Trước bối cảnh hội nhập kinh tế, cơ hội kinh doanh  xuất hiện ào ạt và liên tục, nhiều ngành nghề mới được hình thành.

Thế giới ngày càng "phẳng" hơn, mang đến nhiều cơ hội cho doanh nghiệp  với thị trường  liên thông từ trong nước đến quốc tế, đồng thời mở ra một vấn đề mới cho các nhà lãnh đạo, đó là theo đuổi những giá trị  kinh doanh  cốt lõi của doanh nghiệp  (còn gọi là sư mạng) hay nhang cơ hội mới ập đến với mức lợi nhuận  hấp dẫn.

Điều đơn giản đầu tiên là lợi nhuận  chỉ mang tính ngắn hạn trong khi sư mạng chính là mục đích cuối cùng.

Sự thay đổi môi trường  kinh doanh 

Trước đây, doanh nghiệp  Việt Nam chỉ cần chú trọng quản lý thật tốt khách hàng, sản phẩm, nguồn nhân lực, tài sản... là đã hoàn thành mục tiêu. Nhưng hiện nay, khi quá trình dân chủ hóa thông tin, tri thức diễn ra hàng ngày trên toàn thế giới  thì những công nghệ, ưng dụng mới nhất, xu hướng ngành cũng như thông tin  về thị trường, đối thủ... không còn là của riêng ban lãnh đạo  doanh nghiệp  hoặc bất kỳ ai.

Mọi người đều có thể lấy thông tin  bàng cách truy cập  Internet.

Việc dân chú hóa thông tin  và tri thức cũng cho phép ban lãnh đạo  doanh nghiệp  đào sâu tìm hiểu kiến thức  về những ngành liên quan hoặc lĩnh vực mà họ quan tâm. Chính những kiến thức  này sẽ là động cơ thúc đẩy lãnh đạo doanh nghiệp  hướng Công ty  mình thực hiện những hoạt động  mới, tạo ra lợi nhuận  và bành trướng doanh nghiệp  nhưng lại dần xa rời sứ mạng doanh nghiệp.

Hiện có rất nhiều doanh nghiệp  đi theo chiều hướng này. Ví dụ, ngành bất động sản  cụ thể là xây dựng  cao ốc văn phòng  cho thuê đang rất "sốt", đem lại lợi nhuận  cao, thế là hàng loạt doanh nghiệp  đổ xô vào đầu tư  và quên mất sứ mạng chính của mình.

 Như một Công ty  chuyên sản xuất cà phê  nhận thấy thị trường  phân phối sản phẩm  tiêu dùng đang có tiềm năng, họ quyết định  đổ hàng ngàn tỉ đồng thiết lập hệ thống  phân phối bán lẻ trải dài cả nước. Lời lỗ của những dự án trên chưa biết thế nào nhưng trước mất là nguồn lực của họ đã bị dàn trải khiến lợi thế cạnh tranh đang dần suy yếu.

Kênh phân phối kia sẽ tồn tại như thế nào khi xu hướng người tiêu dùng  đang dần chuyển sự tập trung vào siêu thị. Nghiên cứu  về hành vi người tiêu dùng  2007 của báo Sài Gòn  Tiếp Thị  ở 4 thành phố  lớn là Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ cho thấy, người tiêu dùng  đang xem siêu thị  là kênh mua sắm chủ yếu ở các mặt hàng tiêu dừng và gia dụng.

Tương tự như khi doanh nghiệp  của bạn dễ dàng nắm bất thông tin  của các ngành khác thì những Công ty  ngoài ngành công không quá khó khăn để có thông tin  về ngành hoạt động  của bạn, thậm chí là cả thông tin  về thị trường, xu hướng ngành, phát minh công nghệ... mà bạn đang có.

Điều này sẽ thôi thúc những đối thủ  tiềm năng nhảy vào, đối thù trực tiếp  sẽ cạnh tranh gay gắt hơn. Và đây cũng là một động lực thúc đẩy các nhà lãnh đạo  phát triển những định hướng kinh doanh  mới, tạo ra lợi nhuận  cao nhằm giảm thiểu rủi ro về ngành cũng như áp lực cạnh tranh.

Những vấn đề trên là thực tế cửa không ít doanh nghiệp  lớn, được xem là hàng đầu của Việt Nam hiện nay. Vậy nhà lãnh đạo  phải làm thế nào, theo đuổi sứ mạng hay lợi nhuận?

Sứ mạng hay lợi nhuận

Một Tiến sĩ kinh tế  học có tiếng ở Việt Nam nói rằng, vấn đề đơn giản hay phức tạp phụ thuộc phần lớn vào cách ta đặt vấn đề. Cũng giống như ngày xưa khi bao vây thành trì, vị tướng lĩnh chỉ nhìn thấy công thành là phương pháp duy nhất mà bỏ qua những phương pháp về ngoại giao, chính tri, kinh tế  vì ông bị bó hẹp trong chính quan điểm  của mình.

 Không thể trách vị tướng đó kém cỏi vì ông ta được đào tạo  để chinh phạt. Giá trị  để chứng tỏ bản thân  ông là nhũng trận chiến, số lượng  thành trì và tù binh chiếm được.

Tương tự với nhà lãnh đạo  doanh nghiệp, không thể trách khi họ rời bỏ những giá trị  cốt lõi để chạy theo lợi nhuận. Đương kim CEO  của Motorola, Eo Zander là nhà quản ly xuất thân từ ngành tài chính, sau khi tại vị, ông đã tiến hành cắt giảm nhân sự tại Mỹ hàng loạt, chuyển các bộ phận hỗ trợ sang Malaysia và Philippines.

Một sớm thực dậy, các nhà quản lý cấp trung của Motorola  đến văn phòng  không còn nhận được lời chào buổi sáng từ cô thư ký xinh đẹp  mà thay vào đó là cuộc gọi từ Malaysla báo về lịch làm việc  trong ngày, một email tư Philippines  cung cấp các hồ sơ chuẩn bị cho cuộc họp quan trọng.

 Những thay đổi của vị CEO  này đã vấp phải sự phản đối rất lớn từ nhân viên, Chính quyền  vì đã làm mất việc làm  của hàng ngàn người Mỹ  và chuyển một bộ phận doanh số  không nhỏ của Motorola  ra nước ngoài. Nhưng trong báo cáo tổng kết cuối năm 2005, lợi nhuận  và tăng trưởng của Motorola  lại cao hơn những gì người tiền nhiệm làm được.

Trở lại Việt Nam, rất nhiêu nhà lãnh đạo  đang băn khoan liệu nên tập trung vào lợi nhuận  hay sứ mạng cốt lõi của doanh nghiệp.

 Khó khăn của họ là đã đặt hai phạm trù lợi nhuận  và sứ mạng ở hai khía cạnh đối nghịch nhau. Trong triết học duy vật biện chứng, C.Mác và Ph.Ăngghen nói rằng, bên trong mâu thuẫn có sự thống nhất  với nhau, mâu thuẫn là tiền đề đề phát triển tiến bộ xã hội.

 Sự phủ định của những mâu thuẫn này mang tính biện chứng, tức chúng không phủ định hoàn toàn mà chi phủ định những mặt gây hạn chế, kìm hãm sự phát triển của nhau. Khi loại bỏ những yếu tố này thì những yếu tố mâu thuẫn sẽ kết hợp với nhau, tạo nên bước nhảy cho xa hội.

Nên áp dụng quy luật trên vào hai phạm trù sư mạng và lợi nhuận, xem lợi nhuận  như một công cụ để duy trì mục tiêu sứ mạng của doanh nghiệp. Khi đó, mục tiêu hàng đầu trong hoạch định chiến lược kinh doanh  là xây dựng  sức mạnh nội tại của doanh nghiệp, lợi nhuận  chỉ là công cụ thực hiện.

 Quan điểm này còn thể hiện ở khía cạnh các doanh nghiệp  mở rộng lĩnh vực kinh doanh  có liên quan trực tiếp  hoặc gián tiếp đến lĩnh vực, thế mạnh, lợi thế hiện tại của mình. Khi áp dụng quan điểm  này, họ sẽ được những chiến lược kinh doanh  nhất quán, khai thác triệt để sức mạnh nền tảng của doanh nghiệp  mà không làm giảm suất sinh lợi và tăng trưởng.

FPT là một ví dụ tốt cho nhận định trên. FPT  đang theo đuổi rất nhiều lĩnh vực như sản xuất gia công  phân mém, phân phối thiết bị tin học, cung cấp phần mềm  hỗ trợ quản trị  doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ  thông tin  liên lạc, lắp ráp máy tính  và đào tạo  tin học.

 Nhưng họ chưa bao giờ xa rời triết lý kinh doanh của mình, đó là "Công ty cổ phần đầu tư  phát triển công nghệ". Tất cả những hoạt động  con của Công ty  dù mới xuất hiện hay tồn tại từ lâu đều tập trung vào mục đích phát triển công nghệ. Và bản thân  những ngành con này đều có suất sinh lợi rất cao (lợi nhuận và tăng trưởng hàng năm của FPT  đều đạt trên 30%).(Theo bản cáo bạch của Công ty  FPT).

Với doanh nghiệp  cà phê  ở trên, vẫn là xây dựng  kênh phân phối nhưng tại sao là hàng tiêu dùng mà không phải là hàng nông sản hoa quả tươi, nông sản chế biến? Trong khi khai thác và chế biến cà phê  đang là thế mạnh của họ và tình hình phân phối nông sản hoa quả tươi Việt Nam hiện rất thiếu những kênh phân phối trọng yếu.

Một mảng nhỏ thị trường  đã vào siêu thị  và các cửa hàng cung cấp nông sản tươi sống, đại đa số còn lại là những cửa hàng manh mún. Bên cạnh đó, người tiêu dùng  ngày càng quan tâm  hơn đến nguồn gốc cũng như sự đảm bảo chất lượng  của nông sản cùng với tính an toàn khi sử dụng chúng.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Sứ mạng hay lợi nhuận này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Sứ mạng hay lợi nhuận bạn tại đây.