Cólẽ khi thực hiện bản vẽ thiết kế  cho đến lúc thành hình, nhóm kiến trúcsư Félix Olivier, Ernest Guichard và Eugène Ferret cũng không ngờ rằngdiện mạo đứa con cưng của họ sẽ trải qua nhiều đổi thay như thế ở mộtđất nước xa xôi.

Tháng1.1900, công trình mang hơi hướm flamboyant với nhiều hoạ tiết hoa mỹ,uốn lượn được thành hình và trở thành nơi biểu diễn  của những nhóm háttừ Pháp sang, chốn đi lại son phấn của những ông tây, bà đầm son phấnđầu tiên ở Sài Gòn. Vào thập niên 40 thế kỷ  trước, chính sự rườm rà hoamỹ trở nên không thời thượng, trẻ trung nữa, lập tức những chi tiếttrang trí, điêu khắc ở mặt tiền nhà hát  bị dỡ bỏ. Và sau đó, công trìnhnày còn bị dính bom của quân đội  Ðồng minh. Một thời gian  dài bị “tướcmất” diện mạo sáng sủa sang trọng của nơi biểu diễn  nghệ thuật, nó trởthành toà nhà tạm bợ để những người Pháp mới nhập cư từ phía Bắc vàoSài Gòn lưu trú sau hiệp định Genève năm 1954.

Cólẽ tiếc nuối với một vị trí đắc địa, là bộ mặt trung tâm  của con đườngtrung tâm Catinat, năm 1955, nhà hát  này được xây dựng  lại và năm 1956sử dụng làm trụ sở Quốc hội chế độ Sài Gòn  cũ. Mặt tiền vắng bóng nữthần nghệ thuật đã chứng kiến nhiều sự kiện chính trị lớn của Sài Gòn.Thời kỳ con đường  Đồng Khởi  (lúc bấy giờ là Catinat) đầy không khíchính trị, binh biến này gợi cho người ta nhớ đến câu nói của Goethe:“Nơi nào đại bác rền vang thì các nữ thần nghệ thuật chỉ biết câm lặng”.

Mãiđến năm 1975, mới được trả về hình ảnh  hoa lệ cổ điển của nó. Và 23 nămsau, mới có một đợt trùng tu lớn trả nhà hát  lại với mô hình kiến trúcban đầu, với mặt tiền có nhiều rèm hoa uốn lượn hoa mỹ, có tượng nữthần nghệ thuật, trừ mái nhà.

Bàhoàng diễm lệ - theo cách nói của ông hoạ sĩ già kia - đã trải qua mộtquá khứ nhiều hưng phế bể dâu gắn với sinh khí thành phố. Sự mất đi vàlại xuất hiện hàng cột tròn với đôi thân tượng nữ thần nghệ thuật sangtrọng, với đỉnh vòm cao cao có những thiên thần  chơi đàn huyền cầm, vớinhững diềm hoa sang trọng… gắn với ý nghĩa của những giai đoạn cuộc đổithay có tính “thân phận” của thực thể kiến trúc.

Tháng11.2007, công trình này được trùng tu lại với một diện mạo vừa tôntrọng vẻ đẹp  cổ điển ban đầu vừa hiện đại và thích ứng với nhu cầu tổchức những chương trình  biểu diễn  lớn. Một tuần nay, những người đi dạokhu trung tâm  ngỡ ngàng trước một hình ảnh  nhà hát  mới sang trọng hơnvới việc thiết kế  chiếu sáng tôn vinh chi tiết kiến trúc mỹ thuật mặttiền ban đêm theo một chương trình  trợ cấp của các chuyên gia  ánh sángthành phố Lyon.

Khichúng ta bước chân lên 12 bậc tam cấp để ngước nhìn lên những đườngcong gợi cảm  trên hai bức phù điêu thần nghệ thuật, đó là khi tâm hồnlắng lại, bỏ lại phía sau  đường phố ồn ào để sống với thánh đường củamình! Và chúng ta luôn hy vọng mỗi tiếng hát, tiếng đàn hay vũ điệu củanhững chương trình  bên trong đó cũng sẽ nhiều trải nghiệm và chiều sâunhân văn, tự do và nghệ thuật hơn, như chính sứ mệnh vừa được trả vềcủa cái không gian kiến trúc - bộ mặt văn hoá của một thành phố  mở.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Vẻ đẹp từ sự từng trải này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Vẻ đẹp từ sự từng trải bạn tại đây.