Khi hoa tu dinh huong no ro - Ban co dau.
Khi hoa tu dinh huong no ro - Ban khong dau.

Day la ket luan cua cac nhanghien cuu thuoc Trung tam  nghien cuu  moi truong  Helmholtz (UFZ) saukhi hoan thanh nghien cuu  cua ho doi voi hoa tu dinh huong (Buddlejadavidii) va hoa cam quy (Mahonia aquifolium). Do vay, cac loai cay dunhap co loi the hon so voi cac cay ban xu khac. Tu do, chung tro thanhmoi de doa doi voi can bang sinh thai. Bai bao ve nghien cuu  duoc dangtai tren tap san khoa hoc  Diversity and Distributions.

Hoa tu dinh huong thuong co mau xanh luc, trang hoactim hong. Chi Buddleia (chi Bo Cho) duoc dua vao lanh tho chau Aukhoang 100 nam truoc khoi nguon tu Trung Quoc. Ke tu do chung duoctrong trong cac khu vuon. Loai cay bui lam canh nay nhanh chong tro nenpho bien nhung khong chi bo hep trong pham vi mot khu vuon. Chung lantran trong dong do nat cua cac thanh pho  bi danh bom  tai Duc giai doanhau chien. Cung thoi diem, chung moc hoang thanh cum lon o phia tay vatay nam nuoc Duc. Chi duy nhat tai mien dong, suong gia mua dong da hanche su sinh soi cua chung.

Mac du hoa tu dinh huong rat dep, them nua lai la nguon cung cap thucan cho loai buom nhung ve dep  cua no cung an chua mat xau ben trong.Chung sinh hat de dang roi nhanh chong phat trien thanh mot quan theday dac. Do do co the thay the cac loai cay dia phuong va tro thanh moide doa doi voi muc do an toan cua khu vuc  duong ray  khi chung moc lantran o do. Thuy Si, Tay Ban Nha  va Phap dang no luc de chong lai loaiBuddleia, trong khi o My chung sinh truong voi toc do khung khiep. Contai New Zealand, loai Buddleia dang gay ra hau qua kinh te  dang ke dochung lan at thuc vat ban dia.

Hoatu dinh huong duoc dua vao chau Au  tu Trung Quoc  vao khoang 100 namtruoc; tu do no duoc trong trong cac khu vuon cho den nay. (Anh: Sarah Brunel, EPPO)

Nham tang cuong kien thuc  ve co che sinh soi cuathuc vat du nhap, cac nha nghien cuu  UFZ tien hanh so sanh 10 quan theBuddleia tai Duc voi 10 quan the tai que huong ban dau cua chung – tinhVan Nam nam o tay nam Trung Quoc. Mac du dieu kien khi hau o Trung Quoctham chi con tot hon cho su phat trien nhung chung lai sinh soi manhhon o nuoc Duc, sinh san nhieu hat hon voi chat luong  hat cao hon.

Susan Ebeling thuoc UFZ cho biet: “O que huong Trung Quoc  cuachung, loai cay nay bi con trung an mat khoang 15% la cay so voi ti le0,5% o Duc. Ke xam nhap nay khong co ten trong thuc don cua con trungtai noi o moi. Tren lanh tho Trung Au khong he co ho hang nao cuaBuddleia sinh song do do ma con trung can mot khoang thoi gian  lau honde thich nghi”. Hai loai con trung chau A  tung duoc dung de kiem soat cay bui tai New Zealand  nhung van chua duoc thuc hien o chau Au.

Dieu nay lai hoan toan khac voi mot loai cay duoc nghien cuu  ky luonghon – cay cam quy Mahonia aquifolium khoi nguon tu mien tay Hoa Ki. Taibang Oregon, loai cay bui co than xanh quanh nam cung voi nhung bonghoa vang noi bat nay la loai hoa bieu trung cua bang chinh vi the nocon co cai ten “chum nho Oregon”.Tai chau Au, hoa cam quy cung co mot ho hang gan gui: cay hoang liengai chau Au  (Berberis vulgaris). Con trung ban xu da co toi hang trieunam thich nghi voi cay hoang lien gai nen tu do co the de dang chuyenhuong sang cay cam quy. Trong khi do, cay cam quy lai khong the phattrien bat ki mot co che phong ve nao doi voi ke tan cong.

Tuy nhien chung sinh truong rat tot o Trung Au khien Swiss Commission -uy ban chuyen trach bao ton thuc vat dia phuong tai Thuy Si – buoc phaiyeu cau nguoi dan  khong duoc trong cam quy. “Neuai do da trot trong cay nay trong vuon, ho phai dam bao tuyet doi khongnhan giong them; vua phai loai bo nhung cay da trong vua phai lien tucnho ca cay con”.

Mac du ton tai trong moi truong  co ke thu, hoa cam quy van co kha nangsinh truong manh me, phu kin ca them rung do do lam nay sinh van de.Tien si Harald Auge thuoc UFZ giai thich: “Cannguyen hien nhien chinh do qua trinh trong loai cay nay. Qua chon locva lai giong chung da bien doi ve mat di truyen khien chung phat trienmanh me hon o chau Au  so voi que huong Hoa Ki”. Ong va cong suthuoc Halle da thu thap hat giong cay cam quy tai Hoa Ki, Canada, Ducva Cong hoa  Sec roi trong chung trong moi truong  nha kinh duoc kiemsoat nghiem ngat.

Cay cam quy Mahonia aquifolium khoi nguon tu mien tay Hoa Ki. (Anh: DH Utah)

Cay canh va cay trong chiem dai da so trong nhom cay du nhap da trothanh mot khuc mac lon. Chung duoc cac chuyen gia  coi la nhung ke xamnhap ve mat sinh hoc. Qua trinh xam lan sinh hoc cua con nguoi  cung lamot trong nhung nguyen nhan  khien he dong thuc vat tren toan the gioigiam di nhanh chong.

Theo nghien cuu  do To chuc moi truong  lien bang thuc hien, chi phi kinhte cho 20 loai cay du nhap duoc tim hieu vao khoang 67 trieu Euro  trongnam 2002 tai Duc. Hien nay van chua thu thap duoc them con so nao khac.Trong tuong lai gan, UFZ se tim hieu ve chi phi dieu tri suc khoe  chocan benh di ung co phan huong voi su tai tro cua Bo nghien cuu  lienbang.

Hien tai chua co binh luan nao ve bai viet Khi hoa tu dinh huong no ro!

Ban co y kien gi ve bai viet Khi hoa tu dinh huong no ro nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Khi hoa tu dinh huong no ro ban tai day.