Tháng 6/2006, dự án xây dựng  Hồ thủy lợi Đầm Hà Động sức chứa trên 15 triệu m3 nước, tổng mức đầu tư  hơn 300 tỷ đồng  do Ban quản lý Dự án đầu tư  xây dựng  thủy lợi II (Bộ Nông nghiệp& Phát triển nông thôn) làm chủ đầu tư  được khởi công, buộc phải cắt nước sản xuất nông nghiệp  của hơn 1.000 ha đất nông nghiệp  đã khiến gần 10.000 nhân khẩu của 5 xã bị ảnh hưởng trực tiếp.

Khó khăn vì bị cắt nước sản xuất

Ruộng không đủ nước tưới, dân không có thêm nghề phụ, sản lượng lương thực giảm theo từng mùa vụ, hàng loạt hộ dân ngày càng lâm vào cảnh khó khăn.

Thê thảm nhất là xã Quảng Lâm, Quảng Lợi, 2 xã bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất từ khi bị cắt nước.

Khoảng 58 ha đất bị cắt nước và hơn 700 người bị ảnh hưởng trực tiếp  và với địa hình cao, lại nằm trong khu vực  cắt nước hoàn toàn khiến hàng loạt hộ dân liêu xiêu vì đói. Khó khăn nhất là thôn Hắc Coóc, xã Quảng Lợi. Cả thôn Hắc Coóc có 39 hộ với gần 200 nhân khẩu từ nhiều năm nay đất không thể canh tác.

Một cán bộ xã Quảng Lợi cho biết, ruộng để hoang vì không thể trồng lúa hay trồng màu, vì không có nước. Sau đợt rét lịch sử  đầu năm 2008, thôn Hắc Coóc càng thêm tiêu điều.

Chị Hoàng Thị Lan  trú tại thôn Hắc Coóc cho biết, từ gần 2 năm nay chúng tôi  không thể trồng gì được. Gia đình  thuần nông, không có nước canh tác, vốn không có, nhà chỉ 3 khẩu nhưng chạy ăn từng bữa.

Anh Trần Văn Phùng chồng chị Lan  phải đi làm thuê cho các đội thi công của công trình thủy lợi, tiền kiếm được chỉ để mua gạo. Trong nhà anh Phùng không có gì đáng giá chỉ có chiếc giường và quần áo cũ vắt chỏng chơ. Đứa con nhỏ mới  6 tháng tuổi thiếu sữa mẹ khóc ngằn ngặt...

Đồng cảnh với gia đình  chị Lan, hộ anh Trần Văn Long còn khó khăn  hơn với 5 miệng ăn. Anh Long cũng chỉ biết đi làm thuê. Vợ anh - chị Nùng phải lên đồi kiếm củi đổi gạo. Chị cho biết mỗi tháng phải mua gạo cả chục lần. Mỗi lần chỉ đủ tiền mua 2-3 cân.

Cả gia đình  chị không dám ăn cơm chỉ ăn cháo vì đông con… Chỉ vào căn nhà  tuềnh toàng, chị Lan  bật khóc, nhà không có gì để bán, nếu không đã bán hết để mua gạo. Thứ giá trị  nhất trong nhà là hơn chục cân gạo mới mua… Nếu cứ như thế này các con chị phải bỏ học thôi.

Ông Phạm Quang Khải, Chủ tịch  UBND  xã Quảng Lợi cho biết, hầu hết dân trong xã bị ảnh hưởng, từ việc cắt nước cho sản xuất nông nghiệp  đối với dự án xây hồ thủy lợi Đầm Hà Động. Tuy nhiên, khó khăn nhất là 39 hộ dân thôn Hắc Coóc bởi nước bị cắt hoàn toàn trong thời gian  dài.

Gần 2 năm qua ruộng bỏ hoang, hoa màu không hiệu quả. Các thôn khác trong xã  cũng bị giảm sản lượng hoa màu, thóc lúa  giảm theo từng vụ… Hiện, xã Quảng Lợi là xã gặp khó khăn nhất khi nước chỉ đủ cung cấp cho khoảng 30% số ruộng.

Nỗi lo chất lượng  công trình

Một cán bộ xã Quảng Lợi cho biết thời gian  gần đây, nhiều lượt người dân  kéo tới UBND  xã phản ánh chất lượng  công trình. Đến nay cơ bản các kênh mương nội đồng đã được xây xong. Nhiều đoạn mương đã có nước nhưng nhiều đoạn dân không thể lấy được nước vào ruộng vì mương quá sâu.

Để có nước tưới, người dân  phải tự đào lấy mương dẫn nước bên cạnh mương bê tông của dự án. Một người dân  chỉ đoạn mương do dân đào với mương của dự án bức xúc. “Đơn vị thiết kế  đã không khảo sát và tính toán kỹ. Mương quá sâu, nước chảy dưới mặt ruộng gần nửa mét thì làm sao nước vào ruộng được.

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Công Ngàn, Chủ tịch  UBND  huyện Đầm Hà cho biết, UBND  huyện đã có công văn đề nghị Bộ NN & PTNT hỗ trợ và đã được Bộ này đồng ý với hơn 4 tỷ đồng  quy đổi ra mỗi khẩu 10 kg gạo/tháng cho người dân  các xã bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, từ đó đến nay lời hứa vẫn chỉ là lời hứa và buộc UBND  tỉnh Quảng Ninh  phải quyết định  chi gần 700 triệu đồng  ngân sách dự phòng khẩn cấp hỗ trợ người dân  và số tiền này đã được phát tới dân mới đây… Về hiện tượng các mương nước quá sâu, huyện đã làm việc  với nhà thầu và yêu cầu các đơn vị thi công khẩn trương khắc phục…

Các mương quá sâu buộc phải nâng cốt và nhà thầu đã phải làm hàng loạt mương phụ để có thể đưa nước vào ruộng. Mọi việc vẫn đang được huyện giám sát, tuy nhiên điều cần gấp lúc này là việc hỗ trợ cho người dân  như đã hứa thì không rõ vì sao Bộ NN&PTNT quá chậm trễ dù địa phương đã nhiều lần đề nghị?

Trong thời gian  thi công các công trình chính như đập chính, đập phụ, kênh dẫn dòng…, kênh dẫn nước phía bờ trái đập chính sẽ phải ngừng cấp nước hoàn toàn vào kênh bên bờ trái đập Long Châu Hà (thời gian dự kiến là 4 năm kể từ ngày khởi công 15/6/2006, tức là đến giữa năm 2010), cống lấy nước cũng phải ngừng cấp nước hoàn toàn vào kênh bên bờ phải đập Long Châu Hà, dự kiến trong vòng 6 tháng bắt đầu từ tháng 11/2008.

Thi công đập dâng Bình Hồ cấp nước vào kênh dẫn bờ trái đập dâng Bình Hồ sẽ bị gián đoạn và chỉ cấp nước theo từng đợt…Theo đó từ tháng 6/2006 đến hết năm 2009  sẽ có khoảng 1.000 ha đất canh tác của 5/10 xã của huyện Đầm Hà thiếu nước. Hàng trăm hécta ruộng chuyên lúa buộc phải chuyển đổi sang cây khác, hàng trăm hécta đất trồng màu thiếu nước trầm trọng…

Bạn có ý kiến gì về bài viết Dân “đỏ mắt” chờ tiền hỗ trợ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Dân “đỏ mắt” chờ tiền hỗ trợ bạn tại đây.