Hành trình mạng không dây: Từ Wi-Fi đến WiMax - Bản có dấu.
Hanh trinh mang khong day: Tu Wi-Fi den WiMax - Bản không dấu.

Sự khởi đầu

Năm 1985, Ủy ban  liên lạc liên bang Mỹ FCC (cơ quan quản lý viễn thông  của nước này), quyết định  “mở cửa” một số băng tần của giải sóng không dây, cho phép sử dụng chúng mà không cần giấy phép của chính phủ. Đây là một điều khá bất thường vào thời điểm đó. Song, trước sự thuyết phục của các chuyên viên kỹ thuật, FCC đã đồng ý “thả” 3 giải sóng công nghiệp, khoa học  và y tế cho giới kinh doanh  viễn thông.

Ba giải sóng này, gọi là các “băng tần rác” (900 MHz, 2,4 GHz, 5,8 GHz), được phân bổ cho các thiết bị sử dụng vào các mục đích ngoài liên lạc, chẳng hạn như lò nướng vi sóng sử dụng các sóng vô tuyến radio  để đun nóng thức ăn. FCC đã đưa các băng tần này vào phục vụ mục đích liên lạc dựa trên cơ sở: bất cứ thiết bị nào sử dụng những dải sóng đó đều phải đi vòng để tránh ảnh hưởng của việc truy cập  từ các thiết bị khác. Điều này được thực hiện bằng công nghệ  gọi là phổ rộng (vốn được phát triển cho quân đội Mỹ  sử dụng), có khả năng phát tín hiệu radio  qua một vùng nhiều tần số, khác với phương pháp truyền thống  là truyền trên một tần số đơn lẻ được xác định rõ.

Hợp nhất tiêu chí

Dấu mốc quan trọng  cho Wi-Fi  diễn ra vào năm 1985 khi tiến trình đi đến một chuẩn chung được khởi động. Trước đó, các nhà cung cấp  thiết bị không dây dùng cho mạng LAN  như Proxim và Symbol ở Mỹ đều phát triển những thiết sản phẩm  độc quyền, tức là thiết bị của hãng này không thể liên lạc được với của hãng khác. Nhờ sự thành công  của mạng hữu tuyến Ethernet, một số công ty  bắt đầu nhận ra rằng việc xác lập một chuẩn không dây chung là rất quan trọng. Vì người tiêu dùng  khi đó sẽ dễ dàng chấp nhận công nghệ  mới nếu họ không còn bị bó hẹp trong sản phẩm  và dịch vụ  của một hãng cụ thể.

Năm 1988, công ty  NCR, vì muốn sử dụng dải tần “rác” để liên thông các máy rút tiền  qua kết nối không dây, đã yêu cầu một kỹ sư của họ có tên Victor Hayes tìm hiểu việc thiết lập chuẩn chung. Ông này cùng với chuyên gia  Bruce Tuch của Trung tâm  nghiên cứu  Bell Labs  đã tiếp cận với Tổ chức kỹ sư điện và điện tử  IEEE, nơi mà một tiểu ban có tên 802.3 đã xác lập ra chuẩn mạng cục bộ Ethernet  phổ biến hiện nay. Một tiểu ban mới có tên 802.11 đã ra đời và quá trình thương lượng hợp nhất các chuẩn bắt đầu.

Thị trường phân tán ở thời điểm đó đồng nghĩa với việc phải mất khá nhiều thời gian  để các nhà cung cấp  sản phẩm  khác nhau đồng ý với những định nghĩa chuẩn và đề ra một tiêu chí mới với sự chấp thuận của ít nhất 75% thành viên  tiểu ban. Cuối cùng, năm 1997, tiểu ban này đã phê chuẩn một bộ tiêu chí cơ bản, cho phép mức truyền dữ liệu  2 Mb/giây, sử dụng một trong 2 công nghệ  dải tần rộng là frequency hopping (tránh nhiễu bằng cách chuyển đổi liên tục giữa các tần số radio) hoặc direct-sequence transmission (phát tín hiệu trên một dài gồm nhiều tần số).

Chuẩn mới chính thức được ban hành năm 1997 và các kỹ sư ngay lập tức bắt đầu nghiên cứu  một thiết bị mẫu tương thích với nó. Sau đó có 2 phiên bản  chuẩn, 802.11b (hoạt động trên băng tần 2,4 GHz) và 802.11a (hoạt động trên băng tần 5,8 GHz), lần lượt được phê duyệt tháng 12  năm 1999 và tháng 1  năm 2000. Sau khi có chuẩn 802.11b, các công ty  bắt đầu phát triển những thiết bị tương thích với nó. Tuy nhiên, bộ tiêu chí này quá dài và phức tạp với 400 trang tài liệu  và vấn đề tương thích vẫn nổi cộm. Vì thế, vào tháng 8/1999, có 6 công ty  bao gồm Intersil, 3Com, Nokia, Aironet (về sau được Cisco  sáp nhập), Symbol và Lucent liên kết với nhau để tạo ra Liên minh tương thích Ethernet  không dây WECA.

Tìm một tên gọi phù hợp

Mục tiêu hoạt động  của tổ chức WECA là xác nhận sản phẩm  của những nhà cung cấp  phải tương thích thực sự với nhau. Tuy nhiên, các thuật ngữ như “tương thích WECA” hay “tuân thủ IEEE 802.11b” vẫn gây bối rối đối với cả cộng đồng. Công nghệ  mới cần một cách gọi thuận tiện đối với người tiêu dùng. Các chuyên gia  tư vấn đề xuất một số cái tên như “FlankSpeed” hay “DragonFly”. Nhưng cuối cùng được chấp nhận lại là cách gọi “Wi-Fi” vì nghe vừa có vẻ công nghệ  chất lượng  cao (hi-fi) và hơn nữa người tiêu dùng  vốn quen với kiểu khái niệm như đầu đĩa CD của công ty  nào thì cũng đều tương thích với bộ khuếch đại amplifier của hãng khác. Thế là cái tên Wi-Fi  ra đời. Cách giải thích “Wi-Fi có nghĩa là wireless fidelity” về sau này người ta mới nghĩ ra. Gần đây, nhiều chuyên gia  cũng đã viết bài khẳng định lại Wi-Fi  thực ra chỉ là một cái tên đặt ra cho dễ gọi chứ chả có nghĩa gì ban đầu.

Đi vào cuộc sống

Như vậy là công nghệ  kết nối cục bộ không dây đã được chuẩn hóa, có tên thống nhất  và đã đến lúc cần một nhà vô địch  để thúc đẩy nó trên thị trường. Wi-Fi  đã tìm được Apple, nhà sản xuất  máy tính  nối tiếng với những phát minh cấp tiến. “Quả táo” tuyên bố nếu hãng Lucent có thể sản xuất một bộ điều hợp adapter với giá chưa đầy 100 USD  thì họ có thể tích hợp một khe cắm Wi-Fi  vào mọi chiếc máy tính  xách tay. Lucent đáp ứng được điều này và vào tháng 7/1999, Apple  công bố sự xuất hiện của Wi-Fi  như một sự lựa chọn trên dòng máy iBook  mới của họ, sử dụng thương hiệu  AirPort. Điều này đã hoàn toàn làm thay đổi thị trường  mạng không dây. Các nhà sản xuất  máy tính  khác lập tức ồ ạt làm theo. Wi-Fi  nhanh chóng tiếp cận với người tiêu dùng  gia đình  trong bối cảnh chi tiêu cho công nghệ  ở các doanh nghiệp  đang bị hạn chế năm 2001.

Wi-Fi sau đó tiếp tục được thúc đẩy nhờ sự phổ biến mạnh mẽ của kết nối Internet  băng rộng tốc độ cao trong các hộ gia đình  và trở thành phương thức dễ nhất để cho phép nhiều máy tính  chia sẻ  một đường truy cập  băng rộng. Khi công nghệ  này phát triển rộng hơn, các điểm truy cập  thu phí gọi là hotspot cũng bắt đầu xuất hiện ngày một nhiều ở nơi công cộng  như cửa hàng, khách sạn, các quán café. Trong khi đó, Ủy ban  liên lạc liên bang Mỹ FCC một lần nữa thay đổi các quy định  của họ để cho phép một phiên bản  mới của Wi-Fi  có tên 802.11g ra đời, sử dụng kỹ thuật  dải phổ rộng tiên tiến hơn gọi là truy cập  đa phân tần trực giao OFDM (orthogonal frequency-division multiplexing) và có thể đạt tốc độ lên tới 54 Mb/giây ở băng tần 2,4 Ghz.

Con đường phía trước

Những người ưa thích Wi-Fi  tin rằng công nghệ  này sẽ gạt ra lề hết những kỹ thuật  kết nối không dây khác. Ví dụ, họ cho rằng các điểm truy cập  hotspot sẽ cạnh tranh với các mạng điện thoại di động  3G vốn hứa hẹn khả năng truyền phát dữ liệu  tốc độ cao. Tuy nhiên những suy luận như trên đã bị thổi phồng. Wi-Fi  chỉ là một công nghệ  sóng ngắn và sẽ không bao giờ có thể cung cấp được khả năng bao trùm rộng như mạng di động, nhất là khi các mạng này đang ngày một phát triển mạnh hơn về quy mô nhờ những dịch vụ  chuyển vùng (roaming) và các thỏa thuận tính cước liên quốc gia.

Tuy nhiên, chỉ trong một vài năm nữa, thế hệ mạng đầu tiên dựa trên công nghệ  mới WiMax, hay gọi theo tên kỹ thuật  là 802.16, sẽ ra đời và trở nên phổ dụng. Như chính cái tên của mạng này cho thấy, WiMax  chính là phiên bản  phủ sóng diện rộng của Wi-Fi  với thông lượng tối đa có thể lên đến 70 Mb/giây và tầm xa lên tới 50 km, so với 50 m của Wi-Fi  hiện nay. Ngoài ra, trong khi Wi-Fi  chỉ cho phép truy cập  ở những nơi cố định có thiết bị hotspot (giống như các hộp điện thoại  công cộng) thì WiMax  có thể bao trùm cả một thành phố  hoặc nhiều tỉnh thành giống như mạng điện thoại  di động.

Ở thời điểm này, Wi-Fi  là công nghệ  mạng thống lĩnh trong các gia đình  ở những nước phát triển. TV, đầu đĩa, đầu ghi và nhiều thiết bị điện tử  gia dụng có khả năng dùng Wi-Fi  đang xuất hiện ngày một nhiều. Điều đó cho phép người sử dụng  truyền nội dung  khắp các thiết bị trong nhà mà không cần dây dẫn. Điện thoại không dây sử dụng mạng Wi-Fi  cũng đã có mặt ở các văn phòng  nhưng về lâu dài, công nghệ  truy cập  không dây này có vẻ khó là kẻ chiến thắng trong cuộc đua đường dài trên các thiết bị này. Hiện nay, Wi-Fi  tiêu tốn khá nhiều năng lượng của các thiết bị cầm tay  và thậm chí ,chuẩn 802.11g không thể hỗ trợ ổn định cho hơn một đường phát video. Và thế là một chuẩn mới, có tên 802.15.3 hay còn gọi là WiMedia, đã được xúc tiến để trở thành chuẩn tầm ngắn cho mạng gia đình  tốc độ cao, chủ yếu phục vụ thiết bị giải trí.

Quá trình phát triển của công nghệ  Wi-Fi cũng đã cho thấy việc thống nhất  cho ra một chuẩn chung có thể tạo nên một thị trường  mới. Điều này càng được khẳng định thông qua quyết tâm của các công ty  đang xúc tiến chuẩn WiMax. Trước đây các công nghệ  mạng không dây tầm xa đều do các công ty  lớn thao túng với những chuẩn bản quyền  riêng và không cái nào được chấp nhận rộng rãi. Chính nhờ sự thành công  của Wi-Fi  mà những “người khổng lồ” giờ đây đã hợp lực với nhau để phát triển WiMax, một chuẩn phổ thông dễ tiếp cận đối với người tiêu dùng  mà các hãng phát triển hy vọng sẽ giúp mở rộng thị trường  và tăng doanh thu. Khó dự báo  tương lai của Wi-Fi  nhưng chắc chắn nó đã tạo nên một hướng đi cho nhiều công nghệ  khác.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Hành trình mạng không dây: Từ Wi-Fi đến WiMax!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hành trình mạng không dây: Từ Wi-Fi đến WiMax này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hành trình mạng không dây: Từ Wi-Fi đến WiMax bạn tại đây.