Những ý kiến lạc quan cho rằng, người dân  vùng lũ sẽ "chen" nhau vào sống trong các cụm, tuyến dân cư... Thế nhưng, thực tế đã không diễn ra như thế.

Tỉnh Long An bắt đầu triển khai chương trình  này vào năm 2002 với 183 CTDCVL. Tổng diện tích đất cho chương trình  hơn 900ha, hầu hết là đất sản xuất nông nghiệp, ở 9 huyện thuộc vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh. Qua 6 năm xây dựng, đến nay tỉnh Long An mới đưa dân vào ở trong cụm, tuyến dân cư đạt tỉ lệ 27%, thấp nhất trong các tỉnh ĐBSCL có thực hiện chương trình  này.

Càng nhiều càng tốt, nhưng...

Khi chuẩn bị triển khai chương trình, hầu như huyện nào cũng muốn có nhiều CTDCVL, vì trung ương hỗ trợ đến 50% kinh phí thực hiện, phần còn lại là vốn của tỉnh vay. Tổng vốn cho chương trình  dự kiến là khoảng 800 tỉ đồng. Đến nay, sau 6 năm thực hiện, hầu như chỉ có khâu tôn nền là cơ bản hoàn thành (181/183 CTDCVL). Do khó khăn về nguồn vốn, đến nay các hạng mục hạ tầng kỹ thuật  mới thực hiện đạt dưới 40. Theo kế hoạch, tỉnh Long An sẽ bố trí cho hơn 35 ngàn hộ dân vào ở trong CTDCVL. Diện tích mỗi lô nền nhà từ 64 đến 100m2.

Đến nay, mới có hơn 20 ngàn hộ nhận nền và chỉ có hơn 9.500 hộ chính thức xây nhà ở, đạt tỉ lệ 27%. Nguyên nhân  tựu trung lại là: Tập quán sống gắn bó với ruộng vườn của người dân; chưa đầu tư  hoàn chỉnh hạ tầng; nhiều năm qua không có lũ lớn (để người dân  sợ mà vào CTDCVL)... Trong khi việc đầu tư  cơ sở hạ tầng vẫn chưa có những chuyển biến gì đáng kể do khó khăn nguồn vốn, tập quán sinh sống của người dân  không thể thay đổi một sớm một chiều, còn "lũ lớn" thì lại là chuyện của trời (!).

Trăm người mười...hoàn cảnh

Phải nói ngay rằng, chương trình  xây dựng  CTDCVL là chủ trương đúng đắn của Đảng  - Nhà nước, giúp người dân  vùng lũ có cuộc sống  an toàn, ổn định, từ đó sẽ dần thay đổi bộ mặt nông thôn theo hướng tích cực. Đối với các hộ dân nghèo, gặp khó khăn về chỗ ở thì việc bố trí vào CTDC là chuyện cần thiết, không có gì phải bàn cãi. Chỉ cần đầu tư  khoảng 20 triệu đồng  (vay của Nhà nước) là các gia đình  nghèo có được căn nhà  an toàn để ở, không còn lo âu mỗi khi mùa lũ đến.

Thế nhưng, đối với các hộ nghèo không có ruộng đất, không việc làm  ổn định, khi vào CTDC họ cảm thấy việc mưu sinh gian nan hơn. Chị Bùi Thị Phấn, xã Tân Đông, huyện Thạnh Hoá, chuyên sống bằng nghề làm mướn trên đồng ruộng, khi vào sống trong cụm dân cư thì bị "thất nghiệp".

Chị phải nhận lột hạt điều  với mức thu nhập  chỉ hơn 10 ngàn đồng/ngày, thấp hơn nhiều so với thu nhập  trên đồng ruộng trước kia. Còn đối với những hộ đã có nhà cửa  ổn định, gắn liền với mảnh vườn, thửa ruộng, thì điều kiện sống chật chội trong các CTDCVL hiện nay không thể có sức hấp dẫn. Nhất là khi điều kiện điện, nước, kể cả giao thông không còn quá nan giải đối với nơi ở cũ của họ. Không ít gia đình  mướn kôbe tôn nền nhà cũ cao ráo để "sống chung với lũ". Nhiều hộ diện này chỉ mua đầu cơ nền nhà trong CTDCVL để bán lại giá cao khi có cơ hội.

Còn ngổn ngang bao điều...

Hiện một số CTDCVL có vị trí thuận lợi, có đường giao thông, cơ sở hạ tầng được xây dựng  hoàn thiện, đã thực sự phát huy hiệu quả, dần trở nên những khu dân cư sung túc. Thế nhưng không ít các CTDC khi triển khai đã vội vã cốt làm lấy được, nên vị trí không phù hợp, người dân  không chịu vào ở. Nhiều cụm dân cư ở Mộc Hoá, Bến Lức đã tôn nền xong nhưng hầu như không có hộ dân nào vào ở. Cụm dân cư ấp Chánh, xã Bình Hoà Bắc, huyện Đức Huệ rộng 3ha cũng cùng chung hoàn cảnh.

UBND tỉnh Long An đã phải chuyển "công năng", cho DN thuê xây dựng  cơ sở công nghiệp. Còn ở thị trấn Thạnh Hoá, huyện Thạnh Hoá, chương trình  CTDCVL được "vận dụng" theo hướng khác. Cả thị trấn chỉ có hơn 1.200 hộ dân, nhưng tại đây lại xây dựng  đến 3 CTDC. Một cán bộ có trách nhiệm ở huyện cho biết, dân nghèo của thị trấn đăng ký mua nền không nhiều, nhưng lực lượng cán bộ viên chức (trong các ngành giáo dục, y tế, quân đội...) là đối tượng tiềm năng của các cụm dân cư. Một cán bộ thị trấn cho rằng, nếu không mạnh dạn tận dụng cơ hội, thì với điều kiện của 1 huyện nghèo, không biết  đến bao giờ thị trấn Thạnh Hoá mới có được các khu dân cư cao ráo như thế.

Bài toán xây dựng  hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng nhằm thu hút dân vào các CTDCVL đang trở nên nan giải hơn trước cơn bão giá vật liệu xây dựng. Suất vốn Nhà nước  cho vay cất nhà cũng không thể xây dựng  được nhà trong điều kiện hiện nay. Chương trình  xây dựng  CTDCVL ở Long An sẽ còn kéo dài chưa biết đến bao giờ. Sự lãng phí  tiền của, đất đai sẽ còn tiếp tục nhân lên theo thời gian.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Cụm, tuyến dân cư vùng lũ ở Long An: Không thu hút được người dân này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Cụm, tuyến dân cư vùng lũ ở Long An: Không thu hút được người dân bạn tại đây.