Luật đã có, nhưng…

Vừa qua, Bộ Tư pháp  đã bổ nhiệm gần 50 công chứng viên (CCV), trong đó TP Hồ Chí Minh  có 20 CCV, Hà Nội có 16 CCV... Hầu hết những CCV này đều có nhu cầu thành lập VPCC tư bởi đây là lĩnh vực kinh doanh  dự kiến sẽ thu được lợi nhuận, lại đang khát nhân lực. Song  trên thực tế, nhiều CCV xin lập VPCC tư đều chưa được cấp phép hoạt động  vì các địa phương chưa hoàn tất đề án quy hoạch.Trong khi đó, hiện cả nước chỉ có 140 VPCC với khoảng 400 CCV, khiến người dân  vẫn phải chen chúc chờ đợi rất vất vả mới hoàn thành được các thủ tục công chứng các giao dịch  dân sự.

Thấu được nỗi vất vả này, trước đây, Chính phủ  đã chỉ đạo 4 TP lớn là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng ít nhất mỗi quận, huyện nên có một VPCC; vậy mà cho đến nay, 24 quận, huyện của TP Hồ Chí Minh  mới chỉ có 7 VPCC. So sánh với nước Pháp chỉ có 60 triệu dân mà có tới 4.500 VPCC với 8 nghìn CCV, thì ở Việt Nam, sắp tới phải cần tới hàng vạn CCV và hàng nghìn VPCC mới đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển kinh tế  - xã hội.

Theo một số chuyên gia  luật, sở dĩ việc thành lập các VPCC tư còn ì ạch là do còn có các luồng ý kiến khác nhau. Một số ý kiến “thoáng” thì mong các VPCC tư sớm được thành lập để hoạt động  bình đẳng, tạo sự cạnh tranh lành mạnh trong xã hội. Nhưng cũng có một số ý kiến khác thì cho rằng, vẫn còn những VPCC chưa hoạt động  hết công suất nên không nhất thiết phải thành lập thêm các VPCC tư, vì nếu có thêm VPCC tư thì các VPCC nhà nước  có khi phải “ngồi chơi xơi nước”… Hơn nữa, vì hoạt động  công chứng thực chất là “cánh tay nối dài” của nhà nước, vì vậy, việc phát triển hành nghề công chứng tư phải hết sức thận trọng. Hiện các hồ sơ công chứng thường có giá trị  cao nhưng việc quy định  trách nhiệm CCV lại quá nhẹ. Thế nên, để thành lập mạng lưới VPCC tư đòi hỏi phải có lực lượng CCV có đủ tài, đức. Thực tế, điều này lại không thể có được trong một sớm, một chiều.

Phải chờ nghị định hướng dẫn  thi hành?

Trở lại việc thiếu các VPCC và lực lượng CCV, theo Nghị định số 02/2008/NĐ-CP hướng dẫn  thực hiện Luật Công chứng của Chính phủ, Sở Tư pháp  các tỉnh, thành phải xây dựng  đề án phát triển công chứng trình lên UBND  cấp tỉnh, TP phê duyệt để cấp phép và đăng ký hoạt động  cho VPCC tư. Theo đó, trong đề án phải nêu rõ việc tổ chức mạng lưới VPCC tư, địa điểm  trụ sở, mật độ các VPCC cách nhau ra sao; nguồn nhân lực và kinh phí hoạt động; nghĩa vụ thuế với Nhà nước; bảo hiểm  nghề nghiệp và lệ phí như thế nào… Vì thế, Sở Tư pháp  nhiều tỉnh, thành đã lấy lý do  phải chờ UBND  phê duyệt đề án phát triển VPCC, hay Nghị định 02 hướng dẫn  chưa đầy đủ… để từ chối việc tiếp nhận hồ sơ thành lập VPCC.

Thực tế trên cho thấy mặc dù trên nguyên tắc, luật ra đời phải được thực thi ngay nhưng chính luật cũng còn vấp phải chính nghị định hướng dẫn  nên chưa thể đi vào thực tiễn. Do đó, Bộ Tư pháp  cần tham mưu với cơ quan  chức năng tháo gỡ ngay việc nghị định “đá”... luật để giải quyết linh hoạt cho các cá nhân  có đủ điều kiện lập VPCC. Chính phủ  cũng không nên hạn chế số lượng  VPCC mà hãy để thị trường  điều tiết. Về nguyên tắc, VPCC hoạt động  theo nguyên tắc lấy thu bù chi. Do đó, nơi nào điều hành tốt sẽ bật hẳn lên, nơi yếu thu không đủ chi, không nộp đủ thuế cho nhà nước, không nuôi nổi nhân viên, làm thủ tục sai với quy định  của pháp luật  thì tự phải đóng cửa và chịu án phạt theo luật định.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nghị định "đá" luật này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nghị định "đá" luật bạn tại đây.