“Cuộc đời anh sinh viên/Thất tình chỉ vì nghèo...” - tiếng hát eo éo phát ra từ chiếc điệnthoại di động (ĐTDĐ) N95 (trị giá cả chục triệu đồng) của chàng sinhviên (SV) tên Khánh (Khoa Văn - Trường ĐH KHXH&NV) dường như đốilập hẳn với thực tế đang diễn ra trong đời sống cậu SV này.

Tiền ăn chơi nhiều hơn tiền học

Mang tiếng là từ Mù Cang Chải (huyện vùng cao của Yên Bái) về Hà Nội học song  Khánh lại có vẻ sành điệu chả kém gì dân Hà thành.

Là SV thuộc diện vùngcao, vùng sâu, vùng xa nên Khánh được khá nhiều ưu đãi. Học phí khôngphải trả đồng nào. Điểm trung bình 6,5 là đã đạt học bổng (trong khibạn bè đồng lứa phải 8,0).

Tiền trọ ở ký túc xácũng miễn phí  luôn. Thương con học hành vất vả, mỗi tháng cha mẹ Khánhcố gắng vay mượn dăm ba trăm ngàn cho cậu. Thế nhưng số tiền ấy chưabao giờ là đủ đối với cậu.

Tính một cách chi li,mỗi tháng SV ngoại tỉnh về Hà Nội phải chi tiêu ít nhất cũng phải xấpxỉ 1 triệu đồng. Trong đó tiền nhà 200 - 500 ngàn đồng (nếu ở chung vớibạn bè thì sẽ tiết kiệm  được một nửa hoặc 1/3). Tiền học phí từ 180 đến300 ngàn đồng tùy trường, tiền ăn ít nhất cũng phải 500-600 ngànđồng/tháng.

Thêm vào đó là tiền gửixe, tiền sách vở, tiền quỹ lớp, quỹ hội, quỹ đoàn v.v... và v.v... Bêncạnh những khoản cố định như trên, SV sợ nhất là những khoản “lạmphát”. Đó là tiền dự sinh nhật  bạn, tiền đi chơi với lớp, tiền họp hộiđồng hương... Mà những thứ tiền này lắm khi mới “lục tốn”.

Theo một người bạn thâncủa Khánh thì chỉ riêng tiền ĐTDĐ  “buôn” với... em người yêu, mỗi thángđã đi đứt của cậu cả triệu đồng. Rồi thì mỗi tháng dăm bộ cánh mới...Số tiền 3u bố mẹ cho thêm chưa bao giờ còn lại trong ví Khánh quá ngàymùng 10 mỗi tháng.

Thiếu tiền, thế là phải“xoay”. Mà với SV như Khánh thì chỉ có cách là “mỗi ngày một con lô”.Để tăng thêm phần chắc chắn thì bắt thêm trận bóng. Không bao giờ Khánhđánh dưới 1 “tê” (triệu) cho một “ghẹ” (cặp số). Không hiểu Khánh cóthần may mắn phù trợ hay không mà cứ dăm bữa nửa tháng, cậu lại trúngđược một lần. Bởi vậy, Khánh có thể quay vòng đánh dài dài.

Với tiền đánh lô, đề,Khánh sống như một ông vua con. Ngày nào cũng ba bữa rượu chè, thuêphim về xem xả láng, chiều về làm con đề, tối lại bia, rượu. Cậu cònmua được cả máy tính, ĐTDĐ  “xịn”. Thỉnh thoảng còn chiêu đãi bạn bè  xảláng.

Song thần may mắn cũngchẳng mỉm cười mãi. Nhiều khi trong... cả quý mà Khánh chưa "ăn" được“phát” nào. Máy tính, ĐTDĐ  lần lượt ra đi. Rồi đến chiếc xe Jupiter chamẹ mua cho đi học cũng nối gót vào hiệu cầm đồ.

Không còn cách nào khác,Khánh lại lạy lục cha mẹ “xin cứu con” để lấy xe về. Nhưng xin đượctiền rồi cậu lại tiếp tục “rải” đề tiếp. Không biết  may hay rủi màKhánh lại trúng quả đậm nữa. Tất cả vật dụng đều được “nhổ” ra.

Điều đó càng làm Khánhsay sưa với những cặp số hơn. Cậu vẫn “chăm chỉ” chơi và "chăm chỉ" cắmđồ. Và khi trắng tay, Khánh đành mượn bạn xe máy  để cắm lấy tiền gỡ.

Sau khi đã nướng xongcon xe của bạn, Khánh lại về “văn” với bố mẹ rằng xe bị Công an  thuvì... trót vi phạm Luật  Giao thông! Cậu xin bố mẹ cho mượn xe để đi nộpphạt, lấy xe về.

Và chiếc xe này lại đượcKhánh tiếp tục mang ra hiệu cầm đồ để lấy tiền chơi lô, đề. Kết cục nợchồng nợ chất lên đến gần trăm triệu, Khánh trốn về quê bạn ở tít tậnĐà Nẵng, viết thư tuyệt mệnh, xin hai cụ “cứu con lần nữa”.

Hiện tượng SV tiêu tiềntheo kiểu "bán giời không văn tự" xảy ra ở hầu hết các trường ĐH. VớiSV, ngoài những vật dụng có thể “cắm” như xe cộ, ĐTDĐ, máy tính  thì thẻSV chính là thứ có thể “gặt” được một khoản.

Đói ăn vụng, túng làm liều

Khu Ao Sen (ĐH Kiến trúcHà Nội và Học viện Bưu chính  viễn thông) vốn nổi danh là “rốn tiền” củaSV trên địa bàn. Bất cứ ai muốn được “vay nóng” thì hãy đến những cửahàng cầm đồ ở đây, tất cả nhu cầu đều sẽ được đáp ứng với... lãi suất"chóng mặt": Chỉ cần vay 1 triệu đồng, người cầm có thể đã phải chịulãi suất tới trên dưới 100 ngàn đồng/ngày.

Bởi vì người đi cầm thẻmuốn vay được tiền thì phải dùng thẻ đó thuê một chiếc xe máy, rồi mangxe máy đó cầm đồ để lấy tiền. Trên thực tế, cái xe máy  ấy cũng chính làxe của người cho vay tiền.

Dân quen cầm đồ vẫn gọicái xe máy  này là “xe ma” vì nó chỉ là một công cụ để bắt ép người cầmcố. Số tiền thuê xe máy  một ngày thường là 60 - 80 ngàn đồng, cộng vớilãi suất từ 20 đến 40.000 đồng/1 triệu, người đi cầm cùng một lúc đãphải chịu hai khoản tiền: Thuê xe máy  và tiền lãi suất của tiệm cầm đồ.

Chiếc “xe ma” này đảmbảo cho chủ cầm một sự chắc chắn về vật chất, là một phương tiện cầnthiết cho việc hợp pháp hóa hành vi cầm cố thẻ cũng như mang lại chochủ nợ một khoản tiền lãi không nhỏ.

Có vay, liệu có trả?

Theo tính toán của Ngânhàng Chính sách xã hội  Việt Nam, tính bình quân 20% số học sinh, SVtrúng tuyển các trường đại học, cao đẳng  trong năm học này có hoàn cảnhkhó khăn, có nhu cầu vay vốn, thì tổng nhu cầu vốn cần cho vay của nămhọc 2007 – 2008 lên tới 4.000 tỉ đồng. Nhu cầu vay vốn để học tập củaSV rõ ràng đang rất lớn. Những SV nghèo được vay ưu đãi sẽ phải hoàntrả tiền vay khi có được việc làm.

Theo quy định  mới, đốitượng được cho vay là học sinh, SV không phân biệt thuộc trường cônglập hay dân lập, chính quy hay tại chức. Đặc biệt, học sinh  học nghề cóthời hạn học dưới 1 năm cũng được vay nếu đủ điều kiện và có hoàn cảnhkhó khăn.

Người vay vốn là chủ hộgia đình và có trách nhiệm trả nợ ngân hàng. Chủ hộ được quy định  làcha hoặc mẹ hoặc người đại diện cho gia đình  nhưng đã thành niên (đủ 18tuổi) được UBND  cấp phường, xã sở tại xác nhận.

Những học sinh, SV đã mồcôi cả cha lẫn mẹ hoặc chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại khôngcó khả năng lao động  cũng được trực tiếp  vay vốn tại Ngân hàng  Chínhsách xã hội  nơi nhà trường đóng trụ sở.

Thời hạn trả nợ đối vớicác chương trình  đào tạo  có thời gian  đào tạo  đến 1 năm, thời gian  trảnợ tối đa bằng hai lần thời hạn phát tiền vay; đối với các chương trìnhđào tạo trên 1 năm, thời gian  trả  nợ tối đa bằng thời hạn phát tiềnvay.

Như vậy, đối với ngườihọc dưới 1 năm thì thời gian  trả nợ được kéo dài hơn để tạo điều kiệncho người vay tìm được việc làm. Mức cho vay tối đa đối với mỗi họcsinh, SV là 800 nghìn đồng/tháng. Số tiền cho vay đối với mỗi hộ giađình căn cứ vào số lượng  học sinh, SV trong gia đình, thời gian  cònphải theo học tại trường và mức cho vay đối với mỗi học sinh, SV.

Phải thấy rằng chínhsách cho SV nghèo vay vốn học tập thực sự là rất nhân đạo và thể hiệnsự quan rất lớn của Đảng, Chính phủ  đối với sự nghiệp  giáo dục. Đã cókhông ít SV chỉ vì không có đủ số tiền để duy trì mức sinh hoạt tốithiểu mà phải bỏ học.

Nếu số tiền này đượcgiải ngân một cách nhanh chóng, thuận lợi, chắc chắn nhiều SV sẽ có cơhội được đến với cổng trường ĐH. Và tương lai của họ có thể sẽ tươisáng hơn.

Thế nhưng, cho vay làmột chuyện, nhưng thu hồi vốn lại là chuyện khác. Vì rằng, nếu tínhlương của mỗi SV ra trường hiện nay, may mắn được nhận vào một cơ quandoanh nghiệp nhà nước  thì với lương cơ bản 450 ngàn đồng/tháng nhân vớihệ số, sau khi trừ đi bảo hiểm  thì cũng chỉ bằng... số tiền được vaythời SV. Thế thì, với số tiền ấy, ăn còn chưa đủ, nói gì đến trả nợ.

Theo tính toán của mộtchuyên viên tài chính  thì lương của một phó phòng cấp huyện ở một tỉnhđồng bằng, thâm niên công tác  15 năm (tức là sau khi đã tốt nghiệp 15năm) thì số tiền sẽ gồm: Lương cộng phụ cấp 0,2 cộng công tác  phí nếutrừ BHXH, BHYT, phí đoàn thể và các khoản hỗ trợ, bình quân thunhập/tháng là khoảng 1,2 - 1,3 triệu đồng.

Các khoản phải chi nhưxăng xe, ăn trưa tại nhà bếp cơ quan, ĐTDĐ... Tổng cộng hết 800 nghìnđồng. Còn lại được 500 nghìn đồng với điều kiện không hề giao lưu bạnbè! Vậy thì, với số nợ 800 nghìn đồng /tháng vay từ thời SV, những côngchức sẽ trả thế nào đây?

SV không thể có tiền trảđược sau 2 năm đi làm đã đành vậy liệu gia đình  có trả nợ được không?Đây quả thực là một ẩn số không dễ giải đáp và mối lo này chắc chắn sẽđược đặt lên vai ngành Ngân hàng. Việc giải quyết "hậu SV vay tiền" sẽlà cực kỳ nan giải và chắc chắn để trốn tránh trả khoản nợ này các SVvà gia đình  họ sẽ nghĩ trăm mưu ngàn kế để xù!

Thiết nghĩ ngay từ bâygiờ các nhà trường nên mở một cuộc vận động về một lối sống trong sạch,tiết kiệm trong SV và đặc biệt cần phải có biện pháp như thế nào đó đểngăn chặn việc SV sa và các tệ nạn xã hội  như cờ bạc, rượu chè, hútxách, đề đóm... nếu như không vận động được SV tiêu pha tiết kiệm  thìChính phủ cho vay bao nhiêu tiền họ cũng sẽ kêu rằng "không đủ chitiêu".

Bạn có ý kiến gì về bài viết Sinh viên tiêu tiền... kiểu gì? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Sinh viên tiêu tiền... kiểu gì? bạn tại đây.