Hẻm núi Grand Canyon có tuổi thọ ngang ngửa với khủng long - Bản có dấu.
Hem nui Grand Canyon co tuoi tho ngang ngua voi khung long - Bản không dấu.

Nhóm nghiên cứu  đã sử dụng kỹ thuật  xác định niênđại bằng phương pháp phóng xạ để chứng minh hẻm núi Grand Canyon đãđược hình thành từ trên 55 triệu năm trước, trong khi mọi người trướcđây vẫn cho rằng tuổi thọ của nó vào khoảng 40 đến 50 triệu năm. Cácnhà nghiên cứu  đã thu thập mẫu đất đá lấy từ hẻm núi và từ các caonguyên xung quanh được bồi đắp gần ngang bằng với mực nước biển cáchđây khoảng vài trăm triệu năm trước thời điểm khu vực  này được nâng lênrồi bị xói mòn để tạo thành hẻm núi nổi tiếng ngày nay.

Bài viết về nghiên cứu  được đăng tải trên số ra tháng 5  của tờ Geological Society of America Bulletin.Trợ lý giáo sư Rebecca Flowers ngành khoa học  địa chất thuộc đại họcColorado – Boulder, kiêm tác giả  chính và là nhà nghiên cứu  hậu tiến sĩtừng làm việc  tại Caltech – đã cộng tác với giáo sư địa chất CaltechBrian Wernicke và giáo sư địa hóa Caltech Kenneth Farley trong nghiêncứu.

Flowers cho biết: “Khi đất đá tràn vào bề mặtkhu vực hẻm Grand Canyon, chúng nguội đi. Lịch sử  quá trình nguội củalớp đất đá giúp chúng tôi  tái tạo lại địa hình cổ đại, từ đó chúng tôisẽ biết được Grand Canyon có lịch sử  lâu đời hơn nhiều người trongchúng ta vẫn nghĩ”.

Theo nghiên cứu  của các nhà khoa học  thuộc Đại học  Colorado tại Boulder và Viện công nghệ  California, hẻm núi Grand Canyon có tuổi thọ ngang bằng với loài khủng long. (Ảnh: Steven Pinker)

Nhóm nghiên cứu  tin rằng dạng nguyên thủycủa hẻm Grand Canyon hình thành ở khu vực  phía đông vào khoảng 55 triệunăm trước, sau đó liên kết với các phần khác vốn hình thành độc lập  vớinhau. “Đây là một bức tranh rất phức tạp vì các phần khácnhau của hẻm núi hình thành vào các thời điểm cũng khác nhau rồi sau đómới kết hợp lại”.

Theo Flowers, sa thạch cổ đại trên vách núi chứa cáchạt muối phosphat có tên apatit – gồm một lượng nguyên tố phóng xạ uranvà thori giải phóng nguyên tử heli khi chúng phân rã. Với 3 yếu tố nàycùng với dữ liệu  về nhiệt độ trong lòng trái đất, nhóm nghiên cứu  tínhtoán thời điểm các hạt apatit bám vào đất đá ở độ sâu một dặm – độ sâutương đối của hẻm núi ngày nay – và thời điểm chúng nguội đi khi gầnđến bề mặt trái đất do kết quả của hiện tượng xói mòn.

Các mẫu apatit lấy lớp đất đá tận cùng của đoạnUpper Granite Gorge thuộc hẻm Grand Canyon có niên đại tương đương vớimẫu lấy từ cao nguyên gần đó. Wernicke cho biết: “Do mẫuapatit lấy từ hẻm núi và cao nguyên đều ở cùng độ sâu trong lòng tráiđất vào khoảng 55 triệu năm trước, một hẻm núi có kích cỡ tương tự nhưngày nay có thể đã tồn tại trước đó rất lâu, có lẽ từ tận thời điểmloài khủng long vào cuối kỉ phấn trắng cách đây 65 triệu năm”.

Theo bà Flowers, một trong những kết quả thú vị củanghiên cứu là bằng chứng thu được về sự xói mòn nhanh chóng của các caonguyên cận kề hẻm Grand Canyon. Cũng giống Grand Canyon, mỗi cao nguyênlân cận bị xói mòn đến cả 1 dặm hoặc hơn. Những dòng suối nhỏ trên cáccao nguyên đã mài mòn lớp đất đá; còn dòng sông Colorado cổ đại đã khắctạc nên hẻm núi vĩ đại ngày nay.

Flowers phát biểu: “Nếu bạn đứng trên vách củahẻm Grand Canyon ngày nay thì đáy của hẻm núi cổ đại còn cao hơn cả đầubạn, ăn vào những lớp đất đá đã bị bào mòn”. Dòng sông Colorado cổ đại hàng triệu năm trước đây dường như đã chảy ngược chiều.

Hẻm Zion Canyon (Ảnh: Mimuw.edu.pl)

Khi hẻm núi hình thành, có lẽ trông nó giống hẻmZion Canyon cổ đại (sâu hơn nhiều so với ngày nay) xuyên qua cả địatầng đại trung sinh từ 250 đến 65 triệu năm trước. Theo Wernicke, từ 28đến 15 triệu năm trước quá trình xói mòn đã khiến hẻm núi được hìnhthành trở nên sâu hơn và các cao nguyên lân cận cũng thế, địa tầng đạitrung sinh bị cuốn trôi lộ ra lớp đất đá đại cổ sinh mà ngày nay chúngta quan sát được.

Nhiều người tin rằng hẻm Grand Canyon được một dòngsông cổ đại khắc chạm vào khoảng 6 triệu năm trước khi cao nguyên lâncận bắt đầu nâng lên từ mực nước biển đến độ cao 7.000 fit ngày nay.Phát hiện mới này đã được Flowers và cộng sự của bà trình bày trên GSABulletin, và hoàn toàn phù hợp với những bằng chứng mới đây của các nhàđịa chất học khác nhờ sử dụng kĩ thuật xác định niên đại bằng phóng xạ.Những bằng chứng đó cho thấy hẻm Grand Canyon lâu đời hơn các nhà khoahọc từ lâu vẫn nghĩ.

Quỹ khoa học  quốc gia  và Caltech đã tài trợ cho nghiên cứu.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Hẻm núi Grand Canyon có tuổi thọ ngang ngửa với khủng long!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hẻm núi Grand Canyon có tuổi thọ ngang ngửa với khủng long này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hẻm núi Grand Canyon có tuổi thọ ngang ngửa với khủng long bạn tại đây.