“Đó là một mục tiêu lớn, nhưng từng phần của nó có thể được giải thích theo nhiều cách khác nhau.”

Saxe nhận vị trí giảng viên các ngành khoa học  nãovà nhận thức tại MIT năm 2006, chuyên ngành  nhận thức xã hội  – cáchthức mọi người diễn dịch suy nghĩ của người khác. Đây là một chủ đề khóvì suy nghĩ và lòng tin của con người  không thể quan sát trực tiếp.

“Đây là những loại hình tư tưởng cực kỳ trừutượng, mặc dù chúng ta sử dụng chúng thuần thục và thường xuyên trongcuộc sống hàng ngày.”

Mặc dù không thể quan sát suy nghĩ trực tiếp, ngườita có thể quan sát gián tiếp phần não nào hoạt động  khi mọi người nghĩvề một số thứ nhất định. Saxe dò tìm các mạch não hàm chỉ suy nghĩ củacon người với một kỹ thuật  được gọi là chụp ảnh cộng hưởng từ chức năng(fMRI), một loại hình chụp não đo dòng chảy của máu.

Sử dụng fMRI, Saxe có thể xác định một vùng não (mạch nối đỉnhthái dương) sáng lên khi mọi người nghĩ về suy nghĩ của những người khác, một điều mà chúng ta thường làm khi cố gắng  hình dung tại sao mọi người lại hành động  như thế này hay thế khác.

Theo Nancy Kanwisher, Giáo sư Khoa học  Não và nhận thức tại MIT và là người hướng dẫn  luận án tiến sĩ của Saxe, phát hiện này “là một trong những khám phá đáng ngạc nhiên  nhất trong lĩnh vực khoa học  thần kinh nhận thức não người.”

"Chúng ta vốn đã biết một số phần của não liênquan đến những lĩnh vực cụ thể của sự điều khiển cơ vận động và nhậnthức, nhưng nhiều người nghi ngờ rằng quá trình nhận thức tầm cao trừutượng như hiểu được suy nghĩ của người khác có thể được thực hiện chỉtrong một mảnh riêng vỏ não."

Ảnhchụp não bằng phương pháp chụp cộng hưởng từ chức năng cho thấy mộtvùng não tên là mạch nối đỉnh thái dương (TPJ) sáng lên. Nhà thần kinhhọc của MIT Rebecca Saxe đã chứng minh rằng TPJ hoạt động  khi con ngườinghĩ về suy nghĩ của những người khác. (Ảnh: Rebecca Saxe)

Phân tích não bộ

Vì phương pháp fMRI tiết lộ hoạt động  não bộ giántiếp bằng cách giám sát dòng máu chảy hơn là sự đốt nơ-ron, nó được xemlà một công cụ khá thô sơ trong nghiên cứu  nhận thức. Tuy nhiên, theoSaxe, nó vẫn đưa ra bước tiếp cận quý báu đối với các nhà khoa học  thầnkinh.

Những phương pháp chính xác  hơn, ví dụ như ghi lạihoạt động của những nơ-ron riêng lẻ, không thể áp dụng trên người vìchúng gây tổn thương. fMRI chỉ chụp ảnh chung của hoạt động  não, giúpnhìn thấu phần nào của não liên quan đến các hoạt động  nhận thức phứctạp.

Những công trình gần đây của Saxe sử dụng fMRI đểđào sâu vào việc đánh giá  đạo đức – cụ thể là điều gì xảy ra trong nãokhi mọi người đánh giá  liệu người khác có đang cư xử có đạo đức haykhông. Đánh giá hành vi của người khác trong những tình huống như trênhóa ra lại là một quá trình phức tạp tùy thuộc vào nhiều thứ hơn chỉ làmột hiện tượng riêng lẻ.

“Hai sự kiện với đầu ra phán đoán hoàn toàngiống nhau nhận được những phản ứng cực kỳ khác nhau dựa và sự suy luậncủa chúng ta về tình trạng tinh thần của người khác và những gì họ đangnghĩ.”

Ví dụ, đánh giá  thường dựa trên liệu người đánh giá  có mâu thuẫn vớingười thực hiện hành động  hay không. Khi một người lính kích hoạt mộtquả bom, nhận thức của người quan sát về việc người lính có dự địnhgiết hại dân thường không tùy thuộc vào liệu người lính và người quansát có ở cùng một phía trong mâu thuẫn hay không.

Trong một công trình tương lai, Saxe và một trongnhững cộng sự sau tiến sĩ dự định nghiên cứu  làm thế nào trẻ em  xâydựng được lòng tin đối với đến những chủng tộc hiềm khích lâu dài vớichủng tộc của chúng (ví dụ, người Hồi giáo  và Serb ở Nam Tư  trước kia,hoặc người Sunnie và Shiite ở nhiều vùng Trung Đông).

Họ hy vọng đầu tiên sẽ xác định được vùng não hoạtđộng khi người ta nghĩ về những thành viên  của một nhóm người mâuthuẫn, sau đó quan sát bất kỳ thay đổi nào trong hoạt động  não tiếptheo những nỗ lực thương thuyết ví dụ như “chiến dịch hòa bình” mà tập hợp trẻ em  từ hai nhóm người thù khích nhau.

Những câu hỏi  lớn

Saxe lấy bằng tiến sĩ của MIT vào năm 2003, và gần đây sinh viên  caohọc đầu tiên của cô, Liane Young, bảo vệ luận án tiến sĩ thành công.Điều này mở rộng số lượng  các nhà khoa học  não và nhận thức nữ tại MIT,bắt đầu với Molly Potter, giảng viên tâm lý, người hướng dẫn  Kanwisher.

Saxe, người Toronto, cho biết cô muốn trở thành một nhà khoa học  từ khi còn bé, do hai người họ hàng là các nhà sinh hóa học.

Đầu tiên, “Tôi muốn trở thành một nhà di truyền học vì tôicho rằng thật là thú vị khi bạn có thể tạo nên sự sống từ hóa chất. Bạncó thể bắt đầu với một phân tử và tạo nên một con người. Tôi cho rằngđiều này vô cùng đáng ngạc nhiên.”

Cuối cùng cô bị ngành khoa học  thần kinh hấp dẫn vìcô muốn khám phá những câu hỏi  to lớn hơn, ví dụ bộ não hình thành trítuệ như thế nào.

Cô cho biết bước tiến này đặt cô vào vị trí mà cô muốn trong quá trìnhliên tục của các nghiên cứu  khoa học, bao gồm từ những hệ thống  nhỏ nhưđường dẫn tín hiệu tế bào cho đến toàn bộ xã hội  loài người. Ở mỗi cấpđộ, có sự cân bằng giữa tầm vóc của câu hỏi  và sự cụ thể của câu trảlời.

“Tôi đang thực hiện điều này vì tôi muốn theođuổi những câu hỏi  trừu tượng hơn, có lẽ ở cái giá không tìm ra đượccâu trả lời.”

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khám phá cơ chế của sự xét đoán, lòng tin này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khám phá cơ chế của sự xét đoán, lòng tin bạn tại đây.