Dinh dưỡng giữ vai trò rất quan trọng, trong đó 3giai đoạn chủ yếu góp phần quyết định  chiều cao của cơ thể là giai đoạnbào thai (nhất là 6 tháng cuối của thai kỳ, lúc còn trong bụng mẹ),giai đoạn đầu cuộc đời (5 năm đầu tiên) và đặc biệt là giai đoạn khibước vào lứa tuổi dậy thì.

Bởi vậy, để con có tiềm năng phát triển tốt chiềucao, khi mang thai người mẹ cần ăn uống đầy đủ chất, đa dạng các loạithực phẩm, không kiêng khem, để bảo đảm tăng cân đủ 10-12kg trong 9tháng. Trẻ sinh ra nếu đủ cân (3kg trở lên), dài hơn 50cm, là một khởiđầu tốt để phát triển sau này. Với thanh niên  sau tuổi 21-22 trở đi,chiều cao không tăng thêm được nữa.

Trong giai đoạn cơ thể đang lớn, muốn phát triểnchiều cao tốt, không nên ăn uống kiêng cữ, chế độ ăn phong phú, ăn đượcnhiều thứ để cơ thể được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng. Cần đặcbiệt lưu ý ăn đủ lượng protein và canxi cần cho việc phát triển củaxương.

Những thực phẩm  giàu protein là thịt nạc, cá, trứng,sữa, các hạt họ đậu nhất là đậu nành... Thực phẩm  giàu canxi là sữa, cáhộp nguyên xương, cá nhỏ kho nhừ ăn cả xương, tôm, cua, ốc, rau xanh...Đặc biệt là sữa có nhiều canxi rất dễ hấp thụ lại nhiều protein, nênduy trì lượng sữa uống đều đặn hằng ngày.

Người Nhật, hơn nửa thế kỷ  trước đây cũng thuộc loạithấp lùn, nhưng ngày nay đời sống kinh tế  cao ăn uống đầy đủ, ngườiNhật đã cao lên nhiều. Theo điều tra năm 1999, chiều cao trung bình củathanh niên Nhật (ở lứa tuổi 18) đã là 171cm với nam, 159cm với nữ.

Ở nước ta, kinh tế  cũng đã bước đầu phát triển, chiềucao thanh, thiếu niên cũng đang được cải thiện, vào đầu năm học2004-2005, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông báo: Chiều cao học sinh  cáctrường THPT  đã tăng khá, so với 10 năm trước, nữ cao thêm 3cm, nam 4cm(tính trung bình).

Luyện tập TDTT

Muốn tăng nhanh chiều cao cơ thể, cần phải tạo thànhmột nếp sống ham tập TDTT ngay từ tuổi thiếu niên. Sau 22 tuổi tập TDTTcũng tốt, nhưng chỉ khỏe mạnh  cường tráng, chứ không thể phát triểnthêm chiều cao.

Một gương sáng tập TDTT nâng được chiều cao lên rấtnhiều là Ruxtam Akhơmetôp (ở Liên Xô  trước đây). Anh ta bị gen ditruyền ngược đãi: bố mẹ và những người thân đều thấp dưới mức trungbình; bản thân  Ruxtam còn thấp hơn, đến 14 tuổi thì không lớn được nữa.

Nhưng cậu bé Ruxtam đã quyết tâm rèn luyện để tăngchiều cao, và may mắn được một huấn luyện viên TDTT có tên tuổi giúpđỡ. Cách tập của Ruxtam có thể gọi là khổ luyện với thời gian  và cườngđộ lớn, chủ yếu là các động tác nhằm vươn dài người: nhảy cao, nhảy xa,đánh đu...

Bằng cách kiên trì và quyết tâm, có sự hướng dẫn  chuđáo và thích hợp, kết quả cuối cùng  là Ruxtam cao lên rất nhiều (187cm)và trở thành vận động viên  xuất sắc, quán quân đại hội TDTT toàn LiênXô, là một trong những người nhảy cao nhất thế giới  thời đó.

Nhiều nhà y học đã nghiên cứu  và cho biết, tập TDTTcó phương pháp có ý nghĩa lớn, nó làm tăng cường quá trình trao đổichất trong cơ thể, tăng trọng khối xương khi trưởng thành. Khi luyệntập, tuần hoàn máu được tốt hơn, trao đổi chất được tăng cường vàhormon tăng trưởng (GH) tiết ra nhiều hơn.

Người ta xác định thời gian  luyện tập với cường độcao, kéo dài 1,5-2 giờ/ngày có thể làm tăng GH lên 3 lần. Ở những ngườitập TDTT ban ngày, về đêm lại thấy tăng GH lần nữa. Kết quả là cơ, tuầnhoàn, dây chằng, xương khớp được kích thích làm cho toàn bộ cơ thể pháttriển trong đó có chiều cao.

Tuy nhiên, nếu chỉ tập TDTT nhẹ nhàng trong một thờigian ngắn (như tập thể dục buổi sáng, đi bách bộ, tắm), cũng như khitập quá lâu, quá nặng nhọc (thí dụ chạy ma - ra - tông, cử tạ...) thìkhông thúc đẩy phát triển chiều cao.

Mặt khác, cũng cần coi trọng giấc ngủ, vì quá trìnhphát triển chiều dài xương trẻ em  diễn ra vào ban đêm. Gần đây, các nhàkhoa học Mỹ (Trường đại học  y Wisconsin ở Madison) nghiên cứu  đặt mộtthiết bị cảm biến vào xương chân những con cừu non để theo dõi quátrình phát triển dài xương, đã nhận thấy 90% sự phát triển xương diễnra trong lúc đang ngủ, hoặc đang nghỉ ngơi.

Dùng thuốc tăng chiều cao

Tại sàn não chúng ta có một tuyến nội tiết gọi làtuyến yên, nó như một phần lồi lên bên dưới của đại não, kích thước  tuyrất nhỏ (chỉ nặng 0,5g) nhưng cũng rất đặc biệt với nhiều chức năngquan trọng. Đó là nơi sản sinh ra hormon tăng trưởng gọi tắt là GH(Growith Hormon). Những người thấp lùn thường là do thùy trước tuyếnyên sản xuất GH cung không đủ cầu.

Người ta dùng phương pháp phóng xạ miễn dịch đã pháthiện được trong máu những người thấp bị thiếu hụt nhiều GH so với ngườithường. Như vậy nếu người ta thu được lượng GH đầy đủ, đem tiêm chongười thấp lùn còn đang ở tuổi ấu thơ thì sẽ làm cho cao lên được.

Hiện nay, nhờ công nghệ  sinh học và kỹ thuật  tái tổhợp ADN người ta có thể sản xuất GH với số lượng  lớn, với nhiều tênbiệt dược của các hãng dược phẩm ở một số nước. Sử dụng hormon tăngtrưởng là liệu pháp hiệu quả nhất hiện nay cho những trẻ em  có chiềucao khiêm tốn vì thiếu hụt hormon này. Thông thường việc điều trị tốtnhất là trong giai đoạn trẻ từ 3-7 tuổi (tiêm bắp 3 lần/tuần, hoặc tiêmdưới da hằng ngày trước khi đi ngủ) và cần được duy trì liều điều trịđến hết tuổi dậy thì.

Tại Việt Nam,tỉ lệ trẻ bị thiếu hụt GH vào khoảng từ 1/4.000 - 1/10.000. Năm 2005,tại Khoa nội tiết và di truyền Bệnh viện  Nhi Trung ương, bước đầu cũngđã quản lý điều trị cho gần 100 trường hợp nội, ngoại trú.

Phẫu thuật kéo dài chân

Sau tuổi 22, những người bị thấp lùn ăn uống tốt vàtập TDTT đều không phát triển được chiều cao nữa. Tiêm GH cũng khôngcao được. Nếu tha thiết muốn tăng chiều cao chỉ còn hy vọng cuối cùnglà phẫu thuật kéo dài xương chân. Đây là phương pháp do giáo sư, việnsĩ Ilizarôp, người Nga, sáng tạo. Ông đề xướng phương pháp này từ nhữngnăm 50 của thế kỷ  20, và bản thân  ông đã thực hiện nâng chiều cao chorất nhiều người.

Phương pháp Ilizarôp đã được áp dụng ở nhiều nước kểcả Mỹ, mà nổi tiếng nhất là bác sĩ Perry đã lập kỷ lục kéo dài xươngchi được 33cm cho một cô gái  Mỹ có tên là Jullian Miller. Người Việt  Nam đầu tiên áp dụng thành công  phương pháp Ilizarôp là bác sĩ Lê Đức Tố – đã kéo dài xương chi được đến 20cm.

Nguyên lý của phương pháp Ilizarôp có thể tóm tắt:phải phẫu thuật cắt rời một chỗ trên đoạn xương chi cần kéo dài, xuyêncác đinh kim loại hoặc đinh ốc qua cả hai đoạn xương rời ra, rồi gắnvào một loại khung đặc biệt ở bên ngoài. Đến ngày thứ 6 bắt đầu chỉnhvít trên khung cho hai đoạn xương rời cách nhau 1mm. Những ngày sau nếuchụp Xquang sẽ thấy giữa chúng đã có can lờ mờ, đó là hai đầu xương cắtrời đang tiến lại với nhau.

Quá trình hàn gắn vết gãy sẽ hình thành ra canxi, tủyxương và các tổ chức tế bào cần thiết khác để nối liền hai đầu xươnggãy lại. Đợi khi xương mới liền, lại điều chỉnh vít trên khung giãn rachút ít (khoảng 1mm), bắt buộc các tổ chức xương phải tiếp tục pháttriển lan  ra để nối liền với nhau... Cứ như thế cho tới khi đạt đượcchiều dài dự tính, bác sĩ sẽ tháo bỏ khung.

Trung bình để kéo dài xương chi thêm 5-7cm, bệnh nhânphải mang khung cố định 10-12 tháng. Nhưng thời gian  nằm tại bệnh việnchỉ khoảng một tuần, sau đó về nhà, bệnh nhân tự theo dõi điều chỉnhkhung theo hướng dẫn  của bác sĩ. Bệnh nhân vẫn có thể mang khung cốđịnh tập luyện, đi lại, tỳ nén trên chi mổ không phải kiêng cữ gì. Cácphần xương dài thêm đều là tổ chức xương mới sinh, độ cứng chắc giốngnhư xương cũ. Sau khi tháo bỏ khung cố định, bệnh nhân đi lại, laođộng... hoàn toàn bình thường.

Tuy nhiên, phương pháp kéo dài xương chân có chi phí tốn kém và mất nhiều thời gian  nên khó áp dụng rộng rãi

Bạn có ý kiến gì về bài viết Những bí quyết giúp tăng chiều cao này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Những bí quyết giúp tăng chiều cao bạn tại đây.