Khôngphải ngẫu nhiên, trong đội hình phát triển bóng đá  mà Liên đoàn Bóng đáchâu Á coi như "khuôn vàng, thước ngọc" cho các thành viên  học tập, yếutố khán giả  được đặt ở vị trí tiền đạo. Bóng đá  cần người hâm mộ  như cácần nước để vùng vẫy, như chim cần bầu trời để cất cao đôi cánh vàtiếng hót.

Dẫu vậy, không phải lúc nàonhững tiền đạo-khán giả cũng lập công, mà nhiều khi, họ cũng tự "đốtlưới" đội nhà bằng những hành vi cổ vũ quá đà và quá đáng, thậm chí đôilúc nó khiến người ta phải lưỡng lự có nên gọi đấu trường là chiếntrường hay không bởi tính chất quá khích. Bóng đá  thế giới  bị ám ảnhbởi bóng đêm bạo lực và bóng đá  Việt cũng vậy.

Có thể những cổ động viên(CĐV) quá khích ở làng bóng Việt chưa thể sánh bằng những ultra củaItalia, hooligan của Anh, Barra brava của Argentina, trên phương diệnquy mô, tổ chức, đặc biệt là ở mức độ điên cuồng, coi bạo lực là lẽsống, coi những hành động  quậy phá, côn đồ, đánh nhau trên những khánđài là sự kiêu hãnh và niềm đam mê. Tuy nhiên, không phải vì thế mà sâncỏ Việt chưa từng bị bôi xấu, hủy hoại và sống trong sự sợ hãi của nạnhooligan, cũng như không có nguy cơ bị biến thành sân khấu  tồi tệ củabạo lực khán đài.

1. Không phải đợitới khi chứng kiến vụ hỗn chiến giữa một số CĐV quá khích của SLNA  vàThể Công trên sân Vinh vừa qua, làng bóng Việt mới biết đến độ dữ dằncủa những hooligan "made in Việt Nam", hay mới giật mình bởi cái kháiniệm "ultra" những tưởng ở trời Tây xa xôi hoá ra lại gần thật gần bóngđá mình. Chắc chắn vụ loạn đả trên sân Vinh này không phải là lần đầutiên xuất hiện những hình ảnh  tồi tệ của bạo lực sân cỏ trong làng bóngViệt. Cái lần đầu tiên đó thuộc về…

13 năm trước khi nhữngCĐV quá khích của CAHP và CAHN đụng độ nhau sau trận chung kết  Cup  QG1995. Một trận đấu  mà các khán đài sân Hàng Đẫy ken chặt khán giả  củacả hai đội và "khét mùi khói súng" với những tấm băng rôn mang nội dungkhủng bố, đại loại như "đội này kính viếng đội kia", "đội kia chia buồnvới hương hồn đội này". Và khi trận đấu  kết thúc, cái sự căng thẳng vàbầu không khí đối địch giữa các nhóm CĐV quá khích trong thời gian  haiđội thi đấu, đã biến thành những màn đấu võ ngoài sân Hàng Đẫy. 

Tiếng chuông cảnh báo về nạnhooligan đã được rung lên từ hồi đó, nhưng có vẻ như nó không được coitrọng đúng mức. Để rồi mỗi mùa giải  sau, bạo lực vẫn còn đất sống trênnhững khán đài. Đó là thứ bạo lực của những tấm băng-rôn thóa mạ cầuthủ đối phương, khủng bố  tinh thần CĐV đội khách; những câu chửi bậyđồng thanh nhằm vào đội bạn hay trọng tài, những tiếng thét gào dọagiết "vua sân cỏ".

Đó là thứ bạo lực của nhữngcơn "mưa vật thể lạ" những guốc dép, chai lọ, vật cứng ném tràn xuốngsân. Đó là thứ bạo lực của những cuộc không kích bằng túi đựng bùn nhơ,mắm tôm trao đi, đổi lại giữa khu vực  CĐV của đội nhà, đội khách. Đó làthứ bạo lực của những đống lửa được châm lên trên các khán đài.

Và tất nhiên, đó còn là thứbạo lực từ những cuộc ẩu đả giữa các nhóm CĐV quá khích, những cuộcquây đánh, rượt đuổi cầu thủ  đội khách và trọng tài. Thậm chí khôngloại trừ cả việc kéo tới khách sạn  để gây hấn hay dùng xe gắn máy đuổitheo những "khách phương xa" để "thương mến" tặng cho vài bạt tai làmquà mang về.

Hàng Đẫy của những CAHN, ThểCông; Chùa Cuối của Nam Định; Lạch Tray của Hải Phòng; Vinh của SLNA;Quy Nhơn của Bình Định; Cao Lãnh của Đồng Tháp; Thanh Hoá, những cáisân từng "chết danh" chảo lửa trong cái lạnh xương sống của những độikhách và CĐV khách, bởi khán giả  ở đây cuồng nhiệt lắm mà quá khíchcũng nhiều. Chưa có trường hợp chết người, nhưng còn máu thì đã chảy vàchảy rất nhiều trên các khán đài Việt. Máu của khán giả, máu của trọngtài và máu của cầu thủ, đã từng đổ xuống bởi những hành vi côn đồ củacác "siêu quậy".

Chẳng nói đâu xa, trước khinhững CĐV Thể Công bị một số chủ nhà  xứ Nghệ "nóng đầu" đánh thànhthương, thì người ta cũng đã từng chứng kiến CĐV xứ Thanh ôm đầu máusau trận đấu  giữa Hà Nội.ACB và Thanh Hoá ở vòng 2. Hay mùa trước,những cầu thủ  SLNA  có lẽ vẫn chưa quên được những thời khắc kinh hoàngkhi họ bị một số hooligan Thanh Hoá "truy sát" sau trận đấu  với đội chủnhà. Xa hơn một chút là mùa 2006, người ta có lẽ vẫn còn nhớ cái hìnhảnh trợ lý trọng tài Châu Đức Thành ôm đầu máu trên sân Long An. Rồithì mùa 2005, tổ trọng tài điều khiển trận đấu  Thép-Cảng và Đà Nẵng bịhành hung trên đường về. Mùa 2004 còn dày đặc các vụ việc bạo lực vàquậy phá của các hooligan hơn, như vụ CĐV sông Lam bị fan quá khích ThểCông lùng đánh, vụ một số CĐV thành Nam "khủng bố" các cầu thủ  LG.HàNội.ACB bằng mắm tôm, ná bắn bi ve và cả… nước tiểu, v.v...

2. Rất nhiều vănnghệ sĩ vốn đã mang thêm máu bóng banh, đã từng so sánh sân khấu  với…sân cỏ để mà tìm nét tương đồng, để mà xưng tụng bóng đá  trở thành mộtmôn "nghệ thuật thứ 8".

Thế nhưng, chắc chắn có một sựkhác biệt rất lớn giữa khán giả  của các loại hình nghệ thuật  với ngườihâm mộ, CĐV của sân cỏ. "Những gì diễn ra trên sân khấu  không phải làmột cuộc đối đầu trực tiếp. Nó khiến cho người xem  mang một tâm thếkhách quan khi thưởng thức. Còn sân cỏ là một cuộc tranh giành thắngthua.

Người xem tới sân ít nhiềuphải có cảm xúc chủ quan, ủng hộ  đội này, yêu đội kia và điều này cũngdễ dẫn tới xung đột", nghệ sĩ  Đức Trung, Chủ tịch  Hội CĐV Thể Công phântích.

Quả vậy, những "thần dân" củavương quốc bóng đá  tới sân không chỉ đơn thuần thưởng lãm và thưởngthức vẻ đẹp  của bóng đá, mà còn cổ vũ và thể hiện tình yêu, lòng trungthành, cũng như cảm thấy mình là một phần của đội bóng: sẻ chia niềmvui với những chiến tích vang dội hay nỗi buồn khi không thể chạm đỉnhvinh quang cùng với đội bóng  của mình.

Chính bởi sự đồng hành đó,người ta chẳng thể bắt những "tín đồ túc cầu giáo" tới sân vận độngtheo cái quy chuẩn "đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên, vỗ tay vừa phải" nhưtrong những "thánh đường" nghệ thuật. Phải hò hét, phải hát hò, phảicuồng nhiệt, phải bốc lửa…, mới là fan bóng tròn.

Dưng khi sự cổ vũ, cổ động bịnhững CĐV quá khích biến thành những hành vi bạo lực, thì cũng là lúcnó từ khước cái ý nghĩa tốt đẹp ban đầu và đẩy tính văn hoá về con sốâm. "Cho tới thời điểm hiện tại, khi mà sự cố trên sân Vinh đã đượcLiên đoàn xử lý bằng những án phạt, nhưng lòng tôi vẫn chưa thể nguôingoai được nỗi buồn và sự xót xa với những gì đã xảy ra.

Tất cả những nỗ lực xây dựngmột Hội CĐV chuyên nghiệp  của chúng tôi  hoá thành "công dã tràng" bởimột thiểu số CĐV quá khích. Họ không chỉ làm tổn hại hình ảnh  của HộiCĐV của mình, ảnh hưởng tới đội bóng  Thể Công, mà còn bôi xấu vẻ đẹpchung của bóng đá. Không cuộc họp nào của Hội CĐV mà chúng tôi  khôngnhắc nhở các thành viên  về việc cổ vũ, cổ động một cách văn hoá. Ấy vậymà…

Lượt về gặp lại SLNA  trên sânnhà Mỹ Đình, thì tôi không lo lắm vì phía đội Thể Công đã có bài họcnày nên họ sẽ tăng cường công tác  an ninh, an toàn. Cái mà tôi lo làkhi SLNA  tới làm khách sân Hàng Đẫy của Hà Nội.ACB và Hoà Phát kia. CĐVxứ Nghệ liệu có tránh được va chạm với những khán giả  Hà Nội không?",ông Chủ tịch  Hội CĐV Thể Công buồn bã nói với người viết. Và tôi chiasẻ cái cảm xúc đắng đót này của ông. Cái cảm xúc đã thành hình khi ôngđứng giữa "vòng vây bạo lực" trên sân Vinh để rồi xót xa.

Nỗi xót xa không phải bởi mìnhlà một nghệ sĩ  tên tuổi, một người của công chúng mà bị những ngườiđáng tuổi con, tuổi cháu hỗn hào gọi bằng "thằng già", mà vì công sứccủa ông cùng cộng sự trong suốt 3 tháng qua gây dựng Hội CĐV Thể Côngbỗng chốc bị xoá nhoà, bị huỷ hoại bởi một cảnh tượng tồi tệ mà ông nóirằng, cả đời xem bóng đá  bây giờ mới tận mục sở thị.

Không mấy ai biết, trước khixảy ra sự cố trên sân Vinh, ông đã từng làm đơn đề nghị LĐBĐVN tặngbằng khen cho một số Hội CĐV vì tổ chức quy củ, cổ động nhiệt thành,xây dựng nét đẹp trên những khán đài, trong đó có Hội CĐV Thể Công. Giờthì hy vọng đó của ông và của những CĐV Thể Công chân chính bị dập tắtmột cách phũ phàng bởi những hành vi của những kẻ quá khích. "Nói mìnhchưa tận tâm tận sức cho công việc  của Hội nên để xảy ra cơ sự này, thìkhông hẳn. Nhưng có lẽ tôi đã nhiều tuổi để làm việc  này chăng?", ônghỏi mà tôi nghe như có tiếng thở dài. Tiếng thở dài của một nhiệt tâmbị bội phản. Tiếng thở dài đó của ông Trung cũng một phần nói lên cáihậu quả nặng nề mà bạo lực gây ra cho sân cỏ: sự hủy hoại niềm tin  củanhững CĐV chân chính!

3. Người viết đãrất nhiều lần nghe các bậc đàn anh, đàn chú hâm mộ bóng đá  kể về nhữngkỷ niệm đẹp đẽ trên các khán đài sân cỏ xưa. Dẫu rằng chưa đến cái tuổi"hoài cổ" để mà cho rằng, "cái gì ngày xưa cũng đẹp, cũng lãng mạn",nhưng trong lòng không khỏi tự hỏi: Phải chăng khán giả  xưa và nay khácnhau nhiều quá trong cách đối xử với sân cỏ?

"Khác nhiều lắm. Họđến với sân bóng để cổ vũ và thưởng thức, cũng như hòa nhịp đập tráitim với vẻ đẹp  của bóng đá  và tinh thần thể thao  cao thượng. Không hềcó tư thù, không hề có va chạm bạo lực như bây giờ", đó là câu trả lờicủa ông Trung.

Cũng trong một lần ngồi nóichuyện gần đây với cựu danh thủ Thể Công, ông Nguyễn Trọng Giáp, ngườiviết cũng đem câu này ra hỏi ông, thì lại nhận được một góc nhìn khác:"Khán giả thì thời nào cũng nhiệt tình, nhưng cách thể hiện thì khácnhau. Nếu ngày xưa, việc người hâm mộ  cổ động một cách nhẹ nhàng, khiêmtốn và có trật tự, thì thời này, với những trống, chiêng, kèn, rồi thìcờ quạt, biểu ngữ "du nhập" theo kiểu cổ động của nước ngoài, thì việccổ vũ sôi động hơn, "nhiệt" hơn".

Nhưng liệu chính cái sự nhiệthơn, cái bầu không khí nóng bỏng, kích động, những tiếng reo hò, chửibới đó, đã biến những khán đài trở thành những chảo dầu để cho nhữngcon người điên rồ được thể châm bùng lên ngọn lửa bạo lực hay không?Câu hỏi này thì ông Giáp không trả lời, nhưng sự im lặng phải chăngcũng là một cách trả lời?

Tất nhiên, người viết không tin rằng, đây là nguyên nhân  chính dẫn tới làn sóng bạo lực trên các khán đài sân cỏ Việt.

Có rất nhiều lý do  dẫn tới nạnhooligan. Thẳng thắn mà nhìn nhận, không phải tất cả những CĐV tới sânbóng bây giờ đều xuất phát từ tình yêu  bóng đá, mà có những kẻ tới sân,khoác lên mình chiếc áo cổ động, nhân danh tình yêu  và lòng trung thànhvới đội bóng  để cố tình làm nổi mình lên trước đám đông bằng những hànhvi quá khích và những scandal.

Bên cạnh đó, còn là sự nóngnảy bồng bột, tâm lý a dua, a tòng của những fan trẻ khi hành động  màkhông nghĩ tới hậu quả. Mặt khác, người ta cũng không thể phủ nhận tưtưởng cục bộ địa phương vẫn tồn tại trong khá nhiều CĐV.

Từ đó một số người đã mù quángđánh đồng giữa tình yêu  đội bóng  và tình yêu  quê hương để rồi hằn họcvà hành xử bạo lực với đội bóng  và các CĐV đối phương  như thể đó là mộtphương cách bảo vệ hình ảnh, thể hiện sự yêu thương và niềm kiêu hãnhvới quê hương bản quán, cũng như khẳng định "rừng nào cọp nấy".

Thế nhưng, chính họ đã quên đimột chân lý thật giản đơn: Chẳng có tình yêu  nào nảy mầm trên mảnh đấtcủa bạo lực, tị hiềm và hận thù. Cuộc sống  cũng vậy mà bóng đá  cũngthế! Không nên và không thể điền thêm 2 chữ "bạo lực" trong nội hàm củaviệc "cổ động", những khán giả-tiền đạo của bóng đá  Việt ơi!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Những kẻ ám sát bóng đá này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Những kẻ ám sát bóng đá bạn tại đây.