“Học” pháp luật  kiểu mới

Theo kế hoạch, vào lúc 18g30 ngày 19-7, buổi sinh hoạt pháp luật  giữa các chiến sĩ Chiến dịch  Mùa hè xanh và người lao động  sẽ diễn ra tại khu lưu trú công nhân  Khu chế xuất Tân Thuận (phường Tân Thuận Đông, quận 7). Nhưng, theo ghi nhận của chúng tôi  thì vào lúc 18g45, số sinh viên tình nguyện  còn nhiều hơn công nhân! Không nóng vội, không bực mình, các “áo xanh tình nguyện” vẫn lẳng lặng làm công việc  của mình.

Thạc sĩ Tất Dũng, giảng viên, Phó Giám đốc  Trung tâm  ứng dụng và phổ biến pháp luật  (CLAP, thuộc Trường Đại học  Luật TP Hồ Chí Minh), cho biết: “Qua khảo sát thì phần đông công nhân  trong khu chế xuất, khu công nghiệp  là người từ các tỉnh, thành khác đến, do thiếu hiểu biết pháp luật  nên thời gian  qua đã có những hành vi chưa đúng quy định. Do vậy, CLAP phối hợp với Ban Chỉ huy chiến dịch  Mùa hè xanh để thành lập đội chuyên tuyên truyền pháp luật.

Ngoài các sinh viên  tham gia, chúng tôi  còn vận động gần 10 giảng viên của Trường đại học  Luật và cả luật sư  của Đoàn luật sư  TPHCM. Do đặc thù công việc  của các bạn công nhân  nên chúng tôi  chỉ tổ chức tuyên truyền pháp luật  vào các đêm cuối tuần tại khu lưu trú hay tại nhà máy. Giờ này các bạn vẫn còn một số sinh hoạt riêng tư, cá nhân  nhưng chỉ khoảng 30 phút nữa là đông thôi!”. Đúng như lời Tất Dũng nhận định, khi gần hết phiên tòa giả định thì công nhân  đã tập trung khá đông và không còn ghế trống.

Cách thức tuyên truyền pháp luật  được chọn hướng “mở”: phiên tòa giả định và kịch tình huống. Các nội dung  mà CLAP chọn để cùng trao đổi với người lao động  cũng rất thực tế. Phiên tòa giả định hôm ấy xoay quanh hành vi cố ý gây thương tích. Bị cáo  là một cô gái  bị người yêu  hất hủi từ khi mang thai, sau khi tìm đến nhà và bị bạn trai  trở mặt nhục mạ, hành hung đã trả thù bằng cách tạt axit “tên sở khanh”. Các công nhân  (nhất là bạn nữ) đều thương cô gái  bất hạnh và mong muốn Hội đồng xét xử  tuyên án treo, nhưng “luật pháp như sơn” và hành vi cố ý gây thương tích vẫn phải trả giá!

Kịch tình huống – nét mới trong đợt tuyên truyền pháp luật  của Chiến dịch  Mùa hè xanh 2008 – với nội dung  xoay quanh Luật Hôn nhân  gia đình  và Luật Lao động, đã tạo không khí vui tươi và thu hút rất đông người lao động  trẻ. Không vui và không thu hút sao được, khi “diễn viên” chính của vở kịch ngắn chính là những nam nữ công nhân  - những người mà “khán giả” đã quá quen mặt trong khu lưu trú.

Nói chung, các bạn công nhân  đều sợ đình công, khi quyền lợi vật chất và thỏa ước lao động  bị tranh chấp  thì họ nghĩ đến tổ chức công đoàn. Nhưng khi biết công ty  chưa có tổ chức công đoàn thì họ thường suy nghĩ khác. Chính vì vậy, anh Đại Cường, công nhân  Khu chế xuất Tân Thuận – tham gia vai một công nhân  bị xúi giục đình công – đã không ngần ngại tuyên bố và cũng là câu kết thúc luôn vở kịch ngắn: “Ủa, công ty  chưa có công đoàn à? Đình công hả, chơi luôn!”.

Mong “biết” pháp luật!

Cứ sau mỗi vở kịch tình huống thì các công nhân  lại được các luật sư  trẻ của Đoàn Luật sư  TP Hồ Chí Minh  trực tiếp  tư vấn. Những hành vi, tình huống mà các công nhân  thực hiện trong vở kịch đều được các luật sư  phân tích, mổ xẻ “ra tấm, ra miếng”, sát thực tế, đúng pháp luật. Cụ thể, như tình huống đình công như trong kịch thì hành vi của người lao động  là đúng nhưng chưa đúng lắm và không hợp pháp!

Luật sư Trịnh Đức Duy phân tích: “Nếu công ty  chưa có tổ chức công đoàn thì các bạn phải cử người đại diện hợp pháp gặp gỡ và trình bày lý do  đình công với lãnh đạo công ty, lãnh đạo quận, huyện và cơ quan  lao động. Chứ không phải không có công đoàn thì chúng ta tự tổ chức đình công!”.

Nhiều vấn đề đơn giản, nhưng nếu mọi người xử lý theo cảm tính thì không đúng với pháp luật. Như, trong vở kịch ngắn về “sống chung”, các chàng trai “quất ngựa truy phong” tìm người con gái  khác trong lúc bạn gái  của mình đang có thai. Chị công nhân  tên Hương – đóng vai người bạn gái  đang mang thai – vì mặc cảm không có giấy đăng ký kết hôn  nên chỉ cầu xin bạn trai  mình ở lại mà không dám thưa kiện đòi quyền trợ cấp nuôi dưỡng đứa con chung của 2 người.

Trời về đêm, hàng trăm công nhân  vẫn chờ đến lượt mình để được luật sư  tư vấn. Chị Ngọc Tiên, 23 tuổi, quê tỉnh Kiên Giang, đang công tác  tại Công ty  Daiwa Plastic kiên nhẫn ngồi ở hàng ghế cuối chờ đến lượt mình, tâm sự: “Đây là đợt sinh hoạt rất bổ ích. Tụi tôi làm việc  tối ngày nên đâu có thời gian  tìm hiểu pháp luật. Phải chi tháng nào cũng có một buổi sinh hoạt như thế này để giải đáp các thắc mắc về pháp luật  cho chúng tôi!”.

Yêu cầu này được giải tỏa ngay khi Thạc sĩ Tất Dũng công bố: “Các anh chị giữ lại phiếu ghi số thứ tự. Trước là làm kỷ niệm cho buổi sinh hoạt hôm nay và vì mặt sau là địa chỉ trung tâm  của chúng tôi. Khi nào cần, các anh chị hãy đến trung tâm  gặp chúng tôi  để được tư vấn pháp luật  miễn phí!”.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mùa hè xanh 2008: Đem luật đến với công nhân! này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mùa hè xanh 2008: Đem luật đến với công nhân! bạn tại đây.