Những lưu ý khi dùng thuốc tránh thai - Bản có dấu.
Nhung luu y khi dung thuoc tranh thai - Bản không dấu.

Phươngpháp tránh thai cơ học bao gồm: Sử dụng bao cao su, thuốc diệt tinhtrùng ngăn cản tinh trùng đi vào tử cung, buồng trứng; vòng tránh thai(chống chỉ định dùng ở phụ nữ  chưa sinh con và có nguy cơ hoặc đã từngbị viêm sinh dục).
Phươngpháp tránh thai sử dụng hormon: Viên thuốc hormon tránh thai có tácdụng biến đổi tính thấm chất nhày cổ tử cung, ức chế sự làm tổ củatrứng, và nhất là ngăn cản quá trình rụng trứng. Việc sử dụng viênthuốc tránh thai rất đơn giản, hiệu quả và thực sự là cuộc cách mạng  tolớn trong công tác  kế hoạch  hóa gia đình. Song, thuốc tránh thai cũngnhư các thuốc nội tiết khác, cũng có tác dụng phụ bất lợi như:
- Vẫn bị mang thai (nếu sử dụng đúng, nguy cơ này rất nhỏ).
-Bệnh tim - mạch và chuyển hóa: giữ nước, phù, tăng cân, tăng huyết áp,tăng đường/máu, viêm tắc tĩnh mạch... nhất là khi sử dụng cácestro-progestin.
-Biến đổi cân bằng hormon và sự hành kinh (gây vô kinh thứ phát), thườnggặp khi sử dụng progestin. Thay đổi da: xạm da, tăng tiết bã nhờn gâytrứng cá.
Dovậy, sử dụng thuốc tránh thai cần được bác sĩ chuyên khoa chỉ định vàtheo dõi chứ không đơn thuần như một loại thuốc thông dụng. Trước khikê đơn cần phải: hỏi tiền sử của bệnh nhân, khám lâm sàng, xét nghiệmmáu (với người có tiền sử gia đình  viêm tắc mạch cần xét nghiệm thêmantithrombin III, protein C).
Ðốivới người bình thường, không mắc bệnh thì dùng estro-progestin là giảipháp đơn giản và tin cậy nhất cho phụ nữ  dưới 40 tuổi, không hút thuốclá nhiều (dưới 5 điếu/ngày), cân nặng bình thường. Với người có chu kỳkinh dài, lượng máu nhiều, thường bị đau kinh, không rậm lông, không cómụn trứng cá, có u xơ, có lạc nội mạc tử cung, tăng tiết cổ tử cung:những người này thuộc tạng estrogen nên dùng viên tránh thai có hàmlượng estrogen thấp và progestin cao (như viên marvelon). Với ngườithuộc tạng progestin (có chu kỳ kinh bình thường hay ngắn, lượng kinhít...) nên dùng viên tránh thai có hàm lượng estrogen cao và progestinthấp (viên triregol: loại viên tránh thai có hàm lượng estrogen vàprogestin thay đổi theo chu kỳ).
Chốngchỉ định dùng estro-progestin với bệnh nhân có tiền sử viêm tắc tĩnhmạch hoặc động mạch. Bệnh dễ gây tắc mạch (bệnh tim gây dễ đông máu,rung nhĩ, hoặc bệnh tim mất bù, bệnh của hemogloglobin, bệnh nặng phảinằm lâu; tăng huyết áp; tăng mỡ máu; người dưới 35 tuổi có hút thuốclá; bệnh gan tiến triển, tiền sử vàng da tắc mật nặng.
Nếucó chống chỉ định dùng estro-progestin thì thuốc tránh thai nên chọn làprogestin đơn thuần và nên dùng viên progestin liều nhỏ. Với progestinliều bình thường (orgametril) cho phép kiểm soát tiến triển của u xơ tửcung và chứng đau cương vú. Nếu có chống chỉ định (do bị tăng cân,trứng cá, vô kinh khi dùng thuốc này) có thể sử dụng luteran hoặcsurgestone, lutényl.
Nếucó rậm lông nhiều đi kèm thì chỉ có cyproterone acetate (androcur,diane) có tác dụng tốt. Tác dụng không mong muốn: vô kinh, nổi đốm trênda, khô âm đạo.
Lưuý rằng, các protestin tiêm có tác dụng chậm (depoproda- sone,depoprovera) sử dụng thuận tiện, đơn giản (3 tháng mới phải tiêm 1lần), song  có nhiều tác động không lợi lên chuyển hóa (tăng cân, tănghuyết áp, tăng đường máu), gây vô kinh và rối loạn kinh nguyệt. Do đó,không nên lạm dụng loại thuốc này.
Saukhi dùng thuốc 3 tháng, cần kiểm tra lại. Ngoài ra còn phải theo dõiđường máu lúc đói và sau ăn, cholesterol, triglyceride, apo A1, apo B;kiểm tra cân nặng, huyết áp, tình trạng vú cũng như sự cân bằng hormon(thừa estrogen gây đau, cương vú, đau vùng tiểu khung, dễ cáu gắt, kinhra nhiều; thừa progestin gây ra vô kinh do teo nội mạc tử cung, nổi đốmtrên da, khô âm đạo, rậm lông hoặc trứng cá). Khi dùng thuốc tránh thainếu bị đau đầu thì cần phải xem xét kỹ. Phải ngừng thuốc khi bị đau cốđịnh một vùng, phải khám thần kinh ngay, nhất là các trường hợp có tiềnsử gia đình  tai biến mạch máu não. Nếu thuốc đã cho dung nạp tốt, hàngnăm cần khám lâm sàng, làm phiến đồ cổ tử cung - âm đạo, xét nghiệmđường máu, mỡ máu. Với loại thuốc tránh thai bình thường, khi dùng nếuquên trong thời gian  12 giờ (liều thấp), hoặc 24 giờ (liều bìnhthường): chỉ cần uống ngay viên thuốc đã quên. Nếu quên quá thời hạntrên, phải dùng thêm biện pháp tránh thai khác, đồng thời vẫn tiếp tụcdùng thuốc tránh thai đến khi có kinh.
Vớiloại viên thuốc tránh thai dùng sau có thể dùng tránh thai bình thườngnhưng tăng liều. Chẳng hạn, thuốc fertilan 2 viên x 2 lần. 2 viên đầuuống trong vòng 72 giờ sau giao hợp không an toàn (uống trước 48 giờhiệu quả sẽ tốt hơn), 2 viên tiếp uống cách 12 giờ. Hoặc postinor-2;viên thứ nhất uống trong vòng 72 giờ sau giao hợp không an toàn (uốngtrước 48 giờ hiệu quả sẽ tốt hơn), viên thứ 2 cách viên thứ nhất 12 giờ.
Khibạn muốn mang thai, tốt nhất đợi 3 tháng: vì thường có rối loạn rụngtrứng và suy hoàng thể gây nguy cơ sảy thai sớm. Không có nguy cơ bị dịdạng thai nếu có thai ngay khi dừng thuốc. Khi bị vô kinh sau khi dùngviên tránh thai bạn cần loại trừ khả năng có mang thai hay không? Nếukhông, đợi thêm 3 tháng để định lượng progestin và tìm nguyên nhân.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Những lưu ý khi dùng thuốc tránh thai này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Những lưu ý khi dùng thuốc tránh thai bạn tại đây.