”Dịchtiêu chảy cấp đã quay trở lại, đang lan  rộng ở miền Bắc và có khả nănglan tới miền Nam” là thông báo  mới nhất của Cục Y tế dự phòng. Vi khuẩntả đã được tìm thấy ở nhiều ao, hồ. Và một khi chúng tấn công  vào nguồnnước sẽ tạo nên nguy cơ lớn lây lan  dịch bệnh. Qua kết quả điều tradịch tễ của trung ương, hầu hết các bệnh nhân mắc tiêu chảy cấp đều doăn uống không đảm bảo vệ sinh, nhất là ăn rau sống, mắm tôm, hải sản...Tại TP.HCM, do “dính” tới nhiều món khoái khẩu của học trò, một số loạirau sống đang là kẻ thù giấu mặt mà nếu không cảnh giác, các “thượngđế” có thể bị “đo ván” bất cứ lúc nào...

Ô nhiễm từ khi “thai nghén”

Được cậu bạn - người có thâm niên bỏ mối rausống cho một số chợ ở TP.HCM mách nước, tôi tìm đến vài vườn rau ở mộthuyện ngoại thành. Trên con đường  dài khoảng 5 km, tôi no mắt trướchàng trăm ô lưới trắng muốt được giăng để bảo vệ các luống rau xanh mơnmởn. Không khó để ngửi được mùi phân chuồng tươi xông lên nồng nặc.Trong vai một thương lái mới vào nghề, tôi được các chủ vườn rau tiếpđón khá niềm nở. T.B (21 tuổi, quê Nam Định) vừa tưới rau vừa tròchuyện: “Gia đình em vào Sài Gòn  lập nghiệp đã hơn 11 năm. Cả nhà với 6thành viên đều làm nghề trồng rau. Em bỏ học lâu rồi vì phải ở nhà phụgiúp gia đình. Để giảm kinh phí, gia đình  em mua phân heo/bò về tự ủ.Trung bình cứ 80kg phân chuồng tươi thì tưới được khoảng 60 luống rau”.

Ở vườn rau cách đó 4 dãy, một bác nông dân  đanghướng dẫn cậu con trai  (17 tuổi) cách trồng xà lách: “Thời buổi vật giágia tăng mà dùng phân vi sinh bón rau thì chỉ có nước... dẹp tiệm sớm.Bởi vậy, phân chuồng tươi và phân bắc được ưu tiên vì vừa rẻ vừa giúprau tăng trưởng nhanh”. Quan sát các luống rau xanh um trong vườn củangười đàn ông này, tôi không khỏi giật mình khi thấy gần đó, nhiều hốxí thô sơ được thiết kế  để dẫn trực tiếp  chất thải của con người  vàohầm chứa nước tưới rau. Khi tôi hỏi: “Trồng rau ngay cạnh hố xí là saiquy định. Bác không sợ bị cơ quan  chức năng “vịn” sao?”, chủ vườn trảlời tỉnh rụi: “Lo gì! Rau bán ở chợ có xuất xứ từ nhiều nguồn. Nếu lỡcó người bị ngộ độc thì chẳng thể biết ai là thủ phạm. Nhưng yên tâmđi, trời nắng nóng thế này thì vi trùng nào mà sống nổi” (?!). Thấykhách tỏ vẻ ái ngại khi nhìn mớ rau vừa thu hoạch dính đầy đất cátlẫn... phân, chủ vườn giải thích: “Đâu có để nguyên vậy được, phải rửasơ qua trước khi giao hàng cho khách chứ!”. Nói xong, ông ôm đống raunhúng vào thau nước lớn (được múc từ một giếng khoan nằm ngay cạnh khuhố xí). Ông nói tiếp tục : “Nếu rau nhìn không bóng mượt thì chỉ việcphun “thuốc tăng trưởng 24 giờ” là... xanh um ngay”...

Hành trình của một số loại rau từ khi “xuấtxưởng” đến khi gặp “thượng đế” cũng lắm chuyện li kì. Tại các chợ đầumối (Tam Bình, Thủ Đức, Bình Điền...), mỗi ngày có hàng trăm xe lam/tảichở hơn 2.000 tấn rau từ Hóc Môn, Bình Tân, Bình Chánh... và các tỉnhlân cận cung cấp cho thị trường  nội thành. Hầu hết đều được phân loạivà tỉa tót phần “mặt tiền” để trông bắt mắt hơn. V.T, tuy chỉ mới 19tuổi nhưng đã trải qua 5 năm làm “vú em” cho rau tại một chợ đầu mối“bật mí”: “Do nhiều nhà vườn trồng nhanh để bán nhanh nên khi thu hoạchgấp, rau còn dính phân nhiều lắm. Bởi vậy mới có đội ngũ chuyên... tắmrau như tụi mình nè. Mỗi buổi, trung bình mình “làm đẹp” cho hơn 200 kgrau sống lận đó”.

Vượt qua “vòng 1”, những bó rau sống này tiếptục cuộc hành trình đến các chợ bán lẻ. Một lần nữa, chúng được “tút”lại phần ngoài. Tại chợ Cầu Ông Lãnh  (Q.1), Bình Đông (Q.8)... nhiềuchị bán hàng vô tư múc nước dưới kênh lên rửa rau nhằm tiết kiệm  chiphí mua nước sạch. Vài chị ở chợ Hậu Giang (Q.6) thì truyền nhau bíquyết “gia truyền”: “tẩy” rau bằng nước rửa... chén. Lí do là loại nước“đặc chủng” chứa đầy dầu mỡ này có tác dụng giúp rau trở nên xanh vàbóng mượt (?!)...

Để tiết kiệm  nước và đỡ tốn công, không ít hàngquán chỉ rửa rau sống một cách sơ sài, chủ yếu nhằm tống khứ những “vậtthể” mà khách có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tại một quán hủ tiếutrên đường Phạm Thế Hiển (Q.8), người viết không khỏi “khó thở” khichứng kiến kiểu tiết kiệm  lạ đời: thau nước sau khi rửa rau được tậndụng để rửa tô chén. Không cần có kiến thức  cao siêu cũng có thể hiểunếu trong rau có trứng giun, coi như các “bé” này sẽ nghiễm nhiên trởthành “gia vị” bất đắc dĩ của các tô hủ tiếu trông có vẻ bắt mắt.

Cẩn thận với món ăn có rau sống nha bạn!

Ngọc Châu (lớp 11 trường Lê Quý Đôn - Q.3)ngậm ngùi kể: “Bữa trước, mình ghé vào một tiệm phở trên đường 3 tháng2. Vừa cầm cọng ngò gai định lặt thì thấy con giun bé tí đang ngọnguậy. Chết khiếp đi được! Tưởng đâu tránh ăn hàng quán lề đường, chọntiệm đàng hoàng thì an toàn hơn. Ai dè...”. Gần đây, tại bệnh viện  175,cùng lúc có bốn học sinh  lớp 10 trường Gò Vấp (Q. Gò Vấp) đã phải cấpcứu do đau bụng, tiêu chảy dữ dội sau khi “măm” món bún mộc ở một tiệmtrên đường Hoàng Minh Giám (Q. Phú Nhuận). Bác sĩ cho biết những bạnnày bị nhiễm vi khuẩn Ecoli từ rau muống chẻ.

Để vấn an khách, một người bán bún riêu trênđường Võ Văn Tần (Q.3) cho biết: “Tiệm của chị rửa rau bằng nước máyhẳn hoi, đảm bảo vệ sinh lắm!”. Đúng là rửa rau bằng nước máy thì vệsinh hơn nước giếng hay nước... kênh. Nhưng chỉ với một xô nước nhỏ mà“xử” đến mấy chục kí rau sống mà khẳng định là an toàn thì... “hổng dámđâu!”...

Bạn có ý kiến gì về bài viết Coi chừng “chết” vì... rau sống này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Coi chừng “chết” vì... rau sống bạn tại đây.