“Bán lúa non”! - Bản có dấu.
“Ban lua non”! - Bản không dấu.

Miley Cyrus dự kiến xuất hiện trên thảm đỏ nhân dịp ra mắt DisneyChannel Games  vào thứ sáu  tới, nhưng thay vào đó cô sẽ ngồi trong mộttòa lâu đài, chải tóc và than thân trách phận trước chiếc gương về thóiđời bạc ác của mụ mẹ kế Disney”. Chuyện gì thật sự xảy ra?

Tất cả đều bắt đầu từ tấm ảnh hở lưng của ngôi sao  15 tuổi đăng trên tờ Vanity Fair tháng 6-2008...

Miley Cyrus là ngôi sao  đang lên. Từ khi xuất hiện năm 2006, Cyrus đãbán được bốn DVD, hai CD, video  game, một chương trình  lưu diễn nhạcđến “cháy vé”... Bộ phim  tài liệu  nhạc Hannah Montana and Miley Cyrus:Best of both worlds đã mang lại doanh thu  31 triệu USD  chỉ trong tuầnđầu tiên công chiếu.

Los Angeles Times cho biết trong năm 2008, doanh số  bán lẻ các mặt hàngăn theo Hannah Montana, từ thời trang, mỹ phẩm, váy, túi xách, dâychuyền, video  game, búp bê đến “đồ nghề” spa, có thể lên đến 1 tỉ USD!

Chỉ một tuần trước khi tấm ảnh hở hang  của Miley Cyrus xuất hiện nhưmột quả bom trên Vanity Fair (do bậc thầy nhiếp ảnh  Annie Liebowitzchụp, khiến có lúc trang web  Vanity Fair “chết cứng”!), tờ Publisher'sWeekly cho biết cô đào  nhí này vừa ký hợp đồng viết về cuộc đời mình;và cô cũng vừa ký hợp đồng trị giá hàng triệu đôla cho việc đóng trongbộ phim  nhựa (màn ảnh rộng) Hannah Montana đầu tiên.

Nhiều phụ huynh Mỹ đã chỉ trích gay gắt việc khai thác “bán lúa non”của nguyệt san Vanity Fair nói riêng và giới truyền thông  Mỹ nói chungvới mức độ ngày càng táo tợn. Một xu hướng toàn cầu  xuất hiện nổi cộmthời gian gần đây: hình ảnh  ngây thơ  của những cô gái  tuổi “lúa non”đang được thương mại  hóa một cách đáng báo động (mà giới xã hội  học gọilà “sexualized marketing”- tiếp thị  nhục cảm hóa).

Tại sao hiện tượng “sexualized marketing” bùng nổ? Joan Jacobs Brumberg- giáo sư phụ nữ  học thuộc Đại học  Cornell (Mỹ) - cho rằng tình trạngnày là sự tương tác phức tạp của những thay đổi trong gia đình, các yếutố kinh tế  và sự phát triển của công nghiệp  quảng cáo.

Vấn đề ở chỗ Miley Cyrus - qua hình ảnh  Hannah Montana - đang là thầntượng của hàng triệu khán giả  thiếu niên lẫn nhi đồng Mỹ (cũng nhưnhiều nước thế giới). Cho nên, bức ảnh  lưng trần của cô đã trở nên phảncảm và có sức tác hại, đặc biệt ở góc độ giáo dục. Sự tình còn đượcnhìn ở “biên độ” tiêu cực  hơn khi cả bố mẹ Miley Cyrus đều có mặt tạistudio nơi tấm ảnh được chụp! Leslie Goldman - tác giả  quyển Lockerroom diaries: The Naked truth about women, body image and Re-imaginingthe “Perfect” Body - cho rằng truyền thông, chứ không phải Cyrus, mớilà mục tiêu cần lên án.

Thông điệp nguy hiểm mà các cô gái  nhỏ tuổi rút ra từ những tấm ảnhtương tự Cyrus, theo Goldman, là “tôi cũng muốn cởi hết để được yêu”!Nhà tâm lý Peter  Kanaris cho rằng sự kiện Miley Cyrus một lần nữa chothấy yếu tố khai thác tình dục  ngày càng trở nên đậm đặc quá mức. “Sexsells” (cái gì liên quan tình dục  đều hốt bạc) vẫn là “khẩu ngữ” đúngđối với giới kinh doanh  công nghiệp  giải trí  và quảng cáo.

Và Kanaris đặt câu hỏi: liệu có phải cha mẹ Cyrus đã mờ mắt vì tiền vàhí hửng bán đứng con gái  mình hay không, bởi một số phụ huynh đang xemcon mình là một thứ “vốn”?

Thị trường teen  đang được xem là thị trường  hốt bộn bạc. Theo Guardian(30-4-2008), nhóm đối tượng 6-12 tuổi tại Mỹ đã chi xài đến 51 tỉUSD/năm, chưa kể 170 tỉ USD  được chi cho chúng từ bạn bè  và gia đình.Hiện tượng trên cho thấy một phần cái gọi là tình trạng “giú ép”, khitruyền thông bắt đầu biến lứa tuổi teen  trở nên già dặn hơn, quen mắtvà quen tai hơn với những hình ảnh  hoặc câu chuyện mà trước kia chỉngười lớn mới được tiếp cận.

Trong khi đó, vai trò giáo dục gia đình  có phần bị buông lỏng cho xãhội. Còn một số công ty  giải trí  lại ào ạt lăngxê hình ảnh  ngôi saoteen như một cách khẳng định thương hiệu  của mình và tạo ra “thươnghiệu” cho ngôi sao.

Năm 2006, đĩa phim  High School Musical  (trong bộ phim  cùng tên củaDisney sản xuất) trở thành album  bán chạy nhất thị trường Mỹ  với 3,7triệu bản. High School Musical  cũng là một trong những sản phẩm  thànhcông nhất trong lịch sử  của Disney. Năm 2007, phần hai phim  này trởthành tập phim  truyền hình cáp  được xem nhiều nhất với 179 triệu khángiả (High School Musical  3 dự kiến tung ra tháng 10-2008).

Tương tự, loạt phim  truyền hình  nhiều tập Hannah Montana (phát sóng lầnđầu vào tháng 3-2006) cũng làm tăng thêm thương hiệu  Disney  đồng thờitạo ra “thương hiệu” Miley Cyrus.

“Những ngôi sao  nhí hiện nay được nhào nặn, tiếp thị  và tung ra theocách trước nay chưa từng có” - nhận xét  của Janice Page trong bài viếtmang tựa “Idol Worship” (Tôn sùng thần tượng) đăng trên tờ Boston  GlobeMagazine.

Với trợ giúp của công nghiệp  truyền thông, công nghiệp  giải trí  mặc sứcthực hiện những chương trình  nhắm vào thị trường  giới trẻ  và đứng đằngsau là sự khuyến khích của các công ty  kinh doanh  nằm dưới danh nghĩanhà tài trợ.

Tại Mỹ, nơi có ngành công nghiệp  giải trí  phát triển nhất thế giới,người ta tạo ra vô số chương trình  truyền hình  nhắm vào đối tượng vịthành niên mà vô hình trung dẫn đến hiện tượng sùng bái thần tượng hoặcganh đua để trở thành thần tượng.

Có thể kể: American  Idol, America's Most Talented Kid, Star Search,Nashville Star, Making the Band, Popstars, The It Factor, ProjectGreenlight... Có chương trình  chỉ riêng cái tên cũng đã cho thấy “bảnchất vấn đề”, chẳng hạn chương trình  30 Seconds to Fame (Chỉ cần 30giây để trở thành nổi tiếng).

Ở độ tuổi còn chưa chín chắn trong suy nghĩ, hào quang  mà truyền thôngtạo ra chỉ khiến ngôi sao  nhí thêm lu mờ trong định hướng quan điểmsống. Vanessa Anne Hudgens (sinh năm 1988) - nữ diễn viên  chính trongHigh School Musical  - đã một phen gây xôn xao khi tháng 7-2007 xuấthiện trong “bộ sưu tập” ảnh nude nhan nhản trên Internet.

Thần tượng khán giả  teen  một thời Melissa Joan Hart (từng được biết quamàn ảnh nhỏ Việt Nam  với bộ phim  truyền hình  nhiều tập Sabrina theTeenage Witch) cũng khỏa thân  trên trang bìa tạp chí  nam giới Maxim.

Thậm chí Joss Stone (sinh năm 1987) - ca sĩ  Anh từng chinh phục  ngườiyêu nhạc với thể loại soul qua chất giọng cực kỳ hoàn hảo (đoạt haiBrit Award và một Grammy), vốn được đánh giá  là “ngoan”, đối lập vớihình ảnh siêu quậy của thế hệ Britney Spears  - cũng gây xìcăngđan vớitấm ảnh nude chụp vào trước sinh nhật  thứ 20.

Người ta bắt đầu ví Miley Cyrus, nhân vật  chính trong loạt ảnh nóngtrên Vanity Fair như một nàng Lolita, hình tượng ám chỉ những cô béphát triển sớm về giới tính.

"Hiệu ứng Lolita"

Loạt ảnh nóng của Miley Cyrus trên Vanity Fair, kéo theo cuộc tranhluận tưởng như dài bất tận xung quanh vụ việc khiến một giáo sư đến từtrường Đại học  Iowa phải gọi nó là "Hiệu ứng Lolita". Trong đó Lolitalà hình tượng ám chỉ những cô bé  phát triển sớm về giới tính.

GS Meenakshi Gigi Durham, thuộc khoa Báo chí  và Quan hệ Công chúng củatrường Đại học  Iowa đã chỉ trích giới truyền thông  vì sự mổ xẻ vào cácbức ảnh nóng của Cyrus. Ông cho rằng việc làm  của họ có thể bóp chếtmột tài năng đang trên đà phát triển, cũng như sự hoàn thiện về mặtgiới tính của cô bé.

Viết trên tạp chí  Nabokov trực tuyến  của trường Đại học  Dalhousie, Tiếnsĩ Durham cho rằng kể từ khi tiểu thuyết Lolita được xuất bản cách đây50 năm, nhân vật  nàng Lolita trở thành hình tượng ám chỉ đứa trẻ có sựphát triển sớm về giới tính, nhưng nó cũng gây ra không ít hiểu lầm chođộc giả.

Thực tế, Lolita chẳng làm gì để quyến rũ Humbert Humbert cũng như khơigợi niềm đam mê dục tình ngùn ngụt trong anh, mà sự quyến rũ toát ra từbản thân con người  và cơ thể cô bé.

"Mọi người vẫn nhìn nhận Lolita là một cô bé  hư hỏng, đáng chê trách vìthói hay ve vãn đàn ông của cô bé  nhưng thực tế chưa hẳn như vậy..."

Trường hợp Miley Cyrus cũng vậy, người ta dường như đang đánh đồng côbé với nàng Lolita, thế nhưng với đầu óc ngây thơ  của cô bé  15 tuổichắc gì Miley đã hình dung hết được những gì kéo theo đằng sau quyếtđịnh gật đầu chụp loạt ảnh nóng cho Vanity Fair.

Lolita (1955) là một tiểu thuyết của Vladimir Vladimirovich Nabokov.Tiểu thuyết được viết bằng tiếng Anh  và được xuất bản vào năm 1955 ởParis, sau đó được chính tác giả  dịch ra tiếng Nga  và được xuất bản vàonăm 1967 ở New York. Tiểu thuyết nổi tiếng cả ở phong cách  mới lạ lẫnnội dung gây ra các tranh cãi  do nhân vật  chính của tiểu thuyết tênHumbert Humbert, một người khá nhiều tuổi có sự ám ảnh về tình dục  vớimột cô gái  mười hai tuổi tên Dolores Haze.

Sau khi được xuất bản, tiểu thuyết trở thành một tác phẩm  kinh điển vàlà một trong những tác phẩm  nổi tiếng nhất và gây ra nhiều tranh cãinhất trong nền văn chương thế kỷ  20. Cái tên "Lolita" đã đi vào văn hoáphổ thông như là một từ để mô tả cô gái  trẻ phát triển sớm về giớitính.

"Nàng Lolita" được Playboy chắp cánh
 
Ông chủ tờ tạp chí  ăn chơi Playboy Hugh Hefner cho biết ông muốn ngôisao tuổi teen  Miley Cyrus làm người mẫu cho tạp chí  này chừng nào trởthành người lớn.

Nhưng rút kinh nghiệm  từ bài học của Vanity Fair, Playboy đủ kiên nhẫnchờ đến 3 năm nữa khi cô bé  đủ 18 tuổi mới thực sự thảo hợp đồng.

Phát biểu trên tờ Extra, Hugh Hefner nói: "Chắc chắn là cô bé  sẽ được Playboy chào đón. Cô ấy là một phụ nữ  rất đẹp."

Nổi tiếng với vai diễn  được nhiều khán giả  tuổi teen  hâm mộ trongHannah Montana, Cyrus giờ đây còn được ví với nàng Lolita nghịch ngợmvà quyến rũ… chết người.

Đề nghị của Hefner được đưa ra ngay sau khi loạt ảnh gợi cảm  của ngôisao xuất hiện trên Vanity Fair, bộ ảnh gây sốc cho người hâm mộ, cũngnhư khuấy lên cuộc tranh luận gay gắttrong các bậc phụ huynh liệu Cyruscó xứng đáng làm thần tượng của con em họ hay không.

Nói về sự kiện Cyrus chụp ảnh cho Vanity Fair, ông chủ Playboy nhậnxét: "Tôi nghĩ khi người ta bàn tán rùm beng về vụ việc vô tội nhưchính các bức ảnh  đó phản ánh cái cách người ta quan niệm về bản nănggiới tính."

Hefner từng nhiều lần mời các cô gái  tuổi vị thành niên làm mẫu cho tạpchí của mình. Chẳng hạn như trường hợp chị em sinh đôi  Mary-Kate vàAshley Olsen, chỉ một thời gian  ngắn trước khi cặp đôi  này bước sangtuổi 18, Hefner đã gọi họ là "niềm mơ ước của bất cứ chàng trai trẻnào", đồng thời 'van nài' cặp đôi  cởi bỏ quần áo cho chuyên trang củaông. Nhưng chị em nhà Olsen  đủ tỉnh táo để đợi đến khi 21 tuổi mới đápứng thịnh tình của Hefner.

Gần đây, ông lại đề nghị Lindsay Lohan khoả thân  cho Playboy, nhưngkhông hiểu sao cô nàng  từ chối dù đã đủ tuổi làm người lớn. Thay vì rũbỏ áo quần trên Playboy, "Cô gái  lắm chiêu" mát mẻ trên tạp chí  NewYork.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết “Bán lúa non”!!

Bạn có ý kiến gì về bài viết “Bán lúa non”! này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết “Bán lúa non”! bạn tại đây.