Các hình thái lâm sàng và thuốc điều trị

Trứng cá thông thường:Hay gặp ở tuổi dậy thì. Biểu hiện bệnh là các mụn nhỏ như đầu đinhghim, màu vàng nhạt hoặc màu như màu da bình thường, có một số mụn đầuđen do chất nhờn bị ôxy hóa. Các mụn rải rác trên nền da lành, hoặc cómột số mụn trên nền da viêm đỏ kèm theo. Trứng cá thường không ngứa,không đau. Các mụn này hay khu trú trên trán, hai má, cạnh mũi, cằm. Cóthể có cả ở lưng và ngực.

Có thể bôi một trong cácthuốc sau: isotrex 0,05-0,1%, locacid, erylik..., các chế phẩm này phảibôi đúng mụn, không được bôi vào da lành và chỉ bôi một lần vào buổitối, không bôi ban ngày. Toàn thân uống một đợt erythromycin trong 5 -10 ngày hoặc doxycyclin trong 15 - 30 ngày.

Trứng cá bội nhiễm:Tổn thương là các sẩn màu đỏ nổi cao hơn mặt da, kích thước  từ 0,3 -0,5cm, đôi khi có thể to hơn. Nền các sẩn hơi sưng nề, có màu đỏ, cóthể có quầng viêm xung quanh. Xen kẽ có thể có một vài hoặc nhiều sẩnmủ. Các mụn đứng rải rác hoặc tập trung thành đám, hơi ngứa hoặc hơiđau do viêm. Điều trị: bôi erylik mỗi tối. Toàn thân uống một đợterythromycin trong 5-10 ngày hoặc doxycyclin trong 15 ngày - 2 tháng.Trường hợp nặng có thể uống các kháng sinh nặng hơn như clindamycinhoặc trimazol.

Trứng cá do bôi các chếphẩm có chứa steroid: Một số người do có viêm da ở mặt, do nẻ hoặc docó mụn đã tự ý bôi một trong các chế phẩm có steroid như: trangalar,cortebios, flucinar, gentrison, diproson, fobancort, kem tự pha chế cónhiều loại thuốc... lên mặt. Trong 3-7 ngày đầu thì tình trạng viêmtrên da mặt sẽ đỡ đi nhưng nếu cứ tiếp tục bôi kéo dài thì sẽ xuất hiệncác mụn trứng cá ở các vùng da bôi thuốc.

Lúc đầu mụn có thể ítnhưng sau càng ngày càng mọc nhiều hơn. Các mụn nhỏ li ti hoặc to hơnkhoảng 0,2-0,5cm, đỏ, căng mọng, sắp xếp thành đám chi chít. Nếu bôicác chế phẩm nêu trên kéo dài quá thì còn có thể gây mặt đỏ sần sùi nhưvỏ cam sành, lông mọc dài ra, teo da, giãn mạch... Về điều trị, ngaylập tức phải ngừng dùng các chế phẩm đang bôi. Tại chỗ bôi eryzel vàobuổi sáng, bôi isotrex 0,05% đúng vào mụn, buổi tối. Toàn thân uống mộtđợt erythromycin trong 5-10 ngày hoặc doxycyclin trong 15-30 ngày.

Trứng cá bọc: Tổnthương là các mụn bọc nổi cao hơn mặt da, nền da đỏ và có quầng viêmxung quanh. Các mụn có kích thước  khá to: 0,5-1cm hoặc có thể to hơn.Bề mặt mụn đỏ bóng hoặc có sẩn mủ ở trung tâm. Sờ vào lúc đầu thấycứng, sau mềm do có dịch bên trong. Tổn thương mụn thường ăn sâu cả vàotrung bì nên sau khi mụn khỏi có thể để lại sẹo thâm, lõm. Bệnh nhânthường cảm thấy đau khó chịu, đôi khi có ngứa. Về điều trị bôi eryzelngày 2 lần, uống một đợt metronidazol trong 1-2 tháng. Những mụn tobùng nhùng có dịch khó tiêu bên trong thì phải chích rạch lấy hết dịchra nhưng lưu ý vì có thể để lại sẹo lõm ảnh hưởng đến thẩm mỹ.

Trứng cá mạch lươn:Là một thể nặng nhất của trứng cá. Một số người mụn trứng cá xuất hiệnvới tình trạng viêm nặng và nhiều mụn liên kết lại thông với nhau tạothành những đường hầm chứa dịch, máu, mủ... bên trong. Tổn thương xuấthiện rất nhiều trên mặt, lưng, ngực. Bệnh nhân có thể bị đau nhức khicó nhiều mủ. Khi khỏi thường để lại sẹo lồi hoặc sẹo lõm. Về điều trịnên bôi các thuốc kháng sinh tại chỗ như eryzel. Toàn thân uốngisotretinoin trong 3-5 tháng nhưng phải có chỉ định và theo dõi chặtchẽ của bác sĩ chuyên khoa da liễu vì thuốc có nhiều tác dụng phụ.

Trứng cá sẹo lồi:Mụn trứng cá to, viêm đỏ, khi nổi lên thường là một cục rất cứng, khikhỏi để lại các sẹo lồi cao lên trên bề mặt da. Vị trí hay gặp ở vùngcằm, vùng da ngay dưới tai, lưng, ngực. Bôi thuốc eryzel tại chỗ ngày 2lần. Toàn thân uống một đợt erythromycin trong 5 - 10 ngày. Sẹo lồi cóthể tiêm kcort 2 - 3 tuần một lần.

Trứng cá đỏ: Làmột quá trình viêm mạn tính ở mặt đặc biệt vùng mũi. Bệnh được đặctrưng bởi ban đỏ, sẩn, mụn mủ, giãn mạch và có tăng sinh phì đại tuyếnbã. Lúc đầu tổn thương ít nhưng sau đó có tăng dần lên kèm với tăngsinh tuyến bã làm cho mũi phát triển to hơn (còn gọi là mũi sư tử).Thường gặp ở phụ nữ  nhiều hơn, tuổi từ 30-50, đôi khi có liên quan đếnnội tiết tố ở giai đoạn tiền mãn kinh. Cà phê, trà đặc cũng làm tăngbệnh, nên phải tránh các đồ uống này. Có thể tìm thấy tác nhân tham giaquá trình gây bệnh ở vùng da bị viêm: dermodex folliculorum. Bôi tạichỗ bằng kem metronidazol. Toàn thân uống metronidazol, erythromycinhoặc isotretinoin...

Chăm sóc da khi bị trứng cá

- Không sờ tay lên mặt, không cạy nặn.

- Rửa mặt nhẹ nhàng ngày2 - 3 lần, không chà mạnh, không làm bật mụn. Rửa bằng nước máy sạchhoặc nước muối pha loãng. Nếu da rất nhờn thì có thể dùng sữa rửa mặtchống nhờn nhưng ngày chỉ dùng sữa một lần. Có thể lựa chọn loại sữarửa mặt cho phù hợp vì có một số loại sữa dù chống nhờn nhưng vẫn sinhmụn.

- Không nên dùng mỹ phẩm, không đắp mặt nạ, mát xa, xông hơi... khi đang bị mụn.

- Không tự ý bôi các chếphẩm sau: trangalar, cortebios, flucinar, synalar, gentrison, diproson,halog, diprosalic, kem tự pha chế (có trangalar, aspirin, vitamin B1,kem sâm...), một số kem đông y, một số loại kem không rõ nguồn gốc...vì chúng sẽ làm tăng mụn và có thể gây teo da, giãn mạch, da trở nênsần sùi...

- Hạn chế ớt, hạt tiêu, cà phê, trà đặc...; ăn nhiều hoa quả, rau xanh... Uống nhiều nước: 1,5-2 lít/ngày.

- Điều chỉnh chế độ làm việc, không thức khuya quá, không làm việc  trí óc căng thẳng kéo dài.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Lưu ý khi dùng thuốc chữa trứng cá này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Lưu ý khi dùng thuốc chữa trứng cá bạn tại đây.