Cùng đi với anh Nam có anh M., người bán đất cho anh Nam. Sau khi nhận tiền, anh Nam không đếm mà "sang tay" cho anh M. cọc tiền 70 triệu đồng  (có biên nhận), còn xấp tiền lẻ (29.167 đồng) anh cất vào túi và ra về.

Đến 18g cùng ngày, anh Nam nhận được điện thoại  của cô Trần Phương Nga, nhân viên  giao dịch  NH ACB  chi nhánh An Sương, thông báo  đã đưa dư cho anh 9 triệu đồng. Quá bất ngờ, anh Nam giải thích sau khi nhận tiền từ NH, anh giao cho người khác chứ không mang về nhà do đó không biết  có dư hay không. Để xác tín, anh Nam còn cho số điện thoại  anh M. để NH kiểm tra.

9 triệu đồng  đổi lấy sự bình yên

Theo lời anh Nam, đến 23g cùng ngày, một người tự xưng là công an  gọi điện đến nhà anh Nam cho rằng anh đã nhận dư tiền của NH và đề nghị phải trả, nếu không sẽ... bỏ tù. Anh Nam vẫn cho rằng mình không biết  số tiền trên. Liên tục những ngày sau đó, gia đình  anh Nam nhận nhiều cuộc điện thoại  yêu cầu phải trả lại tiền kèm theo những lời đe dọa. Một lần, cô Nga  dẫn theo một người đàn ông  đến nhà anh Nam. Người đàn ông  tự xưng là công an  cho rằng anh Nam đã chiếm đoạt tài sản  của Nhà nước  và buộc phải trả lại tiền.

Sáng 18-5, ba người mặc thường phục tự xưng là công an  Q.12 đến nhà đòi gặp anh Nam. Người nhà anh Nam hỏi có giấy mời không thì những người này nói đã gửi cho cảnh sát  khu vực. Sau khi bàn bạc, những người này hẹn anh Nam sáng 19-5 phải có mặt tại Công an  Q.12 để làm rõ việc giao dịch  với NH ACB. Qua tìm hiểu của PV Tuổi Trẻ, trước đó Đội cảnh sát  điều tra tội phạm về trật tự xã hội  Công an  Q.12 có gửi giấy mời và giấy triệu tập cho anh Nam nhưng anh chưa nhận được.

8g ngày 19-5, anh Nam đến Công an  Q.12 theo yêu cầu nhưng cán bộ điều tra đi vắng. Đến 9g30 anh Nam được gọi vào và bị tạm giữ qua đêm  để lấy lời khai. Ban đầu anh Nam một mực khẳng định không hề lấy số tiền trên. Chị Tuyền, vợ anh Nam, cho biết khoảng 23g anh Nam gọi điện về nhà giọng gấp gáp: "Nếu anh không nhận thì họ không cho về, em lấy tiền lên đưa người ta để anh về". Khi một vị lãnh đạo công an  quận xuất hiện để tiếp tục thuyết phục thì anh Nam đành thừa nhận đã nhận dư số tiền trên. Một cán bộ điều tra hỏi số tiền trên dùng mục đích gì, anh nói đại "tiêu xài hết rồi".

Sáng 20-5, người nhà anh Nam mang 9 triệu đồng  đến nộp cơ quan  điều tra và bảo lãnh cho anh Nam về nhà. Anh Nam cho biết: "Các điều tra viên không hề đánh đập nhưng hết người này đến người nọ "động viên" nếu không chịu nhận đã cầm dư 9 triệu đồng  sẽ bị xử lý hình sự, sẽ ảnh hưởng đến công việc... Trong tình thế bức bách như thế, vả lại nghĩ số tiền không quá lớn nên tôi đành nhận đại để đổi lại sự bình yên".

Nhân viên phải đền tiền cho NH

Chiều 20-5, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Hiếu, giám đốc  NH ACB  chi nhánh An Sương, cho biết: "Việc nhân viên  làm mất tiền đã được nội bộ giải quyết ngay trong ngày. Còn việc cô ấy (giao dịch viên Trần Phương Nga) nhờ công an  can thiệp tôi hoàn toàn không biết, ngoài trách nhiệm của NH". Có mặt tại buổi làm việc, cô Nga  thừa nhận sau khi về nhà đã kể sự việc trên cho người nhà. Sau đó người nhà của cô Nga  đã có gọi điện và trực tiếp  đến nhà anh Nam "làm cho ra nhẽ”. Do không đòi được tiền, cô Nga  đã làm đơn gửi cơ quan  điều tra Công an  Q.12.

Theo ông Hiếu, chiều 29-4 sau khi kiểm quĩ, NH phát hiện cô Nga  làm lệch quĩ 9 triệu đồng. Qua kiểm tra các chứng từ, cô Nga  cho rằng đã chi dư cho khách hàng  Huỳnh Hoài Nam số tiền trên. Ông Hiếu chỉ đạo cô Nga  liên hệ với anh Nam để thương lượng. Sau đó NH có lập biên bản nhân viên  chi thừa tiền cho khách hàng  9 triệu đồng. Ông Hiếu cho rằng: "Về qui định của NH thì vụ việc giải quyết đến đây là hết. Rõ ràng trách nhiệm thuộc về cô Nga. Cô Nga  làm mất tiền của NH thì phải đền". Ngay chiều hôm đó, cô Nga  đã nộp cho NH 9 triệu đồng.

Ông Hiếu cho biết thêm: "Theo qui định, khi giao dịch  đã hoàn thành, khách hàng  ra khỏi NH thì chuyện thiếu, đủ đều do các bên phải tự chịu trách nhiệm. Nếu khách hàng  nhận thiếu tiền cũng không có "cửa" để đòi lại NH. Nếu NH chi dư mà có chứng từ chứng minh thì chỉ có cách năn nỉ người ta". Quan sát đoạn ghi hình từ camera  của NH ACB  cho thấy sau khi nhận tiền từ quầy, anh Nam mang xuống cuối phòng giao cho một người đàn ông  sau đó ra về.

Tuy nhiên, theo giải thích của ông Hiếu, căn cứ "Bảng liệt kê chi các loại tiền" do NH lập ra (chữ ký của một giao dịch  viên khác) thì số tiền trả cho anh Nam là 79.029.167 đồng (dư 9 triệu đồng). Trong khi đó, anh Nam cho rằng anh chỉ đọc kỹ tờ "Giấy lĩnh tiền tiết kiệm" do NH phát hành (có chữ ký, con dấu của kiểm soát, giao dịch  viên và khách hàng) ghi rõ đã trả cho anh Nam 70.029.167 đồng.

Giải thích về phiếu chi này, ông Hiếu thừa nhận hai chứng từ trên không khớp nhau. Theo một chuyên gia  về NH, giấy biên nhận lĩnh tiền là căn cứ giá trị  nhất để xác định NH đã chi trả bao nhiêu tiền cho khách hàng. Còn bảng liệt kê chi tiết các loại tiền chỉ là căn cứ xác định NH chi cho khách hàng  những loại tiền có mệnh giá bao nhiêu mà thôi. Về pháp lý thì giấy biên nhận có giá trị  hơn so với bảng liệt kê các loại tiền.

Sáng 21-5, trao đổi với Tuổi Trẻ, thượng tá Phùng Tấn Thành - phó Công an  Q.12 - cho biết: "Vụ việc đã được giải quyết xong. Ban đầu anh Nam không nhận nhưng sau đó đã thừa nhận có nhận dư tiền của NH và trả lại rồi". Trả lời câu hỏi  vì sao từ một vụ tranh chấp  dân sự lại được giải quyết theo thủ tục hình sự, một cán bộ điều tra cho biết "chuyện đó tôi không biết".

Luật sư Trương Xuân Tám (trưởng Văn phòng  luật sư  Tường Trương Xuân Tám): Hình sự hóa một vụ tranh chấp  dân sự

Trong vụ việc này, tôi thấy chưa có một căn cứ nào để nói rằng anh Nam vi phạm  các qui định pháp luật  về hình sự mà chỉ là quan hệ giao dịch  dân sự bình thường. Trước hết, việc trả tiền dư cho khách hàng  thuộc về trách nhiệm của giao dịch  viên NH với khách hàng. Giả sử anh Nam vô tình nhận dư số tiền 9 triệu đồng  sau đó trả cho người khác mà không đếm lại (vì tin vào máy đếm tiền của NH) thì ở đây anh Nam cũng không phải ngang nhiên vào NH để chiếm đoạt số tiền đó.

Anh Nam không hề có hành vi lừa đảo  hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản  hay chiếm giữ trái phép tài sản  NH, không cố ý, không biết  trước giao dịch  viên NH sẽ trao dư tiền cho mình. Theo qui định tại điều 141 BLHS về tội "chiếm giữ trái phép tài sản" thì yếu tố bắt buộc về mặt chủ quan phải có sự "cố ý”.

Nếu có căn cứ anh Nam chiếm giữ 9 triệu đồng  tiền NH đưa dư (mà lỗi không thuộc về anh Nam) thì cũng chỉ là tranh chấp  dân sự, phía NH có thể khởi kiện dân sự để yêu cầu trả lại. Việc cơ quan  điều tra Công an  Q.12 dùng biện pháp nghiệp vụ để hình sự hóa một vụ dân sự là không thỏa đáng và không bình thường.

Cho dù tại cơ quan  công an  anh Nam bị áp lực thừa nhận có nhận dư số tiền 9 triệu đồng  thì không phải là căn cứ để khởi kiện. Theo qui định của Bộ luật dân sự, các giao dịch  dân sự sẽ bị coi là vô hiệu, không có giá trị  để yêu cầu trả lại tài sản  nếu người giao dịch  không tự nguyện (điều 122) hoặc bị đe dọa (điều 132). Ngay cả trong vụ án  hình sự, cơ quan  tố tụng cũng không được sử dụng lời khai nhận tội của bị can, bị cáo  làm chứng cứ duy nhất để buộc tội.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Bị tạm giữ vì nghi nhận tiền thừa này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Bị tạm giữ vì nghi nhận tiền thừa bạn tại đây.