Năm 2008 được TP. HCM  chọn là năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị, nhưng đã hết quá nửa thời gian mà kết quả không mấy khả quan. Đường phố vẫn nhếch nhác, mất vệ sinh, vỉa hè bị lấn chiếm không còn lối cho người đi bộ...

Sau hơn một tuần khảo sát tại một số phường, quận trên địa bàn TP về thực hiện nếp sống văn minh đô thị, ông Lê Hiếu Đằng nhận xét: "Trật tự, văn minh đô thị chưa có chuyển biến".

Khái niệm đô thị văn minh: Mỗi người hiểu một kiểu!

- Theo ông, đâu là nguyên nhân  của tình trạng "dậm chân tại chỗ" này?

- Tôi có cảm giác dường như HĐND và UBND  TP chọn năm 2008  làm năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị là theo cảm tính. Thấy thành phố  quá lộn xộn, nhếch nhác, mất vệ sinh thì làm mà không tính đến những điều kiện để thực hiện nó, không tạo điều kiện cho người dân  thực hiện chủ trương.

TP bị biến thành đại công trường, lô cốt mọc lên, đường sá bị đào xới lung tung... có nơi lô cốt bao vây hết cả một phường như phường Cầu Kho, quận 1 thì làm sao mà văn minh, trật tự được. Kế hoạch  đào đường đã có, đã biết, tại sao không tính toán cho hợp lý?

Mặt khác, việc trang bị cơ sở vật chất, phương tiện để thực hiện lại quá kém. Cả TP mới chỉ lắp đặt được vài chục nhà vệ sinh, vài trăm thùng rác thì không thể giải quyết nhu cầu cho hơn 8 triệu dân.

Băng rôn, khẩu hiệu kêu gọi "Tôi là rác, hãy bỏ tôi vào thùng rác", nhưng tìm đỏ mắt không thấy thùng rác đâu. Nhiều người có ý thức giữ vệ sinh chung nhưng chạy lòng vòng một hồi không thấy thùng để vứt rác, đâm ra chán nên vứt bừa cho xong. Ngay như phường 11, quận 5 là một trong 6 phường, xã của TP. HCM  được công nhận là phường văn hóa, có 15 tuyến đường mẫu mà không có lấy một thùng rác.

Đây là hệ quả lâu dài của việc quản lý đô thị quá yếu kém, không khoa học, chắp vá, đụng đâu làm đó, quản lý thiếu tính quyết liệt, "ầu ơ ví dầu".

Bên cạnh đó, khái niệm văn minh đô thị còn quá chung chung, mơ hồ nên mỗi người hiểu một kiểu và khi triển khai thì rối, lúng túng. Nếu chọn khái niệm hẹp hơn, khu biệt trong việc lập lại trật tự đô thị là sắp xếp lòng lề đường sao cho trật tự, ngăn nắp có lối cho người đi bộ; còn văn minh đô thị là giải quyết tình trạng nước và rác thải trên phố thì mục tiêu đặt ra sẽ dễ thực hiện hơn, bộ mặt thành phố  được cải thiện hơn.

- Liệu rằng chủ trương này có bị phá sản?

- Nếu từ đây đến cuối năm cố gắng  nâng cao trách nhiệm quản lý Nhà nước, nhất là cấp quận, huyện, cơ sở, làm triệt để ở một số tuyến đường, giải quyết một số điểm nóng thì có thể tạo được sự chuyển biến ở một số khu vực, tuyến đường, nhưng còn cả bộ mặt thành phố  thì khó mà thay đổi được.

Chuyện trật tự lòng lề đường, chuyện rác thải, ngập nước... ai cũng biết, nhưng trách nhiệm giải quyết những vấn đề này của cơ quan  quản lý địa phương thì không thấy đâu. Do vậy, cần phải tăng cường hơn nữa trách nhiệm quản lý của cấp phường, quận; xử lý kiên quyết, kỷ luật, cách chức lãnh đạo những địa phương để xảy ra lộn xộn, mất trật tự.

Không làm được phải bị xử lý, cách chức

- Ông nghĩ gì khi Hà Nội mặc dù không "giương cao khẩu hiệu", nhưng lại triển khai suôn sẻ việc cấm đậu xe hay cấm bán hàng rong, còn TP. HCM  thì ì ạch?

- Tại họ làm quyết liệt, chính quyền  ra tay thực sự, huy động tổng lực để xử lý, đồng thời thiên về biện pháp cưỡng chế nên có hiệu quả. Còn TP.HCM thì hơi dở dở ương ương giữa vận động và chế tài nên kết quả mới như vậy.

Các tương tác trong môi trường  đô thị phải dựa trên những quy tắc, chuẩn mực, và đi kèm là biện pháp chế tài mạnh thì mới vận hành có trật tự. Không thể vì lợi ích cá nhân, vì sinh kế, mưu sinh mà chiếm dụng lòng lề đường, vứt xả rác bừa bãi ảnh hưởng đến lợi ích mọi người.

Phải đặt lợi ích của cộng đồng, của toàn xã hội  lên trên hết. Thói quen chỉ hình thành khi có những quy chuẩn và những biện pháp cứng rắn thì mới vào nề nếp, trật tự.

Chuyện xe 3 - 4 bánh có gì khó đâu, vậy mà cả năm trời cứ loay hoay. Vấn đề ở đây là trách nhiệm không rõ. Lẽ ra, lãnh đạo những sở, ban, ngành tham mưu cho chính quyền  hay được giao trách nhiệm nhưng không làm được phải bị xử lý, cách chức, chứ cứ kiểu phê bình cho có rồi bình chân như vại thì làm sao chuyển biến mạnh được.

Hay khu đô thị mới Thủ Thiêm, Chính phủ  đã có quyết định  việc tái định cư phải nằm trong 5 phường cụ thể, vậy mà mấy ổng dám đưa dân tái định cư đi nơi khác rồi báo cáo là đúng pháp luật!

Bạn có ý kiến gì về bài viết TP. Hồ Chí Minh: "Quản lý đô thị quá kém!" này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết TP. Hồ Chí Minh: "Quản lý đô thị quá kém!" bạn tại đây.