Hôm nay, chúng tôi  trở lại vấn đề này với “Top 10 mở rộng Firefox  nên tránh”, mà trong đó một số hết sức phổ biến. Hy vọng bạn sẽ có được cái nhìn toàn diện, và khai thác hiệu quả hơn trình duyệt  nguồn mở của mình.

Tính phổ biến không phải là một tiêu chí trong quá trình xem xét liệu có nên cài đặt một mở rộng FireFox  hay không. Yếu tố quan trọng  là liệu nó có nâng cao hiệu quả cho trình duyệt  theo đúng ý muốn của người sử dụng  mà không gây ra “tác dụng phụ” phiền nhiễu nào không. Một điều đáng mừng là cộng đồng  nguồn mở, đặc biệt những người quan tâm  chuyên sâu đến các thành phần mở rộng, rất nhanh nhẹn và lão luyện. Hầu hết mọi mở rộng “phá hoại” như hạn chế tác dụng của trình duyệt  hay chiếm dụng, tiêu thụ mạnh nguồn CPU đều được sửa chữa hoặc “thủ tiêu” nhanh chóng.

Song cũng có một số mở rộng gây tác hại ngầm, hoặc đem lại lợi ích quá ít so với giá trị  bỏ ra để cài đặt nó. Bởi vậy, chúng ta nên xem xét 10 mở rộng sau, (trình tự của các mở rộng là ngẫu nhiên) để cân nhắc liệu có nên dùng chúng hay không.

Fasterfox

Bộ gia tốc Web  này sử dụng cơ chế “pre-fetching”, có thể biến bạn trở thành một cư dân mạng khá tệ hại. Nguyên tắc hoạt động  của nó là: khi bạn mở một trang Web  và bắt đầu đọc nó, hệ thống  ở trạng thái tạm nghỉ còn Fasterfox lặng lẽ lần theo các liên kết và tải trang đích về. Mở rộng này được xây dựng  theo ý tưởng tiết kiệm  thời gian. Sau khi đọc xong trang Web  hiện thời, nếu bạn muốn chọn trang tiếp theo ở một trong các liên kết này, chúng đã nằm sẵn trên máy cục bộ và sẽ được đưa ra một cách nhanh chóng thay vì phải đợi chờ tải về từ Web  Server  nào đó.

Nghe có vẻ rất hay, nhưng chính điều này lại gây lãng phí một lượng rất lớn băng thông. Thử tưởng tượng, sẽ phải tải về bao nhiêu liên kết cho mỗi trang và dung lượng lưu trữ  cho chúng phải mất bao nhiêu? Cho dù, nếu bạn không quan tâm  đến băng thông thì theo một số báo cáo gần đây ghi nhận, nhiều quản trị viên hệ thống  hiện nay đang tiến hành dò tìm và xác định các mở rộng (hoặc các thành phần tương tự) để loại bỏ máy khách sử dụng chúng. Fasterfox sẽ vẫn có ích nếu bạn biết cách sử dụng hợp lý. Nhưng nếu không hiểu sâu, nằm chắc về hệ thống  và trình duyệt, tốt hơn hết đừng sử dụng nó.

Nếu bạn phải dùng Fasterfox, hãy chọn thiết lập Courteous. Nó sẽ giúp tăng tốc độ duyệt nhanh hơn một chút mà không đòi hỏi phải lấn toàn bộ băng thông

NoScript

Mở rộng này hết sức phổ biến, quen thuộc và hoạt động  đúng như những gì được quảng cáo. Nó cung cấp cho bạn khả năng điều khiển JavaScript, Java và các nội dung  thực thi khác trên trang có thể chạy, tuỳ thuộc vào miền nguồn của nội dung. Bạn có thể lên “danh sách trắng” các website  được xem là an toàn, và “danh sách đen” những website  đáng ngờ.

Nếu thực sự cần kiểu điều khiển này, chắc hẳn bạn đã dùng và vẫn sẽ tiếp tục sử dụng nó. Nhưng, với người dùng  mức trung bình, việc phải lập danh sách trắng, hay danh sách đen  liên tục để các script (kịch bản) có thể thực thi sẽ nhanh chóng trở nên chán ngắt.

NoScript khiến FireFox  trở nên an toàn hơn? Chắc chắn! Liệu nó có xứng đáng với điều đó không? Không hẳn! Vì một số lý do, tính đa nghi của các chuyên viên Web  lại trở nên rất hữu ích. Thực sự mở rộng này không cần thiết lắm, trừ phi bạn muốn gửi hoặc nhận dữ liệu  nhạy cảm. Hầu hết mọi đối tượng lướt Web  thường xuyên đều gỡ bỏ mở rộng này một thời gian  ngắn sau khi cài đặt, khi sự mới lạ của nó không còn hấp dẫn.

Với NoScript, bạn có thể cấm hoặc cho phép nội dung  thực thi theo miền ban đầu; một trang Web  đơn có thể có nội dung  này từ nhiều miền khác nhau.

Adblock và Adblock Plus

Thường thì ai cũng có thành kiến với các mở rộng loại bỏ quảng cáo. Song, quảng cáo  là một hình thức rất phổ biến mà hầu hết tất cả các website  đều phải có nếu muốn duy trì hoạt động  của mình. Các mở rộng loại bỏ quảng cáo  này rất phổ biến (Adblock, Adblock Plus). Thử nghĩ lại, nếu chúng ta loại bỏ hoạt động  quảng cáo  trên website  thì làm sao họ có thể tiếp tục cung cấp phần mềm, nội dung, chương trình  miễn phí  tới người dùng?

Phải công nhận là có nhiều quảng cáo  rất khó chịu. Nếu bạn dùng Nuke Anything Enhanced để đóng gói chúng lại, đồng thời vẫn có thể hỗ trợ các website  đưa thông tin  quảng cáo  phù hợp thì tuyệt vời hơn so với các mở rộng kiểu này.

PDF Download

Đây là một mở rộng khác, cũng hiệu quả như những lời được giới thiệu  đã từng đưa ra, và rất phổ biến. Nhưng dường như chúng hơi mạnh quá mức cần thiết với hầu hết người dùng  và gây đau đầu cho nhiều người dùng  khác. PDF Download  cho phép bạn kiểm soát quá trình FireFox  điều khiển file PDF khi bạn kích vào chúng. Một hộp trình đơn pop-up sẽ hiện ra, cho phép bạn chọn tải về, mở ra hoặc xem file dưới dạng HTML. Bạn có thể thiết lập mặc định một hoạt động  nào đó, bỏ qua trình đơn pop-up.

Hộp thoại pop-up của PDF Download

Bên cạnh tuỳ chọn xem file PDF dưới dạng HTML, một tính năng khác cho người dùng  lựa chọn là mở chúng trong trình xem PDF bên ngoài thay vì Adobe  Reader trong FireFox. Sử dụng trình xem bên ngoài nhanh hơn đáng kể ở một số (song không phải là tất cả) hệ thống. Cũng giống như vậy, xem file Acrobat dưới dạng HTML  đôi khi mất thời gian  hơn là mở chúng trong Adobe  Reader.

Vậy, vấn đề ở đây là gì? Mở rộng này có thể gặp phải rắc rối khi cố gắng  điều khiển một số file PDF nào đó. Nhiều website  thường âm thầm gửi tới bạn một trang xen kẽ nhằm mục đích thu thập thông tin  (hoặc một số lý do  khác tương tự). Sau đó chúng mới định hướng lại tới PDF. Trong những trường hợp như vậy, mở rộng sẽ không hoạt động  được. Thông thường, nếu điều này diễn ra, PDF Download  bị phớt lờ và FireFox  bị treo khi xử lý với các file PDF định hướng lại. Có thể khẳng định ich lợi nhỏ bé mà PDF Download  mang lại không xứng với những thiệt hại nó gây ra.

VideoDownloader

Thể loại video  “cây nhà lá vườn”, do người dùng  tự làm đang là mốt hiện nay. Lý do  ư? Đơn giản bởi công nghệ  Web  2.0, các website  như YouTube, Google  Video  khiến việc đưa nội dung  trực tuyến  lên trang web  trở nên dễ dàng và tất cả mọi người đều có thể thưởng thức chúng. VideoDownloader là mở rộng hỗ trợ download  video  từ các website  với nhiều tính năng giúp bạn xem chúng offline  một cách dễ dàng, thoải mái. Nghe có vẻ rất tuyệt!

Nhưng vấn đề là, muốn hoạt động  được, mở rộng này phải kết nối trực tiếp  tới website. Và hơn thế, bạn sẽ tìm ra rằng thay vì hiện ra một cửa sổ download, cái bạn nhận được sẽ là “Service Temporarily Unavailable” (dịch vụ hiện thời không hoạt động). Vào giai đoạn cuối trong mỗi lần download, quá trình thường chậm đến điên người.

Thứ bạn sẽ thấy khi muốn tải về một video  (bên trái),
và kết quả của chúng … (bên phải).

Có lẽ mở rộng này là nạn nhân  trong chính sự thành công  riêng của nó. Cho đến khi các vấn đề về server  được xử lý, bạn có thể tự tránh cho mình nhiều sự bực mình nếu bỏ qua nó.

Greasemonkey

Vâng, chắc hẳn bạn thấy rất quen! Greasemonkey đã từng được giới thiệu  là một trong các mở rộng tốt nhất ở bài “Hai mươi mở rộng cần phải có trên FireFox”. Đó thực sự là một công cụ hữu ích và thuận tiện trong sử dụng. Nhưng nó hữu ích khi bạn biết mình đang làm gì với nó. Ở Greasemonkey, nguy cơ gây ra phiền phức rất lớn, vì nó cho phép chạy các bản JavaScript do người khác viết trong FireFox. Nếu một trong các bản script đó độc hại, hệ thống  của bạn sẽ bị nguy hiểm.

Để tránh phiền phức, bạn chỉ nên dùng Greasemonkey với các script mà mình biết chắc chắn là an toàn; hoặc khi đã nắm vững kiến thức  bảo mật  cần thiết về JavaScript, tham khảo các bình luận  trên userscripts.org để chắc chắn nó không gây ra tác hại nào.

Nếu vẫn chưa thấy an toàn, hãy bỏ qua mở rộng này.

ScribeFire (trước đây là Performancing)

Mở rộng này được đánh giá  là rất vô dụng. Đó là công cụ sử dụng trong môi trường  trình duyệt, hỗ trợ cho các bài viết blog. Nhưng không phải blog  nào cũng có một trình soạn thảo  trên trình duyệt  để dùng nó.

Có lẽ, một hệ thống  viết blog  nào đó cần kiểu ứng dụng hỗ trợ này, nhưng chúng ta không quen với nó. Bởi vậy nên hiện nay, thường người ta bỏ qua mở rộng hỗ trợ viết blog  mà thay vào đó là sử dụng trình soạn thảo  dựng sẵn trong phần mềm blog.

Trình soạn thảo  dựng sẵn của WordPress (trên đầu)
và của ScribeFire (ở dưới). Bạn có cần cả hai?

Song, đừng nhầm lẫn! ScribeFire là gói rất hữu ích của phần mềm,nNhưng hiện nay chúng ta chưa cần dùng đến. Nếu bạn muốn sử dụng phần mềm blog  mà không cần đến một trình soạn thảo, ScribeFire là một lựa chọn tốt.

TrackMeNot

Đây là một mở rộng khác không mang tính hữu ích cho lắm. Các nhà phát triển  dường như quá quan tâm  đến việc lập hồ sơ cá nhân  trên công cụ tìm kiếm  (là quá trình website  tìm kiếm  theo dõi truy vấn của người dùng  và xây dựng  profile  cá nhân  riêng theo truy vấn tương ứng). Kết luận này được đưa ra sau khi truy vấn tìm kiếm  của 657 000 thành viên  AOL trong ba tháng được tung lên web.

Vấn đề đáng quan tâm  ở TrackMeNot không phải là tính riêng tư mà ở kỹ thuật  được sử dụng. Mở rộng này chạy ở tiến trình nền khi bạn lướt Web  và gửi truy vấn tìm kiếm  ngẫu nhiên tới công cụ tìm kiếm  của AOL, Yahoo, Google, MSN. Sẽ lãng phí bao nhiêu tài nguyên  hệ thống  cho cả bạn và công cụ tìm kiếm  bạn đang sử dụng?

Một phần file nhật ký tìm kiếm  do TrackMeNot thực hiện

Tabbrowser Preferences

Mở rộng này cho phép bạn loại bỏ các thiết lập tab của FireFox  theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, bạn có thể thêm vào nút New Tab, hoặc điều chỉnh để biểu tượng Close Tab bật/tắt trên từng tab hoặc ở cuối thanh tab bar. Nó hoạt động  khá tốt!

Vấn đề là, nếu bạn gỡ bỏ mở rộng này, nó sẽ không tạo lại các thiết lập tab, khiến bạn bị ngắt hoặc ngưng, dở hoạt động  và buộc phải điều chỉnh ở trang config. Song, điều chỉnh trong config không phải ai cũng hiểu, và thậm chí nhiều người còn không biết  đến nó.

Nếu gỡ bỏ mở rộng này, bạn sẽ phải sử dụng trang config để điều chỉnh lại các thay đổi do nó gây ra. Đó là một quy ước mở rộng khá phiền phức và khó chịu.

Các thay đổi mở rộng này thực hiện khá tinh tế, nhưng không phải là vấn đề đặc biệt. Nếu gỡ bỏ mở rộng, bạn sẽ gặp phiền phức, và trình duyệt  được đặt lại trạng thái mặc định của nó.

Tabbrowser Extensions

Mở rộng này thực sự có trọng lượng, và rất phổ biến trong cộng đồng  FireFox. Nó được ví giống như một nghi thức trong quá trình chuyển trạng thái của các tín đồ công nghệ  FireFox. Nó cung cấp cho bạn nhiều tính năng điều khiển hoạt động  duyệt tab hoá và hỗ trợ cả các thành phần bổ sung để tăng cường hiệu quả với nhiều chức năng hơn. Tuy vậy, mở rộng này cũng có nhiều lỗi và xung đột với nhiều mở rộng khác. Thực tế, ngay chính các nhà phát triển  mở rộng này cũng khuyên bạn không nên cài đặt nó!

Khi mà ngay cả tác giả  của sản phẩm  đưa ra lời khuyên không nên sử dụng thì chẳng có vấn đề gì để phải ngại ngần hay lưỡng lự. Dù sao thì, mở rộng này đã (và có thể là sẽ) không được nâng cấp  để hỗ trợ dòng FireFox  2.x.

Ngoài ra: chúng ta nên xem xét đến “kẻ mạo danh” Numbered Links 0.9

Về thực chất, bạn chẳng gặp phải vấn đề gì với bản thân  Numbered Links 0.9. Bằng cách hiển thị số bên cạnh liên kết, nút và các yếu tố tương tác khác trên trang Web, nó cho phép bạn xác định và tới vị trí cần đến mà không phải dùng chuột. Nếu đã chọn cài đặt Numbered Links 0.9 trước đó, chẳng có lý do  gì để bạn không dùng nếu nó thực sự hữu ích cho mình (dù có thể bạn cũng thấy thích thú với Conkeror, được phát triển bởi cùng tác giả).

Tuy nhiên, nếu thấy mở rộng này trong danh sách các thành phần bổ sung (add-on) mà không gọi lại chương trình  cài đặt nó, bạn nên cẩn thận. Có một phiên bản  mạo danh được sửa lại thành FormSpy Trojan, với khả năng tự cài đặt như một mở rộng FireFox  dưới cái tên “Numbered Links 0.9”. FormSpy có thể đóng gói thông tin  dưới dạng HTML  và gửi tới một website  độc hại nào đó. (Nếu muốn biết thêm thông tin, bạn có thể xem trên FormSpy profile  của McAfee).

Và giờ bạn nghĩ gì?

Bạn đã có trong tay thông tin  về 10 mở rộng FireFox  nên tránh, cộng thêm một kẻ giả mạo thực sự cần được cảnh báo, vậy giờ bạn nghĩ gì?

FireFox đã thực sự phổ biến ở Việt Nam? Chia sẻ  những kinh nghiệm  thú vị về các mở rộng của chúng và nhiều ý tưởng cho cộng đồng  FireFox? Nếu sẵn lòng, chúng tôi  rất mong nhận được các đóng góp của các bạn.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Top 10 mở rộng Firefox nên tránh này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Top 10 mở rộng Firefox nên tránh bạn tại đây.