Trong hai năm trở lại đây, có đến trên 50 trường ĐH mới thành lậphoặc được nâng cấp  từ các trường CĐ. Tốc độ này có thể nói chưa từng cótừ trước đến nay. Chỉ từ đầu năm 2008  đến nay, đã có thêm hai trườngmới thành lập là: ĐH Võ Trường Toản, tỉnh Hậu Giang; ĐH Nguyễn Trãi,tỉnh Hà Tây.

Lập được trường, phớt lờ cam kết

Trước đó, năm 2007, một loạt trường ĐH khác cũng được thành lậpnhư: ĐH Quốc tế  Bắc Hà, Bắc Ninh; ĐH Kinh tế-Kỹ thuật công nghiệp, trêncơ sở nâng cấp  Trường CĐ Kinh tế  - Kỹ thuật  Công nghiệp  1, Nam Định; ĐHCông nghiệp Quảng Ninh, trên cơ sở nâng cấp  Trường CĐ Kỹ thuật  Mỏ,Quảng Ninh; ĐH Đại Nam, Hà Tây; ĐH Phạm Văn Đồng, trên cơ sở nâng cấptrường Trường CĐ Sư phạm  Quảng Ngãi và Trường CĐ Cộng đồng  Quảng Ngãi;ĐH Phú Yên; ĐH Bà Rịa  - Vũng Tàu; ĐH Trà Vinh; ĐH Kinh tế  Công nghiệpLong An... Tại TPHCM  cũng xuất hiện thêm hàng loạt các trường: ĐH Quốctế Sài Gòn, ĐH Kinh tế  Tài chính  TPHCM, ĐH Công nghệ Thông tin  GiaĐịnh...

Theo khuyến cáo của các đoàn chuyên gia  Hoa Kỳ  trong đề án khảo sátgiáo dục ĐH Việt Nam  của VEF, Việt Nam  cần mở rộng hệ thống  giáo dụcĐH, phân bố đều khắp cả nước, tạo cơ hội học tập cho học sinh  sau tốtnghiệp THPT. Điều này là hợp lý khi tỉ lệ vào ĐH chỉ chiếm trên 10% sốhọc sinh tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, với số trường ĐH được thành lập ồạt thời gian  qua khiến cho nhiều nhà giáo  dục lo ngại. GS-TS Lê Huy Bá,Viện trưởng Viện Khoa học  và Quản lý môi trường, Trường ĐH Công nghiệpTPHCM, nói: “Bộ đang kêu gọi đẩy mạnh nâng cao chất lượng  giáo dục,kiểm định chất lượng  giáo dục để có một sản phẩm  ĐH đạt chất lượng  thìcũng chính bộ mở rộng trường ĐH ồ ạt quá mức. Trong khi trường nào cũngthiếu cơ sở vật chất, thiếu cả giảng viên, trang thiết bị phục vụ đàotạo”.

Điều dễ nhận thấy là hầu hết các trường ngay sau khi có quyếtđịnh lập trường là bắt tay ngay vào việc mở ngành và thông báo  tuyểnsinh, ít có thời gian  chuẩn bị cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, xâydựng chương trình, giáo trình và tài liệu  học tập...Thứ trưởng Bộ GD-ĐTBành Tiến Long cho biết: Khi lập đề án thành lập trường ĐH, các nhàsáng lập đều có cam kết về kế hoạch  xây dựng  trường, đóng góp vốn, xâydựng đội ngũ, xây dựng  cơ sở vật chất... Nhưng sau khi có quyết địnhthành lập thì nhiều trường hầu như không thực hiện kế hoạch  đã cam kếtvà không có báo cáo về tiến độ thực hiện những việc đã cam kết.

Phân tầng, phân lớp giáo dục ĐH

Tuy nhiên, vấn đề xây dựng  trường, bổ sung trang thiết bị có thểkhông quá khó. Trong điều kiện hiện nay, khó khăn lớn nhất là nguồngiảng viên.

Cả nước hiện có khoảng 1,5 triệu sinh viên; 53.000 giảng viênĐH, CĐ, tương ứng với khoảng 28 sinh viên/giảng viên. Kế hoạch  đến năm2020, cả nước có khoảng 4,3 triệu sinh viên  và tương ứng, cần có220.000 giảng viên. Có nghĩa trong 13 năm tới phải có thêm 170.000giảng viên, bình quân mỗi năm phải có thêm 13.000 giảng viên. Đây làcon số đáng lo ngại khi xem xét đến việc lập thêm trường mới. Đó làchưa nói đến yêu cầu tối thiểu về tỉ lệ đội ngũ giảng viên có trình độsau ĐH cần có đối với những trường ĐH này.

Trước tình hình thành lập ồ ạt trường ĐH trong thời gian  qua,GS Phạm Phụ, Trường ĐH Bách khoa TPHCM, cho biết: “30 năm trước đây,trên thế giới  đã có nhiều tranh luận về vấn đề này. Khi đó, giới họcthuật cũng đã thường trích dẫn câu châm ngôn nổi tiếng của KingsleyAmis rằng “càng nhiều thì càng kém”. Và đúng như thế nên sau đó, nhiềunước đi theo cách tổ chức kiểu phân tầng, phân lớp nền giáo dục ĐH. Vídụ ở Mỹ có khoảng gần 2.000 trường CĐ cộng đồng  học 2 năm, trong đó cókhoảng 20%-25% sinh viên  được đào tạo  để chuyển tiếp lên ĐH 4 năm, cònlại đều đào tạo  phục vụ cho nhu cầu địa phương, tạo điều kiện “ăn cơmnhà đi học” để tiết kiệm  chi phí”.

GS Phạm Phụ cho rằng ở Việt Nam, các địa phương lẽ ra nên củng cố các trường CĐ cộng đồng, không nên nâng cấp  hàng loạt lên ĐH.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mở trường đại học: Càng nhiều càng kém ? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mở trường đại học: Càng nhiều càng kém ? bạn tại đây.