Câu chuyện của "dòng sông chết”

Sau hiện tượng cá chết hàng loạt trên sông Bồng Miêu chảy qua địa bàn thôn Trà Sung (xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh), hàng trăm người dân  lo lắng  không biết  tai hoạ gì đã và đang sắp đổ xuống đầu họ, nơi vùng núi hút heo này.

Lần theo tiếng kêu cứu của hàng trăm người dân  nơi đây, chúng tôi  tìm về Tam Lãnh giữa ngày nắng rát đầu tháng 6, khi mà những con cá đã chết chưa rõ nguyên nhân  cũng đã kịp thời phân huỷ hoặc đã bị trôi theo dòng nước hoà vào dòng Thu Bồn.

Ông Dũ Văn Trai, một người dân  nơi đây bảo: "Cá chết hết trơn rồi, có còn đâu nữa. Sông ni đã trở thành dòng sông chết từ mấy ngày ni rồi…”.

Chúng tôi bì bõm lội dọc theo con sông bên đục, bên trong, nước xâm xấp gót chân. Không thể chịu nổi với cái tê rát ngứa ngáy nơi bàn chân khi phải lội trong dòng nước này…

”Cả đoạn sông qua cái làng ni, cứ mỗi lúc trời mưa lớn là cá chết hàng loạt. Gần đây nhất là vào chiều ngày 4/6 vừa qua... Thấy hiện tượng lạ cứ lặp lại, bà con trong làng tui chia nhau đi tìm nguyên nhân, lên vùng thượng nguồn sông Bồng Miêu không thấy cá chết. Chỉ có đoạn sông chảy qua làng, nằm bên dưới nhà máy  vàng Bồng Miêu là xảy ra hiện tượng cá chết, nên mới cấp báo với chính quyền  địa phương…” ông Dũ Văn Trai kể.

Còn bà Nguyễn Thị Vinh thì bảo, chuyện cá chết mỗi khi trời mưa lớn trên đoạn sông này xảy ra từ mấy năm ni rồi. "Bà con tui ở đây kêu la miết, nhưng chẳng thấu…".

Đưa tay chỉ ra dòng sông, bà Vinh thở dài bảo rằng, hồi chưa có nhà máy  khai thác vàng, bà con còn ra sông tắm giặt, lấy nước về sinh hoạt. Nhưng hơn 2 năm nay chẳng ai dám. Vì tắm nước sông là ngứa ngáy khó chịu. Mùa nắng nóng, thiếu nước, nhưng bà con đành phải kéo nhau lên núi tìm nguồn nước để sử dụng. Cá chết, trâu bò uống nước sông bị đau bụng, lại ốm o gầy mòn, làm sao mà dám sử dụng nguồn nước sông để sinh hoạt.

Thôn trưởng Trà Sung, ông Ung Văn Long không kìm nén nổi bức xúc bảo rằng: Chuyện khai thác vàng nhà nước  cho phép bà con tui không dám bàn đến. Chỉ mong việc khai thác vàng đừng làm ảnh hưởng đến đời sống yên lành của bà con nơi xó núi này. Nói thực, ông mô bảo làm vàng không ảnh hưởng đến môi trường, đảm bảo không ô nhiễm, cứ lên đây sống với bà con tui thì biết liền. Ông mô có gan thì cứ ra sông mà tắm, mà dùng nước sông ni để uống, bà con tui tin liền…

Trong câu chuyện mà thôn trưởng Long kể với Phó GĐ Sở TN-MT Nguyễn Ngọc Dũng vào chiều ngày 9/6 rằng: ”Bà con tui ở đây hết chịu nổi rồi, cá chết hàng loạt, nước trên sông chảy qua làng bị ô nhiễm  chất độc hại. Rồi khí thải từ nhà máy  khai thác vàng cách làng chưa đầy 500m bay ra nồng nặc mỗi đêm không thể nào chịu nổi, hỏi làm răng bà con tui sống được…”.

Một thảm họa cá chết hàng loạt đã từng xảy ra tại dòng sông này vào hồi tháng 9/2007, khi đường ống dẫn hoá chất cyanua của nhà máy  vàng Bồng Miêu bị vỡ, chảy ra sông khiến cá chết hàng loạt và sông Bồng Miêu đã trở thành "dòng sông chết" từ đó.

Thế nhưng, thảm hoạ vỡ đường ống dẫn hoá chất độc hại cyanua được chính quyền  địa phương cũng như ngành chức năng dấu kín, không hề công bố. Để rồi, sự cố cá chết trên sông này lại thường xuyên xảy ra mỗi khi có trời mưa lớn. Theo nhiều người dân  khẳng định, cá chết là do nước thải có chứa chất độc cyanua từ đập xử lý của nhà máy  tràn ra.

Nhưng tiếng kêu của bao người dân  "xin hãy cứu lấy dòng sông" vẫn không được trả lời, từ nhiều năm nay.

Bao giờ xử lý?

Có hay không chuyện ô nhiễm môi trường  nơi làng mỏ vàng Bồng Miêu? Người dân  nơi góc núi Trà Sung cạnh nhà máy  khai thác vàng đã than trời từ mấy năm nay vẫn chưa có cơ quan  chức năng nào xử lý.

Hỏi lãnh đạo nhà máy  có hay không chuyện ô nhiễm? Tất cả đều khẳng định rằng nhà máy  không hề gây ô nhiễm  bởi công nghệ  xử lý môi trường  đạt tiêu chuẩn của New Zealand?! Theo lời ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Tổng GĐ Cty khai thác vàng Bồng Miêu cũng như khẳng định của kỹ sư phụ trách xử lý môi trường  tại nhà máy  Bùi Thị Luân rằng: tất cả đều đảm bảo!

Cty khai thác vàng Bồng Miêu cho rằng, việc cá chết là do người dân  đánh thuốc nổ hoặc dùng trái thuốc cá gây nên hiện tượng trên, nhà máy  không có trách nhiệm!

Bí thư Đảng  uỷ xã Tam Lãnh, ông Huỳnh Văn Quí cũng cho biết, hiện tượng cá chết hàng loạt trên sông Bồng Miêu đoạn chảy qua làng Trà Sung nằm dưới đập thải của nhà máy  vàng Bồng Miêu vào chiều ngày 4 và rạng sáng ngày 5/6 vừa qua là có thật, nhưng vẫn chưa có cơ sở để khẳng định cá chết do đâu. Xã đang báo cáo với cơ quan  chức năng xử lý.

Người dân bảo nhà máy  khai thác vàng gây ô nhiễm, còn nhà máy  khẳng định là chất thải đã được xử lý đảm bảo không ô nhiễm  môi trường, không biết  bên nào đúng, bên nào sai. Chỉ có hiện tượng cá chết hàng loạt trên đoạn sông chảy qua trước làng Trà Sung, và người dân  không dám dùng nước sông để sinh hoạt trong hơn 2 năm qua là có thật.

Và việc người dân  than trời chuyện ô nhiễm môi trường  đã kéo dài nhiều năm nay vẫn chưa có một cơ quan  chức năng nào của huyện và tỉnh xử lý hoặc trả lời một cách thoả đáng, để họ yên tâm sinh sống.

Một người dân  bức xúc trước những câu trả lời chung chung của một số lãnh đạo huyện, tỉnh và cả nhà máy  đã thẳng thắng: “Ông mô nói không ô nhiễm  nguồn nước từ nhà máy  thải ra, tui sẽ múc nước đem về xem có ai dám uống cùng tui không?”.

Tiếp xúc với PV người dân  cũng bảo, đã có nhiều cuộc tiếp xúc dân của lãnh đạo nhà máy, rồi huyện… nhưng tất cả đều cố tình né tránh những câu hỏi  "bao giờ xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường  tại đây?".

Ông Dũ Văn Trai lo lắng  bảo: “Nếu không xử lý sớm tình trạng ô nhiễm  này, chắc trong nay mai cái làng Trà Sung sẽ đổi tên thành làng ung thư mất!”.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Bồng Miêu, dòng sông... chết này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Bồng Miêu, dòng sông... chết bạn tại đây.