Tại hội thảo “Các nhà lãnh đạo  Việt Nam  trong phát triển” tại Hà Nội  vào tuần trước, Chương trình  Việt Nam  tại trường Quản lý Nhà nước  Harvard Kennedy đã công bố bài viết “Vượt qua khủng hoảng và tiếp tục đẩy mạnh cải cách”.

Dưới đây là một danh mục những hành động  chính sách có thể trở thành cơ sở cho một chương trình  bình ổn kinh tế  của Chính phủ. 

A.Những việc cần làm ngay

1. Siết chặt chính sách tài khóa: Cắt giảm hay tạm dừng một số dự án đầu tư  công song song  với kế hoạch  tiết kiệm  chi thường xuyên của Chính phủ.

Chính sách: Xây dựng  danh sách các dự án đầu tư  công phải cắt giảm căn cứ vào suất sinh lợi kinh tế  của chúng.

Cắt giảm hay dừng những dự án có suất sinh lời thấp nhất cho đến khi tổng lượng đầu tư  cắt giảm đạt mức 1,65 tỉ đô la và nhờ đó giảm thâm hụt ngân sách được 2%.

Chuẩn bị cắt giảm và dừng những dự án khác khi cần thiết.

Mục tiêu:

1) Giảm dần thâm hụt ngân sách của Chính phủ  tới một mức cẩn trọng theo chuẩn mực  quốc tế;

2) Đồng bộ hóa chính sách tài chính  và tiền tệ để hạ nhiệt nền kinh tế  và qua đó giảm lạm phát;

3) Giúp giảm thâm hụt thương mại  vì tình trạng nhập siêu  tăng đột biến vừa qua một phần là do nhu cầu nhập khẩu  của các dự án đầu tư  công; đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào các dòng vốn nước ngoài  để tài trợ thâm hụt thương mại;

4) Giảm bớt sức ép cho yêu cầu giảm chi thường xuyên trong ngân sách;

5) Phát tín hiệu rõ ràng đối với cộng đồng  kinh doanh  và công chúng về quyết tâm của Chính phủ  trong việc chống lạm phát.

2.Tăng dần lãi suất:

Chính sách này sẽ giúp giảm tình trạng lãi suất thực âm, khuyến khích người tiết kiệm  gửi tiền và giúp cải thiện tình trạng thanh khoản hiện nay.

Chính sách: Nâng dần lãi suất cơ bản, làm cơ sở cho các NHTM nâng dần lãi suất huy động, tiến tới lãi suất thực dương. Đảm bảo lượng thanh khoản cần thiết cho thị trường  liên ngân hàng.

Có phương án đối phó với khả năng chạy đua tăng lãi suất của các NHTM, đặc biệt là giữa những NHTM cổ phần  nhỏ.

Mục tiêu:

1) Giảm nhẹ khó khăn thanh khoản cho các NHTM bằng cách hút tiền trở lại hệ thống  ngân hàng;

2) Giảm áp lực cho chính sách tỷ giá bằng cách khuyến khích doanh nghiệp  và người dân  giữ tiền đồng;

3) Kiềm chế lạm phát  nhờ khuyến khích tiết kiệm  và hạn chế tiêu dùng.

3.Không cấp giấy phép thành lập thêm NHTM nội địa trong thời hạn 12 tháng.

Chính sách: NHNN tuyên bố không thành lập thêm ngân hàng  nội địa trong vòng 12 tháng.

Mục tiêu:

1) Giảm tăng trưởng tín dụng để làm cơ sở cho giảm lạm phát;

2) Giúp ổn định hệ thống  ngân hàng;

3) Chuẩn bị cho việc sáp nhập và mua lại các ngân hàng  yếu kém;

4) Giảm gánh nặng (đang quá tải) cho hệ thống  giám sát ngân hàng.

B. Hành động  chính sách trong ngắn và trung hạn (kỳ vọng có tác động ngay)

4. Hợp nhất ngân sách của Chính phủ bao gồm tất cả các khoản ngoài ngân sách (thu, chi, vay, các trách nhiệm nợ khác) của cả chính quyền  trung ương, địa phương, và doanh nghiệp  nhà nước.

Xây dựng dự toán ngân sách cho năm năm tới, tức là cần có một lộ trình và tầm nhìn dài hạn cho việc cắt giảm bội chi ngân sách.

Liên tục cập nhật và công bố dự toán thu, chi, thâm hụt ngân sách của Chính phủ  và các nguồn tài trợ cho thâm hụt ngân sách.

5. Tăng cường hệ thống  giám sát và báo cáo của hệ thống  ngân hàng. Yêu cầu các tập đoàn từ bỏ các hoạt động  đầu tư  vào ngân hàng  và công ty  tài chính. Hoàn thiện thủ tục phá sản để cho phép các doanh nghiệp  phá sản thanh lý tài sản  một cách nhanh nhất.

6. Chấm dứt việc Nhà nước  bảo lãnh cho các khoản vay (trong nước và quốc tế) của doanh nghiệp  nhà nước  (DNNN).

Các DNNN muốn phát hành nợ phải có sự tham gia ít nhất 10% của các ngân hàng  nước ngoài  trên cơ sở thương mại, không có sự bảo lãnh của Nhà nước.

Những khoản vay ngoại tệ  của DNNN trước đây cần được sử dụng để tăng cường dự trữ ngoại hối cho quốc gia.

7. Tăng cường vai trò của Ủy ban  Giám sát Tài chính  Quốc gia để ủy ban này có thể đảm đương trách nhiệm giám sát hoạt động  của các ngân hàng  và tổ chức tài chính  phi ngân hàng.

C. Những hành động  trong ngắn và trung hạn (cần thời gian  để thực hiện và phát huy tác dụng)

8. Tái cấu trúc NHNN, Bộ Tài chính  và Ủy ban  Giám sát tài chính  quốc gia.

9. Đẩy nhanh tiến độ thực hiện cam kết WTO để tạo áp lực khuyến khích DNNN trở nên có tính cạnh tranh hơn.

10. Thực hiện kiểm toán độc lập đối với tất cả các tập đoàn nhà nước. Hoạt động  kiểm toán này phải do các công ty  kiểm toán quốc tế  có uy tín thực hiện. Kết quả kiểm toán sau đó phải được công bố rộng rãi.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Kế hoạch 10 điểm để khôi phục nền kinh tế này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Kế hoạch 10 điểm để khôi phục nền kinh tế bạn tại đây.