Và anh đã có hơn 20 năm lặng lẽ tìm tòi, khám phá cái đẹp của môn nghệ thuật vẽ bằng ánh sáng...

Trong dịp kỷ niệm Ngày Quốc tế  Lao động  1-5 vừa qua, tại Nhà Văn hóa  Công nhân  gang thép Thái Nguyên  đã diễn ra một cuộc triển lãm  nhiếp ảnh  mang tên Ánh thép của Vũ Kim Khoa. 

Cuộc triển lãm  được công chúng địa phương rất quan tâm, nhất là những người thợ gang thép, bởi nó được tổ chức như là một sự tri ân của tác giả  đối với họ.

Ðây cũng là cuộc triển lãm  cá nhân  lần thứ hai  của nghệ sĩ nhiếp ảnh  Vũ Kim Khoa với sự bảo trợ của Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh  Việt Nam, và như lời phát biểu ý kiến chúc mừng của Chủ tịch  Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh  Việt Nam  Chu Chí Thành, thì đây "là món quà đặc sắc của nghệ sĩ  Vũ Kim Khoa và cũng là của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh  Việt Nam  gửi tặng những người lao động  nhân Ngày Quốc tế  Lao động  1-5".

Tại triển lãm, công chúng có dịp thưởng lãm 51 tác phẩm  được lựa chọn từ hàng trăm bức ảnh  tiêu biểu cho thành quả của hơn hai mươi năm say mê lao động  nghệ thuật và gắn bó với đề tài công nghiệp  gang thép của tác giả  Vũ Kim Khoa. Nổi lên trong triển lãm  là những bức ảnh  ghi lại các khoảnh khắc  về con người, về ngành công nghiệp  gang thép Thái Nguyên.

Những chiều không gian đã làm nên toàn cảnh đời sống lao động  sản xuất sôi động trên các công trường, nhà máy, trong một chu trình sản xuất khép kín, từ khai thác quặng sắt, khai thác than, đến luyện gang, luyện cán thép và các hoạt động  phụ trợ. Có thể nói, 51 tác phẩm  là hình ảnh  thu nhỏ của hơn hai mươi năm phát triển và trưởng thành của ngành công nghiệp  gang thép nói chung, của Công ty  gang thép Thái Nguyên  nói riêng trong công cuộc đổi mới đất nước.

Nói về niềm say mê của mình, Vũ Kim Khoa cho rằng: "Nhiều người coi chụp ảnh về đề tài công nghiệp  gang thép là rất khó, vì nó khô khan và đơn điệu, suốt ngày chỉ quanh quẩn với lò, với máy... Nhưng tôi luôn thấy hứng thú, chưa bao giờ chán, vì tôi đã tìm thấy ở đó nguồn cảm hứng thẩm mỹ cho mình. Có lẽ vì tôi là người thợ, nên tôi hiểu và tự hào về đồng nghiệp, về khu gang thép mà tôi đã gắn bó suốt một đời làm thợ".

Ðó là lý do  mà các tác phẩm  của anh trong triển lãm  lần này đã đem lại cảm giác lạ lẫm, tươi mới cho người thưởng thức. Bởi dù cùng được khai thác ở một không gian, một dây chuyền  sản xuất, với nhân vật  trung tâm  luôn là những người thợ mang trang phục  bảo hộ lao động, song  các bức ảnh  không hề lặp lại từ góc nhìn đến bố cục, đường nét, sắc mầu.

Mỗi tác phẩm  chứa đựng một cảm xúc, một chiều sâu văn hóa, thể hiện sự độc đáo trong con mắt thẩm mỹ của nghệ sĩ. Bức Nhạc trưởng  như một bản giao hưởng đang vang lên mạnh mẽ, hùng tráng, mà ngàn tia lửa thép như là hình ảnh  tuyệt đẹp  của lớp lớp thanh âm, nổi bật trên nền âm thanh ấy là hình ảnh  người thợ - người nghệ sĩ. Dải nơ công nghiệp  lại là kết quả của trí tưởng tượng phong phú và tinh tế, kết hợp với kỹ thuật  xử lý ánh sáng bằng cách khép nhỏ cửa điều sáng, tốc độ chậm và độ nhạy thấp của film, khiến những vòng thép cán trở nên dịu dàng, mềm mại như những chiếc nơ đỏ duyên dáng.

Trên mạch suy tư trầm tĩnh, bố cục chắc khỏe và khai thác tối đa sự tương phản ánh sáng, tác phẩm  Cốt lõi công trình thể hiện rõ nét phong cách  riêng của Vũ Kim Khoa: một công trình đang xây dựng  khắc họa lên nền hoàng hôn vóc dáng bề thế, mái vòm cong cong, những khối bê-tông, sừng sững trong tư thế vươn lên, và thêm nữa là một mặt trời "đậu" dưới cần trục như ngọn đèn bình dị...

Hơn 20 năm trước, sau ngày đất nước  thống nhất, chàng trai Vũ Kim Khoa ở quê lúa Hải Dương đã hăm hở thoát ly gia đình, lên làm công nhân  tại Khu liên hợp gang thép Thái Nguyên. Năm 1980, anh được cử sang học nghề KCS (kiểm tra chất lượng  sản phẩm) của ngành thép tại Ðức. Trở về nước vào năm 1984, Vũ Kim Khoa vừa làm thợ vừa lặng lẽ nuôi dưỡng "thú chơi" nhiếp ảnh.

Hằng ngày lao động, quan sát, hòa mình với nhịp sống công nghiệp  sôi động, với những vui buồn đời thợ như khuất lấp trong ầm ào tiếng máy và rừng rực ánh lửa lò cao. Anh đã sớm nhận ra mảng đề tài công nghiệp, công nhân  chính là "vỉa quặng" quý anh có thể khai thác cho thoả niềm ham mê.
 
Những lò cao lừng lững, những suối thép chảy như vô tận, gương mặt rắn rỏi và vóc dáng khỏe khoắn của những người thợ gang thép, những cây hoa sữa xanh mướt trên bãi quặng Trại Cau... ngày ngày nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo và sự miệt mài lao động  nghệ thuật của người kỹ thuật  viên KCS, và có lẽ vì thế mà Vũ Kim Khoa đã bước vào giới nhiếp ảnh  với nhiều thành công  liên tiếp: Tác phẩm  Khơi nguồn giành giải ảnh xuất sắc  toàn quốc, nằm trong bộ ảnh 10 tác phẩm  gửi đi dự triển lãm  của FIAP tại Thụy Sĩ năm 1999, góp phần "rinh" về Huy chương  bạc đồng đội cho Việt Nam; tác phẩm  Phút quyết định  giành Huy chương  đồng Triển lãm  ảnh nghệ thuật toàn quốc  năm 2002...

Vũ Kim Khoa cũng là người có công lớn trong việc gây dựng phong trào nhiếp ảnh  nghệ thuật ở tỉnh Thái Nguyên. Năm 1987, anh cùng một số anh em  công nhân  say mê nhiếp ảnh  lập ra Câu lạc bộ  nhiếp ảnh  công nhân  gang thép. Ðây là câu lạc bộ  nhiếp ảnh  công nhân  duy nhất trên cả nước, được Công ty  gang thép Thái Nguyên  đỡ đầu và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh  Việt Nam  bảo trợ về chuyên môn.

Những năm gần đây, "tay máy" của Vũ Kim Khoa ngày càng sung mãn, ống kính  của người nghệ sĩ  được mở rộng để khai thác cái đẹp trên mọi đề tài, góc độ của cuộc sống. Nhưng hình ảnh  người thợ luôn là nguồn cảm hứng chủ đạo, là trung tâm  trong các tác phẩm  về đề tài công nghiệp  mà anh tìm đến.

Họ trở thành linh hồn, làm nên sức sống và sự độc đáo cho mỗi tác phẩm  nghệ thuật của anh qua những gương mặt rắn rỏi, những tư thế, tác phong công nghiệp  khoẻ khoắn, mạnh mẽ, với nhịp độ lao động  khẩn trương, sôi nổi trong môi trường  và điều kiện sản xuất khắc nghiệt. Họ cũng là khán giả  mà anh hướng đến mỗi khi bấm máy, và họ cũng chính là đông đảo khách mời đã có mặt trong mỗi cuộc triển lãm  của anh, như những nhân vật  bước ra từ mỗi khuôn hình. 

Vũ Kim Khoa cho rằng: "Tôi muốn nói về những người làm ra gang thép bằng chính sản phẩm  của họ, muốn công chúng yêu nghệ thuật thấy được công sức của người thợ gang thép, để biết trân trọng hơn thành quả lao động  của họ".

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nghệ sĩ của những người công nhân gang thép này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nghệ sĩ của những người công nhân gang thép bạn tại đây.