Mẹ

Trại giam Thanh Phong (tỉnh Thanh Hóa) một ngày hèđầy nắng nhưng không nóng bức. Theo chân Trung tá  Nguyễn Văn Nhung, Độitrưởng đội Giáo dục, chúng tôi  đến thăm nơi ăn ở, lao động  của phạmnhân.

"3 tháng nay Trại mới nhận 400 "hoa hậu"", đồng chíNhung nói. Thì ra, trước đây, hơn 3.000 phạm nhân đang thi hành án  tạitrại toàn nam giới. Nay, trại mới tiếp nhận 400 phạm nhân nữ  cho "cóâm, có dương".

Xưởng sản xuất của đội phạm nhân số 20, phân trại  5trong giờ lao động, những đôi tay phụ nữ  nhoay nhoáy luồn kim, xâu chỉ.Họ khéo léo chắp vá để tạo thành quả bóng đá  nên khối, nên hình. Cầmtrên tay quả bóng thành phẩm, nhìn từng đường kim, mũi chỉ, tôi khôngthể nào tìm ra một lỗi nhỏ.

Thấy sự chú tâm của tôi, quản giáo Hà Trọng Khôi chobiết, chỉ cần nhìn vào sản phẩm  của phạm nhân, biết ngay người đó cótoàn tâm, toàn ý vào công việc  hay không. Trong rất nhiều phương phápquản lý, giáo dục, lao động  là cách tốt nhất để biết phạm nhân đó cóthực sự hối lỗi, thành khẩn cải tạo hay không.

Lẽ ra, phạm nhân nữ  phải do quản giáo nữ quản lý,nhưng do thiếu người nên đồng chí Khôi được phân công cùng với Đại úyNguyễn Thị Ngân phụ trách đội sản xuất số 20. Mới 3 tháng phụ trách độinhưng quản giáo Khôi hiểu rõ tính cách, hoàn cảnh  từng người. Thế nên,khi chúng tôi  hỏi trong đội anh quản lý, phạm nhân nào hoàn cảnh  đặcbiệt, anh dễ dàng điểm qua vài trường hợp.

"Trong cuộc đời gần 30 năm công tác  ở trại giam  nhưtôi, gặp khá nhiều chuyện éo le nhưng tôi lấn bấn nhất là trường hợp mẹcon phạm nhân Phương Quý", đồng chí Khôi nói.

3 tháng quản lý đội, quãng thời gian  chưa dài nhưngđủ để anh hiểu về cặp mẹ con phạm nhân này. Ngày nào anh cũng nhìn thấymẹ con họ ngồi bên nhau cần mẫn khâu bóng, chăm chút nhau trong mọi bữaăn. Cảm nhận được tình yêu  thương họ dành cho nhau, anh càng tiếc nuốicho họ.

Giá như phút sa chân của mẹ là lời cảnh tỉnh cho con.Giá như nhìn thấy mái tóc mẹ ngày càng thêm sợi bạc sau mỗi lần đếntrại thăm nuôi mà con tránh xa vòng xoáy tội lỗi. Nếu vậy, sẽ không cócuộc hội ngộ trớ trêu ở nơi đất trại.

Người mẹ có cái tên thật đẹp - Nguyễn Phương Quý. Bàtrẻ hơn cái tuổi 57 của mình bởi vóc dáng thon thả, nước da nâu bóng.Hình như tuổi tác không làm cho đôi mắt đen, sâu của bà bớt sự thu hút.Năm tháng cũng không làm cho đôi mắt mất đi vẻ long lanh, ướt át. "Hồitrẻ, hẳn cô xinh lắm nhỉ?", tôi lên tiếng.

Không trả lời ngay vào câu hỏi, người mẹ này đưa taylên vuốt vuốt mái tóc rồi nói: "Đàn bà mà tóc xoăn như tôi là khổ cảđời". Khổ cả đời ư? Ai làm bà khổ? Tự thân hay phận bà nó thế? Chỉ biếtrằng, nếu không vì hám lợi mà dính vào ma tuý thì không ai tước mất tựdo của bà.

Phạm nhân Nguyễn Phương Quý bị kết án 18 năm vì tộitàng trữ buôn bán trái phép chất ma tuý. Cơ quan  Công an  bắt quả tangcuộc mua bán  và thu giữ 2 "cây" heroin tại nhà bà. "Giá như tôi khôngvì chút lợi mà đứng ra làm môi giới, tổ chức việc mua bán  ma tuý tạinhà mình thì đâu đến nỗi", phạm nhân Quý nói về vết trượt của mình.

Lĩnh án 18 năm, đến nay phạm nhân Quý thi hành ánđược 8 năm. Do cải tạo tốt, phạm nhân này được giảm án 3 lần, nên thờihạn thi hành án  chỉ còn 6,5 năm. 8 năm trong trại giam, nữ phạm nhânU50 này đã chuyển từ Trại tạm giam Hoả Lò đến Trại giam  số 5 và mới đâyđược chuyển đến Trại giam  Thanh Phong.

Ở đời, được đi nhiều, ở nhiều nơi là niềm tự hào củanhiều người nhưng "thành tích" ở nhiều trại giam  như phạm nhân Quý chảcó gì đáng khoe. Đau hơn là trong những cuộc di chuyển ấy, người đàn bàtóc xoăn lại gặp đứa con gái  duy nhất của mình trong trại giam. Trớtrêu thay.

Nói về lý do  chia tay chồng, có cái gì đó khiến ngườiđàn bà này khó cất lên lời. Hình như với bà, đó là người đàn ông  khôngthể quên. Để xảy ra cuộc chia ly, hẳn là quyết định  đau đớn.

Mãi rồi, bà cũng cho chúng tôi  biết nguyên nhân  sự đổvỡ là do tính trăng hoa của ông chồng. "Ông ấy làm nghề gì", Trung táNguyễn Văn Nhung chợt xen vào câu chuyện. "Ông ấy làm nghề lái xe", bàQuý nói. "Dân gian có câu, lái xe 5 vợ, 7 con, sao chị không thông cảmđược à?", Trung tá  Nhung hỏi tiếp. "Tôi có thể thông cảm  được một lần,chứ không thể chấp nhận chuyện đó lặp lại", người đàn bà chua xót nói.

Ly hôn khi mới 35 tuổi nhưng người đàn bà nhan sắcnày không đi bước nữa. Phải chăng vết thương lòng quá lớn? Hôm nay, bàbảo chồng mình sau ngần ấy năm vẫn ở vậy nuôi con. Đứa con trai  do ôngấy nuôi dạy đã có gia đình. Ngẫm lại mình, bà thấy xấu hổ vô cùng.

Cô con gái  nhỏ bà được toà phân công nuôi và dành tấtcả tình yêu  thương cho nó giờ đây đang ở tù cùng mẹ. "Ông ấy không vàothăm nhưng thi thoảng có viết thư. Có lẽ sau khi ra tù tôi sẽ quay lạivới ông ấy", nữ phạm nhân  chợt nói.

Thì ra, người chồng cũ đã rất nhiều lần ngỏ ý quaylại. Nhưng lòng ghen tuông và mối thù rất đàn bà không cho phép bà đồngý. Biến cố xảy ra, người đàn ông  này vẫn một mực muốn quay lại. "Ra tù,tôi ngoài 60 tuổi rồi, cháu nội, cháu ngoại đều có nên phải đoàn tụ đểcon cái yên lòng", bà Quý giãi bày.

Một người phụ nữ  đời thường vốn tất bật với hàng táviệc không tên ở cửa hàng ăn uống. Một người phụ nữ  nhiều đêm dài côđơn bên đứa con gái  thiếu cha. Một phụ nữ  dám táo tợn tham gia phi vụmua bán cái chết trắng để rồi lĩnh mức án 18 năm tù giam. Giờ đây,người phụ nữ  ấy đang để những giọt nước mắt lăn dài trên gò má trongtrại giam.

Con

Khác với mẹ, Nguyễn Thị Thủy không có vẻ mặn mòi.Sinh năm 1976, mới 32 tuổi nhưng Thủy có con gái  15 tuổi. Tôi hỏi tạisao lấy chồng sớm thế, Thủy bảo do yêu sớm. Bỏ ngang khi đang học lớp11, Thuỷ bập vào yêu và lấy chồng ngay.

Dấu ấn về phiên toà xét xử  vụ ly hôn của bố mẹ vẫn inđậm trong tâm trí Thủy nhưng tình yêu  tuổi mới lớn khiến cô không tỉnhtáo cân nhắc khi quyết định  lấy chồng. Con gái  chào đời khi mẹ nó tròn18 tuổi, cái tuổi vẫn còn ham chơi.

Rồi tai họa ập đến, chồng Thủy bị tai nạn qua đời.Cái quán cắt tóc, gội đầu đem lại cho Thủy nguồn thu ổn định. Cuộc sốngtưởng sẽ bình lặng trôi qua khi mẹ con Thủy tìm được chỗ dựa là bàngoại. Nhưng rồi, năm 2000, mẹ Thủy bị bắt. Cái án 18 năm của mẹ ám ảnhThủy. Những lúc đến thăm, nhìn mẹ trong bộ quần áo kẻ sọc Thủy thấy sợ.Cái giá phải trả cho lòng tham quá lớn.

Tháng một lần, Thủy lại khăn gói đến trại giam  thămmẹ. Lần nào Thủy cũng chuẩn bị ruốc, lạc rang muối và vài trăm ngànđồng ký gửi để mẹ có điều kiện bồi dưỡng. Ngẫm đời mẹ chẳng có mấy ngàyvui khiến cô càng thương bà. Thương mẹ, rồi thương mình, thương con,nhiều lúc Thuỷ ngồi khóc một mình.

Mẹ ở trại được 6 năm, Thủy bị bắt. Nghe có vẻ vô lýbởi Thủy rất sợ phải trả cái giá đắt như mẹ mình cơ mà. Thế mà, cô lạidính vào tội giống hệt mẹ.

Thủy còn nhớ như in cái ngày 3/11/2006, cô nhận cuộcđiện thoại hẹn giao hàng ở Công viên  Lênin. Mang trong người 3 "cây"heroin, Thủy phóng xe đến chỗ hẹn. Trong lúc bên bán, bên mua trao đổi,Công an quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) ập đến bắt quả tang. Thủy ra toà vớimức án 17 năm tù giam.

Thủy không thể ngờ chỗ mình đến cải tạo là Trại giamsố 5 (Thanh Hoá). Nơi đây, cô đã đi mòn chân thăm nuôi mẹ. Nơi cô ngồihàng giờ để được nhìn, được nói chuyện với mẹ qua hàng lưới ngăn. Thếmà phút chốc, tất cả đã đổi thay.

Ngày hai mẹ con gặp lại nhau trong trại, mẹ nhìn conngỡ ngàng. Còn con, cúi mặt không dám nói nửa câu. Trong ánh mắt  của mẹcó sự ngạc nhiên, giận dữ, trách móc. Cứ tưởng cuộc gặp ngẫu nhiên chỉxảy ra một lần, nào ngờ đầu tháng 3, hai mẹ con đều được chuyển đếnTrại Thanh Phong.

Theo nguyên tắc, những phạm nhân có quan hệ gần gũinhư mẹ con, vợ chồng, anh em  không được ở cùng phân trại. Tuy nhiên, doTrại Thanh Phong mới có duy nhất một phân trại  nữ nên mẹ con họ được bốtrí ở cùng.

Cùng phân trại, cùng đội sản xuất nhưng họ ở khácbuồng. Ban ngày, họ cùng làm việc  ở xưởng khâu bóng, bữa cơm họ ănchung nhưng đêm đến, mỗi người một phòng. Thời gian  mẹ con gặp nhau banngày vô cùng quý báu, họ động viên  nhau cải tạo tốt để được giảm án.

Tôi hỏi Thủy con gái  cô hiện nay đang ở với ai. Thủybảo cháu ở với bà dì. Cô có vẻ như "tự hào" khi khoe, nếu hai mẹ concùng đi ngoài đường, nhiều người đều nghĩ đó là hai chị em. Ai là ngườithăm nuôi hai mẹ con ở trại, Thuỷ vẫn bảo là các dì, các cậu. Nguồnthăm nuôi ít ỏi nên mẹ con Thuỷ rất tằn tiện.

Mỗi khi mua đồ ăn ở căngtin, bao giờ cô cũng nhườngmẹ phần nhiều. Nhưng mẹ thương con nên sẻ lại. Tình cảm mẹ con họ khiếncác phạm nhân khác cảm động, còn cán bộ quản giáo chạnh lòng.

Lời kết

Ngày phạm nhân Nguyễn Phương Quý ra trại sẽ là ngàyvợ chồng đoàn viên. Cuộc hôn nhân  tái hợp sau gần 30 năm chia cắt vớinhiều biến động. Khi người chồng, người vợ đều đã tóc bạc da mồi, khiđứa con gái  của họ vẫn tiếp tục bóc lịch trong trại giam, nhưng cuộctái hợp ấy không bao giờ muộn bởi giữa họ vẫn có tình vợ chồng, tráchnhiệm làm cha, làm mẹ. Kết thúc có hậu kiểu này cũng oái oăm thay

Bạn có ý kiến gì về bài viết Khi mẹ và con gái chung... một trại giam này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Khi mẹ và con gái chung... một trại giam bạn tại đây.