Trầm cảm gặp ở mọi lứatuổi, mọi thành phần xã hội. Nếu không được phát hiện và điều trị,người bị trầm cảm có thể dẫn tới suy sụp tinh thần, bi quan, buồn phiềnkéo dài... thậm chí không thiết sống và có hành vi tự sát. Chúng tôixin đăng bài viết của Pgs.Ts Cao Tiến Đức để bạn đọc hiểu kỹ hơn về cănbệnh này.

Bệnh trầm cảm ở trẻ em  và thanh thiếu niên: Tâmtrạng của trẻ thường dễ thay đổi, dễ vui, dễ buồn, dễ khóc và dễ cười.Tuy nhiên khả năng đối phó của trẻ với hoàn cảnh  thường là không tốt.Vì vậy trẻ dễ bị trầm cảm khi gặp những hoàn cảnh  không thuận lợi như:bố mẹ ly dị, bị xúc phạm hay bị bỏ rơi, đặc biệt đối với trẻ tàn tật,năng lực kém hay quá nhạy cảm. Bệnh dễ xuất hiện hơn ở những trẻ màtiền sử gia đình  có người mắc bệnh trầm cảm.

Biểu hiện lâm sàng của bệnh trầm cảm ở trẻcũng có điểm khác với người lớn, thường biểu hiện bằng triệu chứng cơthể như: đau đầu, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, chán ăn, cơn khó thở,ngủ nhiều. Bệnh không được điều trị có thể dẫn tới sự suy sụp tinhthần, bi quan, buồn phiền kéo dài. Các triệu chứng có thể kéo dài vàtrầm trọng hơn, có khi dẫn đến tổn thương thực sự của các cơ quan, nộitạng. Việc điều trị phải kết hợp tâm lý liệu pháp: liệu pháp tâm lý cácnhân, liệu pháp tâm lý gia đình, bao gồm việc giải quyết hoàn cảnh  giađình cho trẻ và sử dụng thuốc.

Ở tuổi dậy thì, trẻ cũngdễ mắc trầm cảm do sự thay đổi về nội tiết, đặc biệt sự thay đổi vềhormon giới tính, gánh nặng tâm lý về học tập; sự quan tâm  của bố mẹ bịgiảm đi so với trẻ khi còn nhỏ, khi mẹ sinh em bé cũng là một yếu tốtâm lý "bất lợi" cho trẻ. Nếu hoàn cảnh  gia đình  có xáo trộn: di chuyểnchỗ ở, hoặc trẻ đi học xa nhà, bố mẹ không hòa thuận, kết quả học tậpcủa trẻ không được như mong đợi, trẻ tự ti, mặc cảm, sợ bị coithường... những đứa trẻ có khuynh hướng hướng nội, sống nội tâm, trẻ cógia đình sống cách ly xã hội, ít giao tiếp làm cho trẻ dễ mắc trầm cảm.

Trong hoàn cảnh  như vậy,trẻ có tính tấn công, công kích. Nếu thực hiện, đó là những hành vinguy hiểm gây tổn thương cho người khác. Đa số trẻ sẽ có khuynh hướngtrầm cảm, càng muốn tấn công, trầm cảm càng nặng. Trẻ bị rơi vào thế côđơn, dễ có hành vi tự hủy hoại thân thể hoặc tự sát.

Đối với sinh viên  cũngcó những vấn đề tương tự: áp lực học tập, sống tự lập, xa gia đình,phương pháp học tập khác với học phổ thông. Quan hệ bạn bè, tình yêu,nhiều sinh viên  còn chịu gánh nặng về vấn đề tài chính. Sự không phùhợp của ngành học... Đó sẽ là những nguyên nhân  dẫn tới trầm cảm.

Người trưởng thành

Một số áp lực tâm lý haygặp: mất người thân, người thân bị chết, ly hôn, con cái bỏ nhà, bịngười yêu cự tuyệt... dần dần thất vọng, chán nản và đau khổ. Sau lyhôn, người ta nhận thấy người đàn ông  dễ bị tổn thương hơn phụ nữ. Khibạn đời bị chết, bị bệnh nặng, bị tàn phế, đa số đàn ông cũng dễ bị tổnthương tinh thần hơn so với người phụ nữ  có hoàn cảnh  tương tự. Họ khóthích nghi với hoàn cảnh  mới, dễ suy sụp tinh thần, dẫn đến trầm cảmhoặc sa vào nghiện ngập. Tương tự như vậy khi lý tưởng bị tiêu tan, mấthy vọng, thành công  hay thất bại trong sự nghiệp, phạm lỗi, bị xử phạt,bị hiểu lầm làm giảm tính tự tôn dễ dẫn tới trầm cảm.

Gánh nặng công việc  làmphát sinh trầm cảm, tỷ lệ trầm cảm ở cán bộ lãnh đạo cao hơn một cáchcó ý nghĩa so với công nhân  viên. Nhân viên  công ty  tư nhân có tỷ lệtrầm cảm cao hơn so với công ty  Nhà nước.

Người già: Ngườigià có tỷ lệ mắc trầm cảm cao (khoảng 16% bị trầm cảm nặng), tuy rằngtrầm cảm không phải là đặc tính bệnh lý của tuổi già. Người già thườngmắc nhiều bệnh mạn tính và hiểm nghèo như ung thư, bệnh tim mạch, suytim, tăng huyết áp, vữa xơ động mạch, bệnh hô hấp như hen phế quản,viêm phế quản mạn, khí phế thũng, tâm phế mạn, các bệnh đột quỵ não,Parkinson, rối loạn giấc ngủ, bệnh dạ dày - tá tràng, bệnh xươngkhớp...

Một nghiên cứu  của Bộmôn tâm thần - Học viện Quân y cho thấy, một cụ già có thể cùng lúc mắc2-3 bệnh, thậm chí 4-5 bệnh khác nhau, đó chính là những nguyên nhângây trầm cảm ở người già. Bởi vì người già có nhiều bệnh, nên họ phảisử dụng nhiều thuốc, trong đó có rất nhiều thuốc gây trầm cảm.

Suy giảm nhận thức ởngười già. Người già sống cô đơn, cảm giác tương lai ảm đạm làm chobệnh nhân trở nên mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, ăn không ngon, giảm sútcân, giảm độ tập trung chú ý, mất quan tâm  thích thú, thu mình. Đặcbiệt khi người bạn đời mất, sự mất mát đó là rất trầm trọng, là nguyênnhân gây trầm cảm ở nhiều cụ già, và đó nhiều khi cũng là mở đầu chomột bệnh loạn thần tuổi già có tên gọi là Alzheimer. Người già trầm cảmrất dễ có hành vi tự sát, đặc biệt là khi không được phát hiện và điềutrị đúng.

Những người thành đạt: Nhữngngười thành đạt, cả các doanh nhân cũng như những nhà quản lý đều cóthể mắc trầm cảm. Thậm chí họ còn dễ bị trầm cảm hơn những người khôngthành đạt. Người ta đã thống kê  và cho thấy tỷ lệ trầm cảm ở nhữngngười làm thay đổi lịch sử  nhân loại  là rất cao, nhiều người kết thúccuộc đời bằng tự sát. Nhiều nghiên cứu  cho rằng họ bị mắc bệnh trầmcảm. Những người có địa vị, có thu nhập  tốt cũng mắc bệnh trầm cảm vớitỷ lệ tương đương hoặc thậm chí cao hơn đối tượng khác. Bởi vì họ chịuáp lực của công việc  cao hơn, đòi hỏi ở họ những quyết sách lớn hơn vàtrách nhiệm nặng nề hơn cấp dưới của mình.

Đối với phụ nữ: Trầmcảm sau sinh là một loại trầm cảm rất hay gặp, chiếm 10% số bà mẹ, cóthể trầm cảm xuất hiện vài ngày hoặc vài tháng sau sinh. Các yếu tốnguy cơ: tiền sử rối loạn cảm xúc, không muốn sinh con, người mẹ bịthất nghiệp, thiếu sữa, người mẹ là chủ gia đình, những người uốngrượu, hút thuốc. Người mẹ tự nhiên  cảm thấy chán ghét đứa con yêu quýcủa mình sinh ra, có người không muốn bế con, không muốn nhìn con,không muốn hoặc không cho con ăn, họ cũng không muốn gần gũi với chồng.Họ cảm thấy mệt mỏi, buồn rầu, chán nản, không thiết sống và có khi cóhành vi tự sát.

Những người mắc các bệnh dưới đây:

Bệnh tim mạch: Nhối máu cơ tim, đột quỵ, tắc mạch.

Bệnh thần kinh: Alzheimer, vữa xơ mạch máu não, Parkinson, chấn thương sọ não, u não, rối loạn giấc ngủ, bệnh Wilson.

Ung thư: Đặc biệt là ung thư tuyến tụy, ung thư phổi.

Bệnh nội tiết: Thiểunăng hoặc cường năng tuyến giáp, bệnh Cushing, Addison, cường năng hoặcthiểu năng tuyến cận giáp, hạ đường huyết, u mạch, bệnh phụ khoa (buồngtrứng) hoặc tinh hoàn.

Bệnh truyền nhiễm: Viêm gan, nhiễm HIV, lao, cúm, viêm não...

Thiếu các chất: Sắt, vitamin B12, B6, B2, B1, folic...

Bạn có ý kiến gì về bài viết Ai dễ mắc bệnh trầm cảm? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Ai dễ mắc bệnh trầm cảm? bạn tại đây.