Doanh nghiệp dân doanh đang bị bỏ quên trong các chính sách mới về tín dụng, ngân hàng, nguy cơ thu hẹp sản xuất cũng như phá sản, tạo ra thất nghiệp đáng lo ngại.

Nguy cơ phá sản 

Tiền đồng khan hiếm, việc mua ngoại tệ  cũng còn khó khăn và được ưu tiên phục vụ cho các doanh nghiệp  nhà nước  nhất là các doanh nghiệp  xuất khẩu, sản xuất cơ bản nên vốn cho các doanh nghiệp  vừa và nhỏ của tư nhân ngày càng căng thẳng.

Ông Cao Sĩ Kiêm, chủ tịch  hiệp hội  Doanh nghiệp  vừa và nhỏ Việt Nam  cho biết, hầu hết các thành viên  của hiệp hội  này đang rất khó khăn.

“Một bài toán rất dễ nhìn thấy là trong điều kiện kinh doanh  tốt, lợi nhuận  trung bình chỉ đạt khoảng 8-12% nhưng lãi suất ngân hàng  hiện nay đã lên đến 21%/năm. Nếu ngân hàng  Nhà nước  quản lý không tốt, để hiện tượng đua lãi suất tiếp tục xảy ra như thời gian  vừa qua thì các doanh nghiệp  có thể còn phải gánh chịu thêm nhiều loại phí cho vay khác”, ông Kiêm nói.

Theo ông, hiện nay tuy chưa xuất hiện nguy cơ đổ vỡ hàng loạt vì thực tế các yếu tố lạm phát  và chống lạm phát  chưa tác động hết, cần phải có độ trễ. Nhưng khi mặt bằng lãi suất lên quá cao sẽ dẫn đến tác động dây chuyền: doanh nghiệp  không vay được vốn hoặc phải chịu lãi suất cao, đẩy giá thành sản phẩm, dịch vụ  lên cao. Khi đó sức mua sẽ giảm, ảnh hưởng đến doanh thu, doanh nghiệp  không trả được nợ sẽ phá sản.

Viễn cảnh thất nghiệp

Một điều đặc biệt đáng lo ngại khác là khối doanh nghiệp  dân doanh luôn giữ vai trò quan trọng  trong việc tạo việc làm. Trong mấy năm nay, do việc đẩy mạnh sắp xếp, cổ phần  hoá doanh nghiệp  nhà nước, nên số người lao động  làm việc  trong khu vực  này ngày càng giảm.

Trong khi đó, dân số  vẫn tăng đều khoảng 1,5 triệu người mỗi năm. Nhưng điều nguy hiểm là ở một số ngành kinh tế  mà các doanh nghiệp  dân doanh đã phát triển khá nhanh, số lượng  lao động  có xu hướng giảm đi.

Theo báo cáo thường niên về doanh nghiệp  2007 do phòng Thương mại  và công nghiệp  Việt Nam  (VCCI) công bố mới đây, một xu hướng xấu đã xuất hiện là có sự giảm sút về số lượng  doanh nghiệp  nhỏ trong các ngành: xây dựng, thực phẩm, dệt may, du lịch…

Tỷ lệ doanh nghiệp  rời bỏ ngành cao nhất ở các ngành xây dựng, sản xuất, chế biến thực phẩm  (30%) và sau đó là dệt may và du lịch  (10%). Trong khi đây cũng là những ngành giải quyết nhiều công ăn việc làm  nhất. Nếu như khu vực  kinh tế  dân doanh không còn có thể gánh vác được vai trò giải quyết việc làm  nữa trong khi khu vực  kinh tế  nhà nước  cũng giảm dần số lượng  lao động, thì tình trạng thất nghiệp chắc chắn sẽ tăng lên và càng làm xấu đi bức tranh kinh tế  vĩ mô.

Hậu quả của sự thiếu quan tâm  đến khối doanh nghiệp  dân doanh cũng đã khá rõ ràng. Cũng theo báo cáo thường niên doanh nghiệp  năm 2007, xu hướng thua lỗ, phá sản ở các doanh nghiệp  nhỏ đang hình thành.

Trong ngành du lịch, có khoảng 50% doanh nghiệp  thua lỗ trong các năm 2003-2005 và hơn 30% trong năm 2006. Các ngành dệt may, bảo hiểm, xây dựng… cũng có tỷ lệ doanh nghiệp  thua lỗ cao. Ở các ngành đòi hỏi đầu tư  công nghệ  cao, các ngành kinh tế  mà doanh nghiệp  nhà nước  còn nắm giữ chủ yếu như ngân hàng, tài chính… thì các doanh nghiệp  nhỏ càng khó có khả năng cạnh tranh.

Một nghiên cứu  của viện Nghiên cứu  quản lý kinh tế  trung ương, bộ Kế hoạch  và đầu tư  cũng cho thấy, mặc dù có sự tăng nhanh về số lượng  nhưng chỉ có một số ít doanh nghiệp  tư nhân phát triển lên quy mô lớn trong khi có xu hướng nhiều doanh nghiệp  lại thu hẹp quy mô hoạt động.

Nguyên nhân cơ bản được chỉ ra là do việc tiếp cận đất đai, các nguồn tín dụng, quyền khai thác tài nguyên… chủ yếu thuận lợi cho các doanh nghiệp  nhà nước. Các quy hoạch gần đây của các ngành kinh tế  then chốt: điện, than, xi măng… dường như gạt hẳn các doanh nghiệp  dân doanh ra khỏi định hướng phát triển các ngành này. Do vậy, các doanh nghiệp  tư nhân ngày càng yếu thế trong cạnh tranh với các doanh nghiệp  lớn của Nhà nước.

Cả nước hiện đã có trên 182.000 doanh nghiệp  dân doanh, 18.500 hợp tác xã, trong đó 96% là các doanh nghiệp  nhỏ và vừa chưa kể 3 triệu hộ kinh doanh  cá thể và khoảng 30.000 tổ hợp tác (số liệu của bộ Kế hoạch  và đầu tư)… và hiện đã chiếm 41,3% GDP, không thể tiếp tục bị bỏ rơi như vậy trong các chính sách mới về tín dụng, ngân hàng  dù trong thời điểm khó khăn này, việc cho đối tượng nào vay cũng phải có sự chọn lựa.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chính sách tín dụng: bỏ quên doanh nghiệp dân doanh này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chính sách tín dụng: bỏ quên doanh nghiệp dân doanh bạn tại đây.