Đã ba ngày qua, Haiti vẫn chưa có thủ tướng  mới. Tổng thống  RenéPréval hứa sẽ giảm 15% giá gạo bằng cách trợ giá, nhưng tình hình ởnước nghèo nhất vùng Trung Mỹ này vẫn chưa yên.

Vài giờ sau khi Thượng viện Haiti biểu quyết bãi nhiệm Thủ tướngJacques-Edouard Alexis chiều 12-4, một cảnh sát  chống bạo động ngườiNigeria của Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã bị bắn chết tại thủ đôPort-au-Prince. Bà Sophie Boutaud de la Combe, phát ngôn viên  của pháibộ LHQ  bình định Haiti (Minustah), cho biết viên cảnh sát  Nigeria, lúcđó mặc thường phục, đã bị một hoặc nhiều tay súng chưa xác định đượcthuộc lực lượng nào bắn. Cảnh sát  Haiti đã mang thi thể người lính nàygiao cho LHQ.

Trước đó hai ngày, 3 người lính mũ xanh của LHQ  người Sri Lankađi tuần tra cũng bị những người làm loạn làm cho bị thương. Nhiều cơ sởcủa LHQ  bị cướp phá, xe bị đốt.

Hàng ngàn người ở thủ đô  Port-au-Prince và các tỉnh đã biểu tìnhbạo động suốt 10 ngày qua để phản đối việc tăng giá đột ngột các mặthàng lương thực chủ yếu, đặc biệt là gạo. Trong vòng một tuần, giá 1bao gạo 50 kg từ 35 USD  (567.000 VNĐ) tăng lên 70 USD  (1.134.000 VNĐ).Cuộc “bạo loạn vì đói” này cho tới nay đã khiến 6 người chết và hơn 200bị thương, theo thông báo  chính thức của chính phủ. Con số thực tế cóthể cao hơn.

Chính quyền thụ động, chính sách sai lầm

Lý do chủ yếu khiến 16 thượng nghị sĩ  Haiti (trong số 30 vị) yêucầu quốc hội bãi nhiệm Thủ tướng  Jacques-Edouard Alexis là ê kíp chínhphủ “không ngăn ngừa và ngăn chặn được cuộc khủng hoảng do bạo động vìđói”.

Đài phát thanh  địa phương Kiskeya cho biết, theo nhận định củacác thượng nghị sĩ, những cuộc bạo loạn là dấu hiệu cho thấy người dânHaiti chịu đựng hết nổi chính sách kinh tế  của chính phủ. Họ muốn cómột chính sách mới và một ê kíp chính phủ  mới để thực thi chính sáchnày.

Các thượng nghị sĩ  lên án hành động  cướp bóc của một số phần tửlưu manh trà trộn trong những người biểu tình. Nhưng, theo họ, chínhquyền còn đáng bị lên án hơn vì thụ động, phản ứng quá chậm. RodolpheJoasil, người phát ngôn của nhóm thượng nghị sĩ  đòi bãi nhiệm thủtướng, cho biết sở dĩ các phần tử chuyên nghiệp  lưu manh chuyên nghiệphôi của này hoạt động  mạnh tay là vì chúng đã từng quậy phá suốt mấynăm qua nhưng chính quyền  không làm gì được chúng.

Hơn thế nữa, chính phủ  đã “thả hổ về rừng” khi chủ trương trả tựdo tập thể những tên đầu trộm đuôi cướp để “giảm bớt áp lực quá tảitrong các trại tù”. Đây là chủ trương của bộ tư pháp  và tòa ánPort-au-Prince dưới trào thủ tướng  Alexis.

Tổng thống René Préval không hài lòng về vụ bãi nhiệm Thủ tướngAlexis. Ông cho rằng làm như thế là bất công bởi “chính phủ không chịutrách nhiệm về chuyện giá lương thực tăng phi mã trên thị trường  thếgiới”. Ông hứa sẽ đưa ra các biện pháp gia tăng sản xuất lương thựctrong nước, giảm sự lệ thuộc về nhập khẩu. Nhưng đây không hề là mộtcông việc dễ dàng.

Đất canh tác ở Haiti rất khó đạt năng suất cao vì bị xói mòn, hệquả của việc phá rừng tràn lan, thiên tai (lụt lội, bão tố). Để có lợinhuận, nông dân  Haiti buộc phải bán giá nông sản cao hơn các nông sảnnhập từ Mỹ. Do đó, nói như Tổng thống  Préval, là rất khó.

Ông Mamadou Mbaye, Trưởng Văn phòng  Chương trình  Lương thực Thếgiới (WFP) của LHQ  tại Haiti, cho biết Haiti nhập khẩu  hầu như toàn bộlương thực từ nước ngoài. Cùng với giá lương thực toàn cầu  tăng đến 40%kể từ giữa năm ngoái, giá gạo và bột mì ở Haiti đã tăng gấp đôi trongvòng vài tuần. Sự lệ thuộc vào lương thực nhập khẩu  và tình trạng thấtnghiệp cao là hai vấn đề Haiti không thể cải thiện một sớm một chiều.Haiti có 8,5 triệu dân nhưng có đến 6,8 triệu người sống dưới mức 2USD/ngày.

Tổng thống Préval cũng hứa sẽ mau chóng tìm thủ tướng  mới. Thếnhưng việc này, cũng như việc nói trên, không dễ gì thực hiện được sớm.Đảng cầm quyền chỉ có 10 người trong thượng viện. Bất cứ người nào đượctổng thống đề cử sẽ không dễ dàng được phe đối lập  chấp thuận. Trướckhi ông Alexis được chấp nhận cách đây hai năm, hai người được tổngthống đề cử đều bị bác. Xem ra, ông Préval phải làm việc  vất vả vớilưỡng viện Quốc hội Haiti mới có thể có được một thủ tướng  mới.

Cứu trợ khẩn cấp

Hưởng ứng lời kêu gọi cứu trợ khẩn cấp của Chính phủ  Haiti,Brazil - nước có 1.200 lính gìn giữ hòa bình  đang phục vụ ở Haiti - đãcho máy bay chở 14 tấn lương thực bao gồm, đường, đậu và dầu ăn đếnPort-au-Prince hồi cuối tuần qua. Pháp (Haiti là cựu thuộc địa củaPháp) cũng hứa sẽ viện trợ lương thực và các thứ khác.

Riêng nước láng giềng Venezuela  hôm 13-4 đã cho máy bay chởnhiều tấn thịt, gà, đùi heo muối sấy khô, sữa, rau cải, dầu ô liu vàđậu lăng đến Haiti. Tổng thống  Hugo  Chavez cho biết số lương thực nàynhằm giảm bớt tình trạng căng thẳng lương thực ở Haiti. Tổng tư lệnhquân đội Venezuela  cho biết thêm hàng hóa viện trợ của Venezuela  có lựclượng bảo vệ đi kèm nhằm bảo đảm việc phân phối được tiến hành một cáchan toàn.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Haiti: thủ tướng mất chức, vẫn chưa yên này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Haiti: thủ tướng mất chức, vẫn chưa yên bạn tại đây.