Bệnhtay chân miệng do siêu vi trùng gây ra và lây từ người sang người. Siêuvi trùng gây bệnh có trong nước bọt, phân, bóng nước của trẻ bệnh. Siêuvi trùng này có thể bám vào bàn tay, thức ăn, thức uống, sàn nhà, đồchơi, dụng cụ ăn uống. Trẻ có thể mắc bệnh tay chân miệng khi nuốt phảithức ăn, thức uống hay khi ngậm đồ chơi có chứa siêu vi trùng gây bệnh.

Bệnhnày thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và rất dễ lây, thường lây nhanhqua đường tiêu hóa ở trẻ sống cùng nhà và sinh hoạt cùng nhà trẻ. Trẻlớn và người lớn cũng có thể mắc bệnh.

Biểuhiện của bệnh rất dễ nhận biết nếu được chú ý, đó là các bóng nước.Bóng nước có kích thước  từ 2 - 10 mm, màu xám, hình bầu dục, xuất hiệnở vùng mông, gối, lòng bàn tay, lòng bàn chân và thường ấn không đau.Bóng nước còn xuất hiện trong miệng và khi vỡ ra gây những vết loéttrong miệng làm trẻ đau và bỏ ăn.

Khinổi bóng nước trẻ có thể sốt nhẹ, quấy do đau miệng, bỏ ăn. Bóng nướcsẽ tự xẹp đi và khỏi sau 5 đến 7 ngày. Một số trẻ có kèm nôn ói, tiêuchảy ngay khi nổi bóng nước hay khi bóng nước đã xẹp.

Biến chứng

Đasố các trường hợp bệnh sẽ tự khỏi, nhưng nếu bệnh do tác nhânenterovirus 71, một số trẻ có biến chứng rất nguy hiểm là viêm não,viêm cơ tim, viêm màng não. Trẻ có biến chứng não thường không hôn mêsâu mà có những triệu chứng khó nhận biết như khó ngủ, quấy khóc liêntục, giật mình lúc thức hay lúc bắt đầu thiu thiu ngủ, trẻ có thể biểuhiện hốt hoảng, nói lảm nhảm, chới với, run chi, co giật. Triệu chứngkhác có thể thấy khi có biến chứng như sốt rất cao, nôn ói nhiều, danổi bông, mạch nhanh, yếu tay chân, méo miệng. Khi trẻ có biến chứngnếu không điều trị đúng và kịp thời trẻ có thể tử vong trong vài giờ.

Đểphát hiện sớm biến chứng này, điều quan trọng  là khi thấy trẻ bị bệnhtay chân miệng (triệu chứng bóng nước ở tay, chân, miệng) thì cố gắngtheo dõi sát ít nhất 8 ngày để phát hiện ngay các dấu hiệu nghi ngờbiến chứng và mang trẻ đến bệnh viện. Mặt khác nếu thấy có những triệuchứng bất thường kể trên thì tìm xem trẻ có những bóng nước ở lòng tay,lòng bàn chân, gối, mông không? Nếu có thì nhanh chóng đưa trẻ đến bệnhviện.

Đốivới trường hợp không có biến chứng thì có thể điều trị tại nhà bằngthuốc giảm đau, cho trẻ ăn thức ăn lỏng dễ tiêu. Cố gắng  cho trẻ ănthành nhiều bữa.

Cách phòng ngừa

Hiệnnay tác nhân enterovirus 71 chưa có thuốc chủng ngừa nên cách phòngngừa hiện nay là bảo đảm vệ sinh trong ăn uống. Không nên cho trẻ bệnhđến trường học, nhà trẻ, chợ, hồ bơi. Rửa tay bằng xà bông và dưới vòinước chảy trước khi ăn và sau khi đi tiêu. Che miệng, mũi khi ho hayhắt hơi. Bảo đảm chỗ ở thoáng mát. Rửa sạch các vật dụng, đồ chơi màchất tiết mũi họng của trẻ có thể bám vào bằng dung dịch sodiumhypochlorit 0,5%. Không dùng chung các đồ dùng ăn uống. Sự lây truyềnsẽ nhiều hơn khi vệ sinh kém và môi trường  sống đông đúc.

“Thủ phạm” gây bệnh

Enterovirus71 nhóm C1, C4, C5 và coxsackievirus nhóm A16 chính là “thủ phạm” gâybệnh tay chân miệng ở trẻ em  các tỉnh phía nam. Đó là kết quả của côngtrình nghiên cứu  khoa học  hợp tác giữa Bệnh viện  nhi đồng 1, ViệnPasteur TP.HCM, Đại học  Sarawak, Bệnh viện  Sibu (Malaysia) và Đại họcSydney (Úc).

Theonghiên cứu trên, 763 bệnh nhi được chẩn đoán bệnh tay chân miệng tạiBệnh viện nhi đồng 1 đã được tiến hành các xét nghiệm phân lập siêu vitừ các mẫu bệnh phẩm như dịch bóng nước, phân và phết họng. Kết quả chothấy: 411 trường hợp, chiếm 53,8% phân lập được siêu vi, cụ thể nhưsau: 216 trường hợp coxsackievirus A16, 173 trường hợp enterovirus 71và 24 trường hợp là các virus  đường ruột khác. Đặc biệt, trong nhómphân lập ra EV 71 có 51 trường hợp, chiếm 29,5% có biến chứng viêm nãovà 3 trường hợp đã tử vong. Khi phân tích  kiểu gen của các EV 71 phânlập được theo tháng trong năm, nhóm nghiên cứu  còn nhận thấy: 6 thángđầu năm 2005 ba nhóm C1, C4 và C5 cùng lưu hành. Trong khi đó, 6 thángcuối năm, là thời gian  hoạt động  mạnh của EV 71, thì nhóm C5 là chủ yếu.

Hiệnnay, Bệnh viện  nhi đồng 1 đang tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu  về bệnh taychân miệng và viêm não do EV 71. Trong đó có việc ứng dụng  phương phápchẩn đoán nhanh EV 71 bằng phương pháp khuếch đại chuỗi gen (PCR) trongchẩn đoán, điều trị và theo dõi diễn biến dịch tễ học bệnh tay chânmiệng và viêm não do EV 71 ở trẻ em

Bạn có ý kiến gì về bài viết Tại sao gọi là bệnh tay chân miệng? này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Tại sao gọi là bệnh tay chân miệng? bạn tại đây.