi đúng hay sai, tốthay xấu. Không ai có thể tác động sâu sắc hơn chính mình tự nhận thức,nhất là khi các bạn ấy ở tuổi thanh niên. Nếu đổ thừa cho nền giáo dụchay môi trường  xã hội  thì không hoàn toàn đúng. Bởi vì như chính sinhviên Trần Thị Thu nêu trên cũng chịu sự tác động của môi trường  và xãhội nhưng lại có cách hành xử rất văn minh, thể hiện bản chất  lươngthiện, tốt đẹp của một thanh niên  tiên tiến.  

NGUYỄN VĂN CẢI

* Hành động xấu đã thành "thường thức"

Chúngta có thể chứng kiến hằng ngày những hành động  như không biết  tôn trọngngười lớn, khạc nhổ, xả rác bừa bãi nơi công cộng, vượt đèn đỏ, khôngtôn trọng Luật giao thông, chen lấn, không xếp hàng... Trong quá trìnhhọc tập, chúng ta đã học rất nhiều bài học đạo đức lên án, phê phánnhững hành động  ấy. Vậy mà khi lớn lên chúng ta lại chẳng áp dụng đượcchút gì về những bài học sơ đẳng ấy. Những hành động  đó khi xảy ratrước mắt trẻ em  thì càng nguy hiểm bội phần. Vì chúng sẽ trở thànhnhững "thường thức" trong tâm trí của trẻ em, và trẻ sẽ thực hiện nhữnghành động đó mà chẳng bao giờ nghĩ rằng đây là những hành vi xấu.

Tôinghĩ mọi người VN cần nên nhìn lại mình. Cần học lại những bài học đạođức đã học. Nhà nước  cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục công dân đểtạo ra cuộc sống  tốt đẹp hơn. 

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Nỗi buồn hoa anh đào: Hãy xem lại chính mình!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nỗi buồn hoa anh đào: Hãy xem lại chính mình này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nỗi buồn hoa anh đào: Hãy xem lại chính mình bạn tại đây.