Đúng một năm rưỡi sau khi Việt Nam  mở rộng cửa hơn với thế giới  bên ngoài, hàng loạt những yếu kém của hệ thống  sản xuất trong nước đã lộ rõ hơn bất kỳ lúc nào. Nhập siêu  ở mức kỷ lục 14.7 tỷ USD  chỉ trong 6 tháng đầu năm nay đã phần nào phản ánh rõ điều này. 

Mỏi mắt tìm hàng nội!

Ông Bùi Ngọc Huyên - Tổng giám đốc  Công ty  ô tô  Vinaxuki - một trong những hãng ô tô  tư nhân hàng đầu của Việt Nam  cho biết, doanh nghiệp  này đang gặp phải vấn đề lớn với các nhà cung cấp  phụ tùng trong nước.

Công ty này chủ yếu sử dụng lốp Sao Vàng, Đà Nẵng, Đồng Nai. Nhưng trong quí 1 năm nay thì các nhà máy  chỉ cấp cho Vinaxuki khoảng 40% hợp đồng. Ông Huyên cho biết, vì thiếu lốp, công ty  này chỉ tiêu thụ được 4 ngàn xe tải, thay vì 6 ngàn xe như dự kiến. Cũng vì thiếu lốp mà nhiều xe lắp xong chỉ có… 4 cái lốp, thay vì 7 cái cần có nên không giao cho đại lý được, mặc dù khách hàng  có yêu cầu.

Theo Sở Công thương Hà Nội, hiện tại địa bàn thủ đô  có 16 doanh nghiệp  sản xuất, lắp ráp ô tô. Hầu hết các doanh nghiệp  này đều có tỷ lệ nội địa hoá thấp với khoảng 70-90% linh kiện phải nhập khẩu  từ Trung Quốc, Hàn Quốc. Giá trị gia tăng  của sản phẩm  chủ yếu nằm ở các khâu hoàn toàn thủ công là hàn, sơn, lắp ráp!

Tình hình ở các ngành sản xuất khác cũng không khả quan  hơn. Bên cạnh ngành ô tô  có tỷ lệ nội địa hóa chỉ 5-10%, tỷ lệ này đối với ngành điện – điện tử  khoảng 20-40%; còn dệt may - da giày phải nhập khẩu  đến 80% phụ kiện như vải, da, chỉ, nút áo, khóa...

Buộc phải nhập khẩu!

Trong khi đó, các nhà quản lý kinh tế vĩ mô  đang choáng váng với mức nhập siêu  khổng lồ  là 14,7 tỷ USD  trong nửa đầu năm nay.

Ngoài những lý do  như tiêu dùng xa xỉ quá đà, hội nhập kinh tế  sâu hơn, mức nhập siêu  thể hiện rất rõ tính yếu kém của hệ thống  sản xuất trong nước.

Chuyên gia kinh tế  Phạm Chi Lan  lấy ngành ô tô  làm ví dụ. Ngành này đã được hưởng nhiều ưu đãi cả một thập kỷ, nhưng khi thuế nhập khẩu  ô tô  chỉ giảm một chút, là ô tô  nguyên chiếc đã ào ạt “đổ bộ” vào Việt Nam. “Nhập khẩu ô tô  chính là phản ứng của người tiêu dùng Việt Nam  với sản xuất trong nước, là biểu hiện của chính sách không hợp lý, không thúc đẩy được năng lực  cạnh tranh”, bà Chi Lan  nói.

Ông Nguyễn Văn Thụ - Chủ tịch  Hiệp hội  Doanh nghiệp  Cơ khí Việt Nam  cũng chia sẻ  quan điểm  này. Hiện tại, có tới hơn nửa triệu người làm việc  trong 58.000 cơ sở sản xuất cơ khí trong nước, nhưng ngành này vẫn luôn luôn èo uột suốt hơn hai thập kỷ đổi mới và mở cửa.

Trong khi đó, theo ông Araki Yoshihiro - Chuyên gia  của Tổ chức Xúc tiến Thương mại  Nhật Bản  (Jetro), Việt Nam  đang bị bỏ lại phía sau bởi những đối thủ  cạnh tranh trong khu vực, mà một trong những nguyên nhân  chính là do ngành công nghiệp  phụ trợ yếu kém.

Các doanh nghiệp  Nhật Bản  đóng tại Thái Lan  trả lời rằng, họ sử dụng 70-90% linh phụ kiện tại chỗ. Trong khi các DN Nhật Bản  tại Việt Nam  thì phải nhập 80% linh kiện về VN để sử dụng.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phát triển công nghiệp phụ trợ: Bao giờ? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phát triển công nghiệp phụ trợ: Bao giờ? bạn tại đây.