Mặc dù có một số ưu thế trong tổ chức kinh doanh  so với các hình thức kinh doanh  thương mại  truyền thống, như không cần chi phí lớn cho đầu tư  cửa hàng, quảng cáo  và dễ gây phong trào bột phát “người người tham gia, nhà nhà tham dự” vào hệ thống  KDĐC khiến doanh thu, bán hàng tăng đột biến… song  nhiều trường hợp sản phẩm  cụ thể được phân phối theo kiểu KDĐC đã và đang rộ lên ở Việt Nam  cho phép nhận diện những “bẫy chết người”, hay các thủ thuật và tác động tiêu cực  của KDĐC.

Gây lòng tin “ảo” bởi quảng cáo  quá mức hoặc nhập nhằng các tác dụng của sản phẩm  cần bán

Thông thường, các sản phẩm  được phân phối theo mạng KDĐC đều được phù phép, “thần bí hóa” hoặc “đa năng hóa” các tác dụng và tiện ích khác thường mà sản phẩm  đem lại cho người tiêu dùng, theo kiểu “có 1 nói 10”, khoe vống lên các tác dụng “3 trong 1”, thậm chí rất khác nhau của sản phẩm. Ví dụ, có sản phẩm  nước quả ép được khoe là vừa chống được cao huyết áp, vừa chống được huyết áp thấp; hoặc có viên nhộng vừa chữa được gầy, vừa giảm được béo hệt như công năng của chiếc máy điều hòa hai chiều nóng – lạnh vậy! Đặc biệt, người phụ trách các lớp học hoặc hội thảo về KDĐC luôn căn dặn các phân phối viên không được nói rằng nước quả ép là thuốc chữa bệnh (để bảo đảm an toàn về pháp lý khi cơ quan quản lý  nhà nước  thăm hỏi về giấy phép nhập khẩu  hoặc bằng cấp chuyên môn cần thiết theo yêu cầu của Bộ Y tế), song  lại khuyến khích và “mớm lời” cho họ quảng cáo  về tác dụng thần kỳ, chữa bách bệnh và vượt trội hơn mọi thuốc y tế khác. Cần nói thêm là các lớp học hoặc hội thảo này thường được tổ chức theo mô hình khá giống nhau: địa điểm  phải ở góc khuất, tầng hai càng tốt để “người ngoài” không thể nhòm ngó; có một vài thuyết trình viên chuyên nghiệp, có bằng cấp (theo lời tự giới thiệu) và đều thành đạt, trở nên giàu có nhờ KDĐC. Hoặc đơn giản đó là những người – “chim mồi” để chia sẻ  với người nghe các tác dụng thần kỳ của sản phẩm  mà họ đã cảm nhận được trong quá trình sử dụng sản phẩm  (như kiểu thư cảm ơn của các bệnh nhân mà các hiệu thuốc gia truyền vẫn trưng ra với khách hàng  vậy)… Đảm bảo rằng khi nghe họ nói xong thì lòng tin của bạn sẽ được tăng lên rất nhiều về những thần dược và những sản phẩm  kỳ diệu mà họ giới thiệu. Tuy nhiên, những ai có một chút kiến thức  và đủ tỉnh táo đều có thể phát hiện dễ dàng nhiều mâu thuẫn và sự bất hợp lý trong các bài thuyết trình về sản phẩm  KDĐC. Đơn giản ở chỗ, nếu sản phẩm  tốt như vậy sao họ không quảng cáo  rộng rãi, công khai cho người tiêu dùng  mua hoặc biết, mà phải quảng cáo  kiểu thậm thụt, rỉ tai như vậy…

Trở thành người tiêu thụ bất đắc dĩ vì phải mua sản phẩm  và tiền đặt cọc là thủ tục đầu tiên bắt buộc để tham gia kinh doanh  mạng.

Đây là nguyên tắc bất di bất dịch đối với bất kỳ mạng KDĐC nào và đối với bất kỳ sản phẩm  nào được phân phối qua mạng này. Nói cách khác, người tham gia phải tự mình trở thành người tiêu thụ sản phẩm  dù muốn hay không, dù muốn giảm béo hay giảm gầy, dù có bệnh hay không có bệnh (trong khi ở kinh doanh  đại lý thương mại  khác thì đại lý chỉ là người trung chuyển hàng hóa thuần túy, không bắt buộc phải là người tiêu dùng  hay mua hàng…). Nghĩa là, khi đã mất tiền mua hàng thì đại lý kinh doanh mạng  buộc phải tìm mọi cách bán lại hàng này nếu không muốn trực tiếp  tiêu dùng.

Bị quyến rũ bởi tỉ lệ tính hoa hồng cao do giá bán quá cao

Điều dễ nhận thấy là các phân phối viên và đại lý trong hệ thống  kinh doanh mạng  luôn phải mua sản phẩm  với giá cao đến bất ngờ, thậm chí cao gấp vài lần giá của chính sản phẩm  đó hoặc sản phẩm  tương đương trên thị trường. Đồng thời, để an ủi và kích thích động lực kinh doanh  của các phân phối viên, các nhà tổ chức KDĐC thường trích lại hoa hồng cho người tham gia khá cao, từ 20-50% tổng doanh thu  theo lời họ tự miêu tả… Hơn nữa, về hình thức, cách thức ăn chia còn được thiết kế  theo kiểu “phản ứng dây chuyền”, hình tháp để tăng độ hấp dẫn cho nhà phân phối cấp 1 (cấp cao nhất)… Việc bán sản phẩm  giá cao khiến người mua, dù được thưởng hậu đi nữa, vẫn chỉ là tự “ăn thịt chính mình”, do phần thưởng chính là phần “đắt đỏ vượt trội” mà họ đã mua theo “giá gốc” đó, hoặc chỉ “ăn bánh vẽ”, vì việc bán được sản phẩm  cho người tiêu dùng  thực sự khác là rất khó, mà chủ yếu là bán lại cho các đại lý khác thấp hơn (cấp 2, cấp 3…) hoặc tự bỏ tiền để mua tiếp sản phẩm, nhằm duy trì vị thế đại lý “cấp 1” của mình.

Lợi ích thụ hưởng hoa hồng của các phân phối viên là không chắc chắn và lợi ích của người tiêu dùng  không rõ ràng, thiếu bảo đảm

Như trên đã nêu, lợi ích của các phân phối viên và đại lý tham gia kinh doanh mạng  là không chắc chắn vì họ phải mua sản phẩm  với giá cao trong khi nhu cầu thị trường  và sức tiêu thụ thực tế là chưa rõ. Sản phẩm  có nguồn gốc không rõ ràng, các lợi ích của sản phẩm  khá “tù mù”, không được thẩm định khoa học, công khai và được quảng bá  rộng rãi, nên người tiêu dùng  khó có thể dễ dàng rút tiền túi mua sản phẩm  với giá đắt, trừ những người nhẹ dạ cả tin hoặc ham lời muốn mua để có quyền tham gia kinh doanh  mạng. Lợi nhuận  kinh doanh mạng  và cả của người phân phối thường chỉ là tổng số các khoản “học phí” mà những người đã, đang và sẽ tham gia kinh doanh mạng  phải trả và chuyển hóa nội bộ từ túi người này sang túi người kia mà thôi.

Đấy là chưa kể các khoản hoa hồng mà đại lý cấp 1 được hưởng từ kết quả gây dựng các đại lý cấp 2, cấp 3… cũng không rõ ràng và chắc chắn. Điều này liên quan đến một loạt quy định  rắc rối và “nghiêm ngặt” về thống kê  sản phẩm  tiêu thụ qua các cấp, nhất là yêu cầu về tiêu thụ sản phẩm  tối thiểu, liên tục trong thời hạn quy định  của các cấp đại lý. Nếu vi phạm  các yêu cầu “khoán mua” sản phẩm  này thì mạng sẽ vỡ, tất cả hệ thống  các cấp được gây dựng sẽ quay trở lại số 0, các quyền lợi của các đại lý các cấp bị bãi bỏ và các đại lý phải tiếp tục bỏ tiền để làm lại từ đầu…

Lợi ích của người tiêu dùng  thuần túy các sản phẩm  được phân phối qua mạng KDĐC cũng không được bảo đảm, do trước hết các tiện ích của sản phẩm  hoặc chưa rõ ràng hoặc đã bị phóng đại và thiếu các hướng dẫn  sử dụng cụ thể, chủ yếu do các đại lý thiếu chuyên môn, thừa nhiệt tình truyền đạt lại tùy theo nhận thức, mục đích và thiện chí của mình. Hơn nữa, các sản phẩm  đều không được bảo hành do không có quy định  và cơ sở bảo hành của các nhà tổ chức KDĐC. Nếu có hậu quả xảy ra cho người tiêu dùng  từ sử dụng sản phẩm  mua qua KDĐC thì người tiêu dùng  chẳng biết kêu ai, còn các nhà tổ chức, kinh doanh  đa cấp thì vô can hoặc dễ dàng trút trách nhiệm lên đầu các đại lý vì họ đã chuẩn bị sẵn cho mình nhiều “bằng chứng ngoại phạm”…

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nhận diện thủ thuật kinh doanh đa cấp này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nhận diện thủ thuật kinh doanh đa cấp bạn tại đây.