Chuyện phim  Bao Công chúng ta đã xem nhiều, còn chuyện đời Bao Công thì còn ít người biết đến.

 Đây là một con người  có thật, một cuộc đời có thật. Bao Công tên thật là Bao Chửng, sinh ở huyện Hợp Phì - Lư Châu (nay là huyện Hợp Phì, tỉnh An Huy).

 Ông thi đỗ tiến sĩ năm 27 tuổi được vua bổ làm huyện lệnh Thiên Trường nhưng Bao Chửng xin không đi nhận chức, vì bố mẹ đã già yếu, nếu đi làm quan xa sẽ không chăm sóc được bố mẹ.

 Ông ở nhà phụng dưỡng bố mẹ già 5 năm, rồi bố chết trước, mẹ chết sau, ông lại mất 5 năm nữa để trở. Khi mãn tang mới vào triều nhận mũ áo, ấn tín đi làm quan ở phủ Thiên Trường.

 Vì ông nổi tiếng thanh liêm và xử án công minh nên Tống Nhân Tông điều ông về làm quan phủ Khai Phong. Đây là kinh đô  nhà Tống, nơi tập trung các hoàng thân quốc thích cùng các đại quan quyền quý.

 Ai làm quan ở đó cũng đều thông đồng với bọn tham quan trong triều, nhận hối lộ và bao che hành vi tham nhũng của bọn chúng. Bao Công nhậm chức, quyết tâm chấn chỉnh lại thói hủ bại đó.

 Theo quy định  của nhà Tống, ai muốn cáo giác việc gì trước cửa quan, trước hết phải nhờ người viết đơn, rồi nhờ bọn thư lại chuyển đơn lên tri phủ. Mỗi lần nhờ như thế người dân  tốn rất nhiều tiền bạc.

Do vậy có nhiều người bị oan mà không có tiền để kêu oan. Bao Công bỏ quy định  đó, cho phép nhân dân hễ có điều gì muốn tố giác thì cứ đến cổng phủ đánh trống lên. Cứ nghe tiếng trống, là cửa phủ mở rộng để mọi người tiến vào trực tiếp  tố cáo.

 Như vậy, bọn thư lại không thể vòi tiền người dân  được nữa. Lúc đó, bọn quan lại trong triều đình lấn chiếm đất công rất dã man. Chúng lấn đất, xây vườn hoa, cung điện làm tắc dòng chảy của sông Huệ Dân, khiến nước sông dâng lên làm ngập phủ Khai Phong.

 Bao Công bắt bọn chúng phải dỡ bỏ hết các công trình xây dựng, bất kể đó là dinh thự của ai, quan to hay nhỏ. Bọn tham quan nói rằng đó là đất do ông cha chúng để lại. Bao Công đo đạc, điều tra tỷ mỉ và kết luận tất cả đều là đất lấn chiếm phi pháp.

Ông cho quân lính đến phá tất cả dinh thự của bọn tham quan, thu hồi lại đất công và khơi thông dòng chảy.

 Giới quan lại tập trung vàng bạc châu báu để hối lộ Bao Công nhưng tất cả đều bị từ chối. Thời đó, dân chúng lưu truyền câu ca dao sau:

Đừng hòng đút lót hai nơi
Một là Bao Chửng, hai thời Diêm Vương

. Vợ cả tên là Thôi Thị, một phụ nữ  mẫu mực, rất hiểu chồng nên khi bọn tham quan đút lót bà đều từ chối thẳng thừng.

 Bà sinh cho Bao Công được một con trai  tên là Bao Ý nhưng Bao Ý bị chết rất trẻ vì bệnh viêm phế quản. Người vợ thứ hai  của Bao Công không được như người vợ cả, tính tham lam đã một lần nhận tiền hối lộ.

 Biết việc này, lập tức Bao Công đuổi bà vợ hai ra khỏi nhà, cấm không bao giờ được bước chân đến phủ Khai Phong.

Lúc này bà vợ hai đã có mang được hai tháng, Bao Công không biết  nhưng Thôi Thị thì biết.

 Bà cho người bí mật đem tiền nuôi nấng bà hai, chăm lo cho tới khi sinh nở mẹ tròn con vuông rồi đón con về phủ bí mật nuôi dưỡng cho tới lúc trưởng thành, người con đó là Bao Đình.

Bao Công là “trưởng ban” chống tham nhũng của triều đình nhà Tống. Những vụ án  mà ông điều tra xét xử  đều liên quan đến việc mua quan bán tước, lấn chiếm đất công, tham ô công quỹ.

 Vụ án lớn nhất mà Bao Công xét xử  là vụ Bao Công xử chém Quách Hòe. Thời Tống Nhân Tông, Quách Hòe là tể tướng, quyền nghiêng thiên hạ, chỉ đứng sau vua và đứng trên tất cả các quan trong triều.

Về phẩm hàm trong triều đình thì Quách Hòe cao hơn Bao Công 5 bậc. Khi Tể Tướng là quan tham thì vàng bạc châu báu đầy nhà. Chỉ riêng việc bán các chức quan từ tri huyện trở lên, Quách Hòe cũng đã thu được tới hơn 1 triệu lạng vàng. Kẻ nhiều tiền cũng nhiều thế lực.

Cuộc chiến đấu giữa Bao Công và Quách Hòe diễn ra vô cùng gay go, nhiều lúc tưởng như Bao Công đã phải bó tay, cởi mũ áo về quê cày ruộng.

 Nhưng nhờ tính công minh cương trực và bộ óc xét án như thần mà Bao Công đã chiến thắng, chém được Quách Hòe. Sau vụ án  này, nhân dân tôn phong ông là Bao Thanh Thiên.

.

Đây là một danh hiệu cực kỳ cao quý, cao hơn cả vua, vì vua chỉ là thiên tử (con trời) thôi còn Bao Thanh Thiên có nghĩa là ông quan họ Bao chính là trời xanh.

 Nhưng công bằng mà nói, Bao Công hoàn thành được nhiệm vụ chống tham nhũng vì phía sau ông có Tống Nhân Tông.

Trăm quan trong triều, Bao Công là người được Tống Nhân Tông tin cậy nhất. Nếu vua không tin thì Bao Công có muốn chống tham nhũng cũng không chống được.

 Bao Công đã từng mang vàng bạc mà bà hai đã nhận hối lộ đến nộp cho nhà vua nhưng Tống Nhân Tông tin ông mà không xử lý tội danh nhận hối lộ đó. Những vụ án  chống tham nhũng của Bao Công chứng tỏ rằng, muốn chống được tham nhũng thì trước hết phải chống từ trên xuống, kể cả tể tướng như Quách Hòe.

 Đây là một bài học về chống tham nhũng đang được Đảng  và Chính phủ  Trung Quốc  áp dụng rất phổ biến trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng hiện nay.

 Thủ tướng Chu Dung Cơ từng nói với đồng chí Lê Khả Phiêu rằng: “Muốn chống tham nhũng trước hết phải đập chết hổ báo, sau đó bọn cáo chồn, chó má sẽ tan hết”.

 Trước lúc lâm chung, ông viết di chúc, cho Bao Đình được thừa kế gia sản và dặn như sau:

“Nếu sau được ra làm quan thì phải giữ nếp nhà thanh bạch. Nếu là quan tham thì sống phải đi chỗ khác, chết không được chôn cất ở phần đất tổ tiên.

 Làm khác ý thì không còn là con của ta nữa”. Sau này Bao Đình cũng được Tống Nhân Tông bổ làm quan và ông cũng là một vị quan thanh liêm, cương trực xử án rất công minh, nhân dân gọi là Bao Công tái thế.

Có hai nguyên nhân  khiến Bao Công thắng lợi trong việc chống tham nhũng. Một là Bao Công không sợ mất chức quyền.

 Một người đỗ tiến sĩ mà ở nhà báo  hiếu cha mẹ tới 10 năm mới ra làm quan thì chứng tỏ ông ta không coi chức quan là to mà coi phẩm chất là lớn.

Hai là Bao Công thanh liêm, không bao giờ nhận hối lộ. Nếu người chống tham nhũng mà còn nhận hối lộ thì không bao giờ chống được.

Việc Bao Công treo trống ở công đường thay cho đơn từ khiếu nại đã mở ra một tiền lệ rất tốt. Từ đó về sau, quan lại ở Trung Quốc  và VN đều học tập Bao Công treo trống ở công đường cho dân kêu oan và tố giác bọn tham quan.

Khi tôi viết bài báo này thì mạng website  chống tham nhũng của Chính phủ  Trung Quốc  vừa sập vì người tố giác tham nhũng vào mạng nhiều quá, chứng tỏ chống tham nhũng luôn là vấn đề bức xúc của nhiều quốc gia.

 Năm nay tỉnh An Huy kỷ niệm 1.000 năm ngày sinh Bao Công. Vậy tôi xin chép lại sơ lược chuyện đời Bao Công để hầu bạn đọc

Bạn có ý kiến gì về bài viết Ngàn năm có một Bao Công này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Ngàn năm có một Bao Công bạn tại đây.