Một Taliban được ngưỡng mộ?

Thế giới lần đầu tiên biết đến Taliban là vào năm 1994, khi lực lượng này được các nhà cầm quyền Pakistan "nhờ cậy" bảo vệ một đoàn hộ tống có nhiệm vụ khai phá một tuyến đường thông thương giữa Pakistan và Trung Á.

Lực lượng này khi đó gồm những người Afghanistan được huấn luyện tại những trường học  tôn giáo ở Pakistan cùng với những nhân vận từng là các tay súng Hồi giáo  hoặc du kích thánh chiến. Họ đã chứng tỏ là lực lượng bảo vệ rất đắc lực, đánh tan những nhóm chiến binh Hồi giáo  cố tấn công  và cướp phá đoàn hộ tống.

Sau khi hoàn thành và nổi tiếng với sứ mệnh này, Taliban thừa thắng tiến về thành phố  lân cận Kandahar. Quá tự mãn về "sức mạnh phi thường" cộng thêm những mưu đồ của người cầm đầu, Taliban nhen nhóm một kế hoạch  chiếm đóng khác thường mà sau đó đã dẫn đến "thắng lợi" là chiếm được quyền kiểm soát thủ đô  Cabun vào tháng 9/1996.

Công bằng mà nói, thời gian  đầu, ảnh hưởng của Taliban với nhiều người dân  Afghanistan cũng phải khiến những phe phái Hồi giáo  thánh chiến ở nước này ngạc nhiên. Đa số những người theo Taliban là người thiểu số Pashtuns từ phía Nam Afghanistan và Tây Pakistan, nhưng những người Afghanistan bình thường, mệt mỏi vì tình trạng hỗn độn phổ biến ở nhiều khu vực  của nước này, đã rất thán phục những thành công  của Taliban trong việc bài trừ tham nhũng, khôi phục hòa bình  và nỗ lực nối lại các hoạt động  buôn bán trên nhiều nẻo đường. Việc Taliban từ chối hợp tác với những thủ lĩnh đối địch là nguyên nhân  dẫn đến những vụ đập phá, chém giết, nhưng cũng mang lại cho Taliban sự tôn trọng đáng kể.

Một chính quyền  cực đoan

Quá tuyệt đối với ý tưởng về một nhà nước  Hồi giáo  thuần khiết nhất thế giới  - đó là nguyên nhân  dẫn đến một Taliban cực đoan.

Thủ lĩnh của phong trào này là Mullah Mohammed Omar. Dưới trướng nhân vật  này là "một tổ hợp các cựu tư lệnh quân đội  và các giáo viên  giảng dạy tại các trường Hồi giáo". Taliban tuyên bố để đạt được mục tiêu về một nhà nước  Hồi giáo  "trong mơ", thì cần có những lệnh cấm các hoạt động  phù phiếm như TV, nhạc nhẽo và phim  ảnh, trong khi nỗ lực trấn áp tội phạm đã được tăng cường bằng việc cho ra đời luật Hồi giáo, bao gồm cả tử hình và chém đầu công khai.

Một loạt các đạo luật cấm các em gái  đến trường và phụ nữ  xuất hiện tại công sở đã đẩy lực lượng này vào cuộc xung đột với cộng đồng  quốc tế. Những vấn đề này, cùng với những điều cấm kỵ phụ nữ  được tham gia các dịch vụ  chăm sóc sức khỏe, dần dần đã châm ngòi những ngọn lửa oán giận trong người dân  Afghanistan. Đến giai đoạn này, Taliban đã chiếm được quyền kiểm soát hầu hết lãnh thổ của Afghanistan, trừ vùng núi phía Bắc là thành lũy cuối cùng của thủ lĩnh người Tagikixtan, Ahmed Shah Masood. Nhưng mặc dù đã kiểm soát được 90% lãnh thổ trong năm năm, chế độ Taliban chỉ được thừa nhận ngoại giao từ ba nước: Pakistan, Arập Xêút và Các tiểu vương quốc Arập thống nhất.

Một tập đoàn ma tuý lớn nhất thế giới

Đến năm 2001, các thủ lĩnh của lực lượng này bị người Mỹ  loại khỏi chiếc ghế quyền lực, nhưng các phiến quân lại rút về hoạt động  tại các vùng lãnh thổ  của người Pashtun. Tướng Dan McNeill, chỉ huy lực lượng NATO  tại Afghanistan, cho biết các nhóm phiến quân Hồi giáo  Taliban hiện vẫn hoành hành ở Afghanistan, nhờ các khoản lợi nhuận  thu được từ việc trồng cây thuốc phiện ở ổ ma tuý lớn nhất thế giới  này.

Trong năm 2007  lực lượng Taliban đã thu ít nhất 100 triệu USD  tiền "thuế" của những người trồng cây anh túc ở Afghanistan. Số tiền này được LHQ  ước tính trên cơ sở Taliban thu 10% thu nhập  từ thuốc phiện của nông dân  trong những khu vực  mà lực lượng này kiểm soát ở Afghanistan. Theo tính toán, tổng thu nhập  từ thuốc phiện ở Afghanistan trong năm qua đã lên tới 1 tỷ USD, nhưng thu nhập  thực tế của Taliban từ hoạt động  sản xuất thuốc phiện còn cao hơn nhiều, do lực lượng này thu thêm nhiều loại "dịch vụ" khác, như bảo kê các lò chế biến, bảo kê việc vận chuyển ma tuý và đưa thuốc phiện qua biên giới.

Trên thực tế, các phiến quân Taliban bắt đầu chiến dịch  trồng thuốc phiện, reo rắc ma túy, đánh du kích các lực lượng của NATO  và tiến hành các vụ bắt cóc gây sức ép buộc các chính phủ  rút quân tình nguyện về nước. Lực lượng Taliban đang được tổ chức lại, được trang bị vũ khí  tốt hơn, đang mở các cuộc tấn công  nhằm chiếm lại các vùng đất miền Nam Afghanistan bằng cách dựa vào các căn cứ của họ ở Pakistan.

Theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc về tình hình an ninh Afghanistan, Taliban vẫn giao chiến tại các khu vực  phía Nam và phía Đông Afghanistan, trong khi tiếp tục lập thêm các chiến tuyến mới tại những khu vực  khác của nước này.  Mặc dù khẳng định Taliban đã phải gánh chịu "nhiều thất bại", nhưng báo cáo phải thừa nhận rằng nhóm phiến quân này vẫn tiếp tục phát triển về sức mạnh và "đã kết hợp thành một lực lượng nổi dậy có sức chiến đấu bền bỉ" gần 7 năm sau khi liên quân do Mỹ cầm đầu phát động cuộc tấn công  nhằm vào Afghanistan.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Sự thật về Taliban này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Sự thật về Taliban bạn tại đây.